e-mevzuat
Cumhurbaşkanlığı
Türkiye Büyük Millet Meclisi
Başbakanlık
Resmi Gazete
Dış Tİcarette İstatistikler
164 ülke Döviz Kurları
Mobil Gümrük SMS Bilgi Servisi
İnternet Vergi Dairesi 
Online Vergi Ödemeleri Sorgulama 
E-Devlet
   
4458 Gümrük Kanunu
5607 Kaçakçılıkla Müc. Kanunu
CE işareti
Dış Ticaret Mevzuatı
Resmi Gazete
2011-GTIP - Tarife Cetveli
İhracat mevzuatı
İthalat mevzuatı
S.Bölge mevzuatı
Faydalı Bilgiler
Sıkça Sorulan Sorular

 

SIKÇA SORULAN SORULAR

Soru : Antrepo ne demektir?
Antrepo gümrük gözetimi altında bulunan eşyanın konulması amacıyla kurulan ve kuruluşunda aranılacak koşulları ve nitelikleri yönetmelikle belirlenen yerlere denir. Antrepolar eşyanın gümrük mevzuatında düzenlenen şekilde konulması halinde süresiz kalabildiği ve eşyanın antrepoda kaldığı süre içerisinde eşyaya terettüp eden vergilerin ödenmediği bir gümrük rejimidir.

Soru : Antrepo açmak gerekli belgelere nereden ulaşabilirim?
Antrepo açma talepleri antreponun tipine göre Başmüdürlük ya da Gümrükler Genel Müdürlüğü’nce değerlendirilir. Antrepolara ilişkin tüm şartlar Gümrük Yönetmeliği'nde belirtilmiştir.

Soru : Sınır Ticaret Merkezi (STM) nedir?
Sınır ticaret merkezi (STM), yaşam standartlarının düşük ve işsizliğin yüksek boyutlarda olduğu coğrafi bölgelerde, ekonomik, sınai ve ticari faaliyetlere ivme kazandırılması amacıyla bölgedeki esnaf ve tüccar için komşu ülkelere ticaret merkezleri vasıtasıyla ticaret yapılarak ihracatın arttırılması ve vergi kolaylıkları sağlanarak il ihtiyaçları dahiline ithalat yapılması imkânı veren münhasır bir ticaret modelidir.

Soru : Hangi illerde STM kurulması öngörülmektedir?
STM kurulan ve kurulması öngörülen iller: Artvin, Ardahan, Kars, Iğdır, Ağrı, Van, Hakkari, Şırnak, Mardin, Şanlıurfa, Kilis, Gaziantep ve Hatay.

Soru : Mücavir il nedir?
STM kurulması öngörülen illere komşu olan Erzurum, Muş, Bitlis, Siirt, Batman, Diyarbakır ve Adıyaman illerini kapsayan ve bu komşu illerin de STM’ lerden yapılacak ticaretten belli şartlar dahilinde yararlanmasını öngören uygulamadır.

Soru : Uygunluk Belgesi nedir?
Uygunluk Belgesi, STM’lere komşu ülkeden getirilerek ithal edilen ve ilgili iller dahilinde dağıtımı yapılan eşyayı satın almak üzere esnaf ile gerçek ve tüzel kişi tacirler adına düzenlenen belgedir. Vakıflar, dernekler ve belediyeler ile bunlar tarafından kurulan veya bunların ortak oldukları firmalar hariç tutulmuştur.

Soru: Uygunluk Belgesi nasıl alınır?
Esnaf yada tacirler, Uygunluk Belgesi almak üzere ilgili ilin Ticaret veya Ticaret ve Sanayi Odasına başvurur. Söz konusu odalar talepleri Değerlendirme Komisyonuna iletir. Değerlendirme Komisyonu, başvuru tarihinden itibaren 5 işgünü içerisinde müracaatları inceleyerek sonuçlandırır. Müracaatları uygun görülen ve başvuru tarihi itibariyle ilgili ilde asgari üç yıldır faaliyet gösteren esnaf ve tacirlere her bir ürün için bir Uygunluk Belgesi verilir.

Soru: Uyunluk Belgesi verilirken nelere dikkat ediliyor?
İşletme büyüklüğü, bir önceki yılın cirosu, esnaf ve tacirin faaliyet alanı, kotalarda belirtilen ithalatın yapılabileceği dönemler, kotaların hedeflenen sosyal faydayı sağlaması gibi kriterleri göz önünde bulundurulur.

Soru : Uygunluk belgesinin geçerlilik süresi ne kadardır?
Düzenlendiği tarihten itibaren 45 gün geçerlidir. Bu süre uzatılamaz.

Soru : Serbest Ticaret Merkezi'nden yapılacak ithalat ve ihracat için gümrük beyannamesi düzenlenmesi gerekir mi?
STM üzerinden yapılacak ithalat ve ihracat işlemlerinde, 31.5.2002 ve 24771 Mükerrer sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Gümrük Yönetmeliğinin eki Gümrük Beyannamesi Kullanma Talimatında belirtildiği şekilde Gümrük Beyannamesi düzenlenir. Ayrıca, ithalat ve ihracatta insan sağlığı, can ve mal güvenliği, çevre ve tüketicinin korunması açısından ilgili mevzuata uygunluk, standart ve kalite kontrolü uygulanan maddelerin Sınır Ticaret Merkezlerinde ticarete konu edilmesine ilişkin belgeler de gümrüklerce aranır.

Soru : STM mağazası nasıl açılır?
Bir STM mağazası açmak için öncelikle STM mağazası işletme izninin alınması gerekmektedir.

Soru : STM mağazası işletme izni nedir ve nasıl alınır?
STM mağazası işletme izni, STM işleticisinin teklifi üzerine ilgili esnaflar ile gerçek ve tüzel kişi tacirlere (vakıflar, dernekler ve belediyeler ile bunlar tarafından kurulan veya bunların ortak oldukları firmalar hariç) verilen bir çeşit ruhsattır.
Bu kişilerin;
a) Tüzel kişi tacir ise, STM kurulması için onay verilen ilde asgari üç yıldır faaliyette bulunuyor olması,
b) Esnaf veya gerçek kişi tacir ise, STM kurulması için onay verilen ilde en az üç yıldır basit veya gerçek usulde vergi mükellefi olarak faaliyette bulunuyor olması gerekmektedir.

Soru : STM’lerde yapılan ithalatlarda herhangi bir vergi avantajı var mıdır?
STM’lerdeki ticaretin özel bir amaca yönelik olması nedeniyle, normal ticarete göre teşvik edilmesi ve bazı üstünlükler sağlanması söz konusudur. Bu üstünlüklerden bir tanesi de vergi avantajıdır.

Soru : STM'ler için vergi avantajlarını nasıl öğrenebilirim?
Sanayi ürünleri ithalatında, normal ithalatlarda alınması gereken vergi fonları alınmazken sadece KDV ve ÖTV’nin tamamı, tarım ürünlerinde ise, söz konusu ürünlerin ithalatında alınması gereken vergi ve fonların % 60’ı ile KDV’nin tamamı tahsil edilir.

Soru : STM istenildiği zaman herhangi bir ülkeyle kurulabilir mi?
STM’ nin amacına uygun işleyebilmesi için karşılıklılık prensibi gözetilerek faaliyette bulunması gerekmektedir. Buna göre, STM kurulması öngörülen ile komşu ülkeyle görüşülmekte, sistem anlatılmakta, karşılıklı olarak hangi eşyanın bu kapsamda ticaretine izin verileceği müzakere edilmekte, anlaşma halinde STM kurulmasına karar verilmektedir. Bu anlaşmanın püf noktası, karşı ülkenin aynı vergi avantajlarını bize sağlamasıdır.

Soru: Menşe nedir? Neden önemlidir?
Menşe bir eşyanın ekonomik milliyetidir. Menşe kavramı önemlidir çünkü eşyanın ithalatı sırasında gümrük vergisi hesaplamaları, uygulanacak ticaret politikası önlemleri (gözetim ve korunma önlemleri, miktar kısıtlamaları, anti-damping vergisi vs.) menşe ülkeye göre belirlenmektedir. Menşe, dış ticarete ilişkin istatistikleri için de önemli bir kalemdir.

Soru: Menşe için örnek verebilir misiniz?
Örneğin; Türkiye’de hasat edilen bitkisel ürünler, Türkiye’de doğmuş ve yetiştirilmiş canlı hayvan, vs.

Soru : MENŞE ŞEHADETNAMESİ nedir?
Menşe Şahadetnamesi, eşyanın tercihli olmayan menşe statüsünü kanıtlamaya yarar.

Soru : EUR.1 BELGESİ ne işe yarar?
EUR.1 Dolaşım Sertifikası, sertifika muhteviyatı eşyanın anlaşma kuralları çerçevesinde menşeli olduğunu gösteren, ihracatçı tarafından doldurultuktan sonra Ticaret/Sanayi Odaları tarafından gerekli kontroller yapılarak tespit edilen ve gümrük idaresince vize edilerek geçerli hale gelen menşe ispat belgesidir ve Türkiye'yle tercihli ticaret anlaşması olan ülkelerle yapılan ticarette indirimli tarifeden yararlanmayı sağlar.

Soru : A.TR BELGESİ ile EUR.1 BELGESİ arasında ne fark var?
A.TR Dolaşım Belgesi 2002/4616 sayılı Bakanlar Kurulu Kararına göre Türkiye veya Avrupa Birliği'nde serbest dolaşımda bulunan eşyanın Türkiye-Avrupa Birliği gümrük birliği çerçevesinde tercihli rejimden yararlanabilmesini sağlamak üzere, gümrük idaresince ya da bu idare tarafından yetki verilmiş kuruluşlarca düzenlenip gümrük idaresince vize edilen bir belgedir. A.TR Dolaşım Belgesi eşyanın serbest dolaşım durumunda olduğunu gösterir eşyanın menşeini vermez. EUR.1 Dolaşım Belgesi ise eşyanın menşeini kanıtlamaya yarar.

Soru : Menşe Şahadetnamesi mecburi midir?
Gümrük Kanunu’nun 21 ve buna bağlı Gümrük Yönetmeliği'nin 29 uncu maddesi hükümlerine göre Menşe Şahadetnamesi ibrazı ihtiyaridir. Ancak, uluslararası ve ikili anlaşma hükümlerine göre, Menşe Şahadetnamesi'ne dayanılarak indirimli tarifeden yararlanmak istenmesi halinde, eşyanın anlaşmaya taraf ülke menşeli olduğunu veya o ülkede gördüğü değişiklik ve işlemler dolayısıyla öyle sayılması gerektiğini bildirir Menşe Şahadetnamesi ibrazı zorulu hale gelir.

Soru : Tedarikçi Beyanı ne demektir?
Tedarikçi beyanı, Türkiye ile AB arasında serbest dolaşımda bulunan ve PAMK’a dahil ülkelerden biri menşeli eşyanın tercihli menşe statüsünü kanıtlayan belgedir. Tedarikçi beyanına ilişkin hükümler 18 Eylül 1999 tarih ve 23820 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Türkiye ile Avrupa Topluluğu Arasında Serbest Dolaşımda Bulunan Eşyanın Tercihli Menşe Statüsünün Kanıtlanmasına Dair Yönetmelik ile düzenlenmiştir.

Soru : Menşe Şahadetnamesi tedarikçi beyanı yerine geçer mi?
Geçmez. Çünkü menşe şahadetnamesi eşyanın tercihli olmayan menşeini kanıtlamaya yarayan bir belgedir. Tedarikçi beyanı, eşyanın tercihli menşe statüsünü kanıtlamaya yarayan belgedir.

Soru : Fatura beyanı nedir?
Fatura beyanı, EUR.1 Dolaşım Sertifikası gibi eşyanın tercihli menşeini gösteren bir belge olup fatura muhteviyatı eşyanın anlaşma kurallarına göre menşeli olduğunun ihracatçı tarafından fatura, teslimat notu veya başka bir ticari belge üzerinde yazılı olarak beyanıdır. Kıymeti 6.000 EURO’nun altında olan eşya için tüm ihracatçılar tarafından, 6.000 EURO’nun üzerinde olan eşya için ise sadece onaylanmış ihracatçılar tarafından düzenlenebilir.

Soru : Form A Belgesi ile Menşe Şahadetnamesi arasında fark var mıdır?
Form A Belgesi, Genelleştirimiş Tercihler Sistemi (GTS) çerçevesinde tercihli rejimden faydalanması talep edilen eşyanın GTS ülkesi menşeli olduğunun ispatı için kullanılan bir belgedir. Yani eşyanın tercihli menşe statüsünü gösterir. Ancak Menşe Şahadetnamesi ise eşyanın tercihli olmayan menşe statüsünü gösterir belgedir ve herhangi bir şekilde indirimli tarifeden faylanmayı sağlamaz.

Soru : GTS kapsamında uluslararası prosedürün tamamlanması ne demektir?
GTS kapsamında tercihli ticaretten faydalanmak amacıyla düzenlenen Form A belgelerinin kabul edilebilmesi için GTS’den faydalanan ülkelerin Türkiye’ye, kendi ülkelerinde Form A Menşe Belgelerini düzenleme yetkisine sahip resmi idarelerin isim ve adreslerini, bu idarelerce kullanılan mühürlerin örnek baskılarını ve Form A Menşe Belgelerinin kontrolünden sorumlu ilgili resmi idarelerin isim ve adreslerini bildirmiş olmaları ve söz konusu ürünlerin menşeine ilişkin bilginin doğruluğunun veya belgenin geçerliliğinin kontrolü için Türkiye Gümrük İdarelerine gerekli yardımı sağlamayı taahhüt etmeleri gerekmektedir. Tüm bu prosedürler tamamlanmadan belgenin kabulü ve tercihli rejim uygulanması mümkün değildir.

Soru : Sonradan Kontrol nedir?
Eşyaların menşe statülerini kanıtlayan EUR.1, fatura beyanı, Form A ve Menşe Şahadetnameleri gibi belgelerin doğruluğundan şüphe eden ithalatçı ülke gümrük idareleri ilgili anlaşma hükümlerine göre bu belgelerin doğruluğunu ve kurallara uygunluğunu teyid ettirmek amacıyla ihracatçı ülke gümrük idaresine gönderebilir. Bu işleme sonradan kontrol denir.

Soru: Sonradan kontrolün amacı nedir?
Sonradan kontrol, sadece usulsüzlükleri ve hataları bulmaya odaklanmayan, aynı zamanda rehberlik sağlama yönü bulunan bir uygulama olup, gümrük mevzuatının herkese eşit bir şekilde uygulanmasını sağlar. Uygulama, risk analizine dayalı ve objektiftir. Keza “rehberlik sunma” ve “yardım” ilkesi bulunmaktadır. Uygulamanın yol gösterici ve önleyici fonksiyonu sayesinde yükümlülerin benzer ihlallerinin azaltılması, kullanışsız veya hatalı prosedürlerden kaçınmaları, hataların üstesinden gelmeleri ve zayıf oldukları noktaları görmeleri sağlanacaktır.

İyi uygulanabilen bir sonradan kontrol sistemi, gümrük idaresi üzerindeki yükün azalması yanında, dış ticarette gümrük uygulamalarından kaynaklanan maliyetleri azaltacak, mevzuata uygun olarak yürütülen ticaretin daha kolay yapılmasına önemli katkı sağlayacak, aynı zamanda yasa dışı ticaretle ve kayıt dışılıkla daha etkili mücadele edilebilmesini mümkün kılacaktır.

Soru: Sonradan kontrol uygulaması nasıl gerçekleştirilmektedir?
Sonradan kontrole tabi tutulacak yükümlüler yıllık olarak önceden belirlenmektedir. Denetime tabi tutulacak şirketlerin bir kısmı risk kriterlerine dayanarak tespit edilmektedir, diğer kısmı ise “rastgele” olarak seçilmektedir. Bu kapsamda gümrük işlemleri gerçekleştiren her bir şirketin sonradan kontrol planı çerçevesinde denetime tabi tutulması söz konusudur.

Soru : AKÇT kapsamı eşya için hangi menşe belgesi düzenlenir?
AKÇT ürünleri Türkiye ile AB arasındaki Gümrük Birliği kapsamı dışındadır ve bunların ticareti menşe esasına dayanmaktadır. Bu nedenle, AKÇT ürünlerinin menşe statüsünü kanıtlamak amacıyla EUR.1 Dolaşım Belgesi ya da fatura beyanı kullanılır.

Soru : PAMK nedir? Hangi ülkeler dahildir?
AB, EFTA, Romanya, Bulgaristan ve Türkiye’nin dahil olduğu bir çapraz kümülasyon sistemidir. PAMK sistemine dahil tüm ülkelerin arasında serbest ticaret anlaşması vardır ve bu anlaşmaların hepsinde aynı menşe kuralları uygulanmaktadır.

Soru : PAMK dışında olup STA imzaladığımız ülkeler hangileridir?
İsrail, Makedonya, Bosna-Hersek, Hırvatistan.Ayrıca, Fas, Filistin, Suriye ve Tunus ile de STA imzalanmıştır.

Soru : Atık yağ ithalatı yapmak istiyoruz, konu ile ilgili mevzuat nedir?
25353 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “Atık Yağların Kontrolü Yönetmeliği”,i atık yağların ithalatı, ihracatı ve transit geçişini düzenlemektedir. Yönetmelik kapsamına giren atık yağların uluslararası ticareti, ithalatı, ihracatı ve transit geçişinde “Tehlikeli Atıkların Kontrolü Yönetmeliği” hükümleri uygulanır. Ayrıca, motor yağı ithal etmek isteyenlerin “Kota Uygulaması Müracaat Formu”nu doldurarak kota uygulaması izni için Çevre ve Orman Bakanlığı’na başvurmalıdır.

Soru : Yurtdışında yaşıyorum ve buradan Türkiye’ye hurda alüminyum, bakır ve benzeri metal getirmek istiyorum. Ne yapmalıyım?
Hurda metal ithalatı, “Çevrenin Korunması Yönünden Kontrol Altında Tutulan Yakıt ve Atıklara İlişkin Tebliğ” (Dış Ticarette Standardizasyon: 2004/3) hükümlerine göre gerçekleştirilmektedir. Bu Tebliğ hükmü uyarınca, hurda metal ithalatında gümrük idaresince Çevre ve Orman Bakanlığı’nca düzenlenen Kontrol Belgesi istenir.

Soru : BASEL Sözleşmesi’nin kapsamı nedir ve bu konu yapılması gerekli işlemler nelerdir?
BASEL Sözleşmesi, tehlikeli atıkların sınırötesi taşınımı ve bertarafının kontrolü hakkındadır. Sözleşme uyarınca, tehlikeli atıkların ve diğer atıkların öngörülen sınırötesi taşınmasına ait bilgilerin ilgili devletlere bildirilmesi gerekmektedir. Bu kapsamda, ihracatçı devlet, tehlikeli atıkların veya diğer atıkların öngörülen sınırötesi taşınmasıyla ilgili devletin yetkili makamına yazılı olarak bildiriecektir. İthalatçı devlet de, söz konusu taşımaya şartlı veya şartsız olarak rıza gösterdiğini, izin vermeyi reddettiğini veya ek bilgi istediğini belirten yazılı cevabını bildirimde bulunan tarafa gönderir. Tehlikeli atıkların veya diğer atıkların transitine ilişkin olarak ise; Sözleşme’ye taraf olan transit devletlerin her biri, bildirimi almış olduğunu derhal bildirimde bulunan tarafa teyid edecek ve daha sonra, söz konusu taşımaya şartlı veya şartsız olarak rıza gösterdiğini, izin vermeyi reddettiğini veya ek bilgi istediğini belirten yazılı cevabını 60 gün içinde bildirimde bulunan tarafa gönderebilecektir.

Soru : Çevre koruma şartlarına uygun yakıt ve atık ithalatı ile ilgili işlemler nelerdir?
Çevrenin korunması yönünden uygun yakıt ve atık ithalatı ile ilgili işlemler “Çevrenin Korunması Yönünden Kontrol Altında Tutulan Yakıt ve Atıklara İlişkin Tebliğ” (Dış Ticarette Standardizasyon: 2004/3) hükümlerine göre gerçekleştirilmektedir.

Soru : CITES Sözleşmesi kapsamındaki bitki veya hayvanların ithalatı veya ihracatı ile ilgili işlemler nelerdir?
Nesli Tehlikede Olan Yabani Hayvan ve Bitki Türlerinin Uluslararası Ticaretine İlişkin Sözleşme (CITES) kapsamındaki bir örneğin (canlı veya ölü hayvan veya bitki türü ve bunların kolayca tanınabilir herhangi bir parçası ya da türevi) ithalatı veya ihracatı “Nesli Tehlike Altında Olan Yabani Hayvan ve Bitki Türlerinin Uluslararası Ticaretine İlişkin Sözleşmenin Uygulanmasına Dair Yönetmelik” ve bu Yönetmelik hükmü uyarınca yayımlanan Nesli Tehlike Altında Olan Yabani Hayvan ve Bitki Türlerinin İhracatına İlişkin Tebliğ ile Nesli Tehlike Altında Olan Yabani Hayvan ve Bitki Türlerinin İthaline İlişkin Tebliğ hükümleri uyarınca gerçekleştirilmektedir. Bu yönetmelik ve tebliğler uyarınca, CITES Sözleşmesi kapsamındaki örneğin ithalatı, ihracatı veya transit geçişinde CITES Belgesi aranmaktadır

Soru : Eşyanın “gümrük kıymeti” nedir?
Eşyanın gümrük kıymeti, gümrük tarifesinin ve eşya ticaretine ilişkin belirli konularda getirilen tarife dışı düzenlemelerin uygulanması amacıyla, Gümrük Kanunu ile Gümrük Yönetmeliğinin İkinci Kısım Üçüncü Bölümlerinde yer alan hükümler çerçevesinde belirlenen kıymettir. (Ancak bu bölümlerin hükümleri, gümrükçe onaylanmış bir başka işlem veya kullanıma tabi tutulduktan sonra serbest dolaşıma giren eşyanın gümrük kıymetinin belirlenmesine ilişkin özel hükümleri etkilemez.)

Soru : Eşyanın gümrük kıymeti nasıl tespit edilir?
Eşyanın gümrük kıymeti, Gümrük Yönetmeliğinin 89 ilâ 94 üncü maddelerinde belirtilen kıymet tespit yöntemlerinin sırasıyla uygulanması suretiyle tespit edilir.
Bu yöntemler; satış bedeli yöntemi, aynı eşyanın satış bedeli yöntemi, benzer eşyanın satış bedeli yöntemi, indirgeme yöntemi, hesaplanmış kıymet yöntemi ve son yöntem olmak üzere altı tanedir. Bu yöntemlerin kullanılmasında esas, ilk önce satış bedeli yönteminin kullanılması, bu yöntemin kullanılmasını engelleyen bir durumun varlığı halinde ise sırasıyla diğer yöntemlerin denenmesi ve ilk beş yönteme göre belirlenemeyen kıymetin son yönteme göre belirlenmesidir. Eşyanın gümrük kıymeti bir önceki yönteme göre belirlenebildiği sürece izleyen yönteme geçilmez. Ancak beyan sahibinin yazılı talebinin gümrük idaresince uygun bulunması şartıyla, söz konusu yöntemlerden indirgeme yöntemi ile hesaplanmış kıymet yönteminin uygulama sırası değiştirilebilir.

Soru : Satış bedeli yöntemine göre gümrük kıymeti nedir?
Satış bedeli yönteminde ithal eşyasının kıymeti eşyanın satış bedelidir. Satış bedeli Türkiye’ye ihraç amacı ile yapılan satışta (Türkiye’ye ihraç amaçlı satış deyimi; Türkiye’ye ithal edilmek üzere doğrudan doğruya yapılan satışı ifade eder) Gümrük Kanununun 27 ve 28 inci Gümrük Yönetmeliğinin 95 ve 96 ncı maddelerine göre gerekli düzeltmelerin de yapıldığı fiilen ödenen veya ödenecek fiyattır.

Soru : Bu yöntemin uygulanabilmesi için hangi koşullar gereklidir?
Eşyanın satış bedelinin gümrük kıymetine esas alınabilmesi aşağıdaki koşullara bağlıdır;
i- Eşyanın alıcısı tarafından elden çıkarılması veya kullanımı;
- - Türkiye Cumhuriyeti Kanunları, Tüzükleri ve bunların yetkili kıldığı merciler tarafından konulmuş olan,
- - Eşyanın tekrar satılabileceği coğrafi bölgeyi sınırlayan,
- - Eşyanın kıymetini önemli bir ölçüde etkilemeyen,
Kısıtlamalar dışında hiçbir kısıtlamaya tabi olmamalıdır.
ii- Satış veya fiyat, kıymeti belirlenmekte olan eşya bakımından kıymeti tespit edilemez bir koşul veya edim konusu olmamalıdır.
iii- Eşyanın alıcı tarafından tekrar satışı veya diğer herhangi bir şekilde elden çıkarılması ya da kullanımı sonucu doğan hasılanın bir bölümünün doğrudan veya dolaylı olarak satıcıya intikal etmesi halinde, ithal eşyasının fiilen ödenen veya ödenecek fiyatına Gümrük Yönetmeliğinin 95 inci maddesi hükümlerine göre ilave yapılabilmelidir.
iv- Alıcı ve satıcı arasında bir ilişki bulunmamalı; ilişkinin varlığı durumunda ise, satış bedeli bu maddenin Gümrük Kanununun 24 (2) maddesi hükümlerine göre gümrük kıymeti olarak kabul edilebilir nitelikte olmalıdır. (Bu konu yedinci soruda açıklanmıştır.)

Soru : Yukarıdaki (İv) bendinde belirtilen “ilişki” ifadesinden ne anlaşılması gerekir?
Gümrük kıymetinin belirlenmesinde alıcı ile satıcı arasındaki ilişkinin varlığı yalnızca aşağıdaki durumlarda kabul edilir.
- Birbirlerinin memuru veya idarecileri olmaları,
- Birbirlerinin yasal ortakları olmaları,
- İşçi ve işveren ilişkisi içinde bulunmaları,
- Her iki firmanın oy hakkı veren hisse senedi veya sermaye paylarının en az %5’i doğrudan veya dolaylı olarak aynı kişilere ait veya bu kişilerin kontrolü altında veya elinde bulunması,
- Birinin diğerini dolaylı veya dolaysız olarak kontrol etmesi,
- Her ikisinin de doğrudan veya dolaylı olarak bir üçüncü kişi tarafından kontrol edilmesi,
- Her ikisinin birlikte, bir üçüncü kişiyi doğrudan veya dolaylı olarak kontrol etmesi,
- Aynı ailenin üyeleri olmaları. (aynı ailenin üyeleri deyimi; karı, koca, anne, baba, çocuk, erkek ve kız kardeş (öz ya da anne veya babadan biri öz), büyükbaba, büyükanne, torun, amca, dayı, hala, teyze, yeğen, üvey anne-baba, üvey çocuk ve üvey kardeşi ifade eder).
Tek acente, tek distribütör veya tek bayii olarak birbiri ile iş ilişkisi içinde bulunan kişilerin yukarıdaki kıstaslara uymaları durumunda, ilişki içinde oldukları kabul edilir.

Soru : “İlişki”nin bulunduğu durumlarda yapılacak işlem nedir?
Satış bedelinin belirlenmesinde, alıcı ile satıcı arasındaki ilişkinin varlığı, satış bedelinin reddedilmesi için tek başına yeterli bir neden oluşturmaz. Böyle durumlarda satışa ilişkin koşullar incelenerek, bu ilişkinin fiyatı etkilemediği belirlenirse, satış bedeli kabul edilir. Gümrük idaresi, beyan sahibi veya diğer kaynaklardan elde ettiği bilgilere dayanarak, söz konusu ilişkinin fiyatı etkilediği kanısına varırsa, bu hususları beyan sahibine yazılı olarak bildirir. Beyan sahibinin tebliğ tarihinden itibaren on beş gün içerisinde olmak şartıyla cevap hakkı saklıdır.

Soru : Birbirleriyle ilişkisi bulunan kişiler arasında satışta değer belirleme nasıl olur?
Birbirleri ile ilişkisi bulunan kişiler arasındaki bir satışta, beyan sahibi satış bedelinin aynı veya yakın bir tarihte gerçekleşen ve aşağıda yer alan emsal kıymetlerden birine çok yakın olduğunu ispatlarsa bu satış bedeli kabul edilerek eşyanın kıymeti satış bedeli yöntemine göre belirlenir.
1) Türkiye’ye ihraç amacıyla satılan aynı veya benzer eşyanın birbiri ile hiçbir ilişkisi bulunmayan satıcılar ve alıcılar arasında satışındaki satış bedeli,
2) Aynı veya benzer eşyanın indirgeme yöntemi hükümlerine göre belirlenen gümrük kıymeti,
3) Aynı veya benzer eşyanın hesaplanmış kıymet yöntemi hükümlerine göre belirlenen gümrük kıymeti.
Yukarıdaki emsal kıymetlerle yapılan kıyaslama sırasında, ticari düzeye, miktara, Gümrük Yönetmeliğinin 95 inci maddesinde sayılan unsurlara ve alıcı ile satıcı arasında ilişki bulunmayan satışlarda, satıcının üstlendiği, ancak satıcı ile alıcı arasında ilişki bulunan durumlarda ise satıcının üstlenmediği giderlere ilişkin ispatlanmış farklılıklar dikkate alınır.
Söz konusu emsal kıymetler beyan sahibinin girişimi ile ve yalnız kıyaslama amacıyla kullanılır. Bu emsal kıymetlere dayanarak eşyanın satış bedelinin yerini alacak bir kıymet tespit edilmez.

Soru : “Fiilen ödenen veya ödenecek fiyat” ifadesinin kapsamı nedir?
Fiilen ödenen veya ödenecek fiyat, ithal eşyası için alıcının, satıcı veya satıcı yararına yaptığı veya yapması gereken ödemelerin toplamıdır. Bu fiyat, ithal eşyasının satış koşulu olarak, alıcının satıcıya veya satıcının bir yükümlülüğünü karşılamak üzere üçüncü bir kişiye yaptığı veya yapacağı tüm ödemeleri kapsar. Ödemeler, para transferi şeklinde olabileceği gibi akreditif veya ciro edilebilir bir kıymetli evrak kullanılarak ya da doğrudan veya dolaylı yapılabilir. Gümrük Yönetmeliğinin 95 inci maddesine göre yapılan ilaveler dışında, alıcının pazarlama veya satıcı ile yapılan bir anlaşma yoluyla da olsa, satıcıya yapılan dolaylı dahil kendi hesabına yaptığı faaliyetler, satıcı yararına bir ödeme olarak değerlendirilmez. Bu tür işlemlere ilişkin giderler, ithal eşyasının gümrük kıymetinin tespiti sırasında fiilen ödenen veya ödenecek fiyata ilave edilmez.

Soru : “Aynı eşya” ve “benzer eşya” ifadeleri ne anlama gelir?
Aynı eşya deyimi; fiziksel özellik, kalite ve tanındığı özellikleri dahil olmak üzere her hususta aynı olan ve aynı ülkede üretilmiş eşyayı (görünüşteki küçük farklılıklar diğer hususlarda tanıma uyan eşyanın aynı eşya sayılmasını önlemez) ifade eder. Benzer eşya deyimi; her hususta aynı olmamakla birlikte aynı işlevi görmelerini ve ticari olarak birbirlerini ikame edebilmelerini mümkün kılan, benzer özellik ve benzer unsurları bulunan ve aynı ülkede üretilmiş olan eşyayı (eşyanın kalitesi, tanındığı özellikleri, bir ticari markasının bulunması, eşyanın benzerliğinin belirlenmesinde göz önüne alınacak faktörler arasında yer alır), ifade eder.

Soru : Hangi eşyalar "aynı eşya" ve "benzer eşya" olarak kabul edilir?
Aynı eşya ve benzer eşya deyimleri, Türkiye’de yapılması nedeniyle düzeltme konusu olmayan, ithal eşyasının üretimi için gereken ve Türkiye dışında gerçekleştirilen mühendislik,geliştirme, sanat ve çizim çalışmaları, plan ve taslak hazırlama hizmetlerini içeren veya yansıtan eşyayı kapsamaz.
Yalnızca kıymeti belirlenecek eşya ile aynı ülkede üretilen eşya, “aynı eşya” veya “benzer eşya” olarak nitelenebilir.
Kıymeti belirlenecek eşya ile aynı kişi tarafından üretilmiş aynı veya benzer eşya bulunmadığı takdirde, farklı kişi tarafından üretilmiş eşya dikkate alınır.
Üretilmiş deyimi, yetiştirilmiş,imal edilmiş veya topraktan çıkarılmış olma halini ifade eder.

Soru : Aynı eşyanın satış bedeli yöntemine göre gümrük kıymeti nedir?
Satış bedeli yöntemine göre belirlenemeyen ithal eşyasının gümrük kıymeti Türkiye’ye ihraç amacıyla satılarak kıymeti belirlenecek eşya ile aynı veya yakın bir tarihte ihraç edilen aynı eşyanın satış bedelidir. (Aynı veya yakın bir tarih deyimi; ithal edilen eşya ya da aynı veya benzer eşyaya ait birim fiyatın belirlenmesine imkan verecek ileri ve geriye doğru tespiti mümkün olan ilk tarihi ifade eder.) Bu yönteme göre gümrük kıymeti belirlenirken, kıymeti belirlenecek eşya ile aynı ticari düzey ve yaklaşık aynı miktarda satılan aynı eşyanın satış bedeli kullanılır. Böyle bir satışın bulunmaması durumunda, farklı ticari düzey ve/veya farklı miktarlardaki aynı eşyanın satış bedeli, bu ticari düzey ve/veya miktar farkları göz önüne alınarak yapılacak düzeltmeden sonra kullanılır. Kıymet artış veya azalışına da yol açsa, düzeltmenin yapılabilmesi için makul olduğunun ve doğruluğunun kesin delillerle ispatı gerekir. İthal eşyası ile söz konusu aynı eşya arasında, ithal eşyasının giriş liman ve mahalline kadar nakliyesi ile ilgili olarak yapılan nakliye ve sigorta giderlerinin satış bedeline dahil edildiği durumlarda, mesafe ve nakliyatın türünden doğan ciddi farklılıklar göz önüne alınarak satış bedelinde düzeltme yapılır.
Bu yöntemin uygulanması sırasında aynı eşyaya ilişkin birden fazla satış bedeli tespit edilirse, ithal eşyasının gümrük kıymetini belirlemek üzere bunlardan en düşük olanı kullanılır.

Soru : Benzer eşyanın satış bedeli yöntemine göre gümrük kıymeti nedir?
İlk iki yönteme göre belirlenemeyen ithal eşyasının gümrük kıymeti Türkiye’ye ihraç amacıyla satılarak, kıymeti belirlenecek eşya ile aynı veya yakın bir tarihte ihraç edilen benzer eşyanın satış bedelidir. (Aynı veya yakın bir tarih deyimi; ithal edilen eşya ya da aynı veya benzer eşyaya ait birim fiyatın belirlenmesine imkan verecek ileri ve geriye doğru tespiti mümkün olan ilk tarihi ifade eder.)
Bu yönteme göre gümrük kıymeti belirlenirken, kıymeti belirlenecek eşya ile aynı ticari düzey ve yaklaşık aynı miktarda satılan benzer eşyanın satış bedeli kullanılır. Böyle bir satışın bulunmaması durumunda, farklı ticari düzey ve/veya farklı miktarlardaki benzer eşyanın satış bedeli, bu ticari düzey ve/veya miktar farkları göz önüne alınarak yapılacak düzeltmeden sonra kullanılır. Kıymet artış veya azalışına da yol açsa, düzeltmenin yapılabilmesi için makul olduğunun ve doğruluğunun kesin delillerle ispatı gerekir.
İthal eşyası ile söz konusu benzer eşya arasında, ithal eşyasının giriş liman ve mahalline kadar nakliyesi ile ilgili olarak yapılan nakliye ve sigorta giderlerinin satış bedeline dahil edildiği durumlarda, mesafe ve nakliyatın türünden doğan ciddi farklılıklar göz önüne alınarak satış bedelinde düzeltme yapılır.
Bu yöntemin uygulanması sırasında benzer eşyaya ilişkin birden fazla satış bedeli tespit edilirse, ithal eşyasının gümrük kıymetini belirlemek üzere bunlardan en düşük olanı kullanılır.

Soru : İndirgeme yöntemine göre gümrük kıymeti nedir?
Bu yöntemde, kıymeti belirlenecek eşya ya da aynı veya benzer eşya, Türkiye’de ithal edildiği hal ve durumda satılmışsa, bu yönteme göre ithal eşyasının gümrük kıymetinin belirlenmesinde, bu eşyanın ya da aynı veya benzer eşyanın ithalatçı tarafından yurt içinde müstakil kişilere aynı veya yakın bir tarihte yapılan en büyük miktardaki satışına ait birim fiyat esas alınır. Yukarıda belirtilen birim fiyattan aşağıdaki indirimler yapılır:
a) Türkiye’ye ithal edilen, ithal eşyası ile aynı sınıf veya cins eşyanın satışında mutat olarak ödenen veya ödenmesi kararlaştırılan komisyon veya kar ve genel giderler için yapılması mutat olan ilaveler. (Aynı sınıf veya cins eşya deyimi; belli bir sanayi sektöründe üretilen bir grup veya bir dizi eşya kapsamına giren eşyayı ifade eder (bu ifade aynı veya benzer eşyayı da kapsar)
b) Türkiye sınırları içinde gerçekleşen mutat nakliye ve sigorta giderleri ile bunlarla ilgili diğer giderler.
c) Eşyanın ithali veya satışı nedeniyle Türkiye’de ödenecek gümrük vergileri ile diğer dahili vergiler.

Kıymeti belirlenecek eşya ya da aynı veya benzer eşyanın, ithal tarihinde veya yakın bir tarihte satışı yoksa, bu eşyanın ithal tarihinden itibaren doksan gün içinde ithal edildiği hal ve durumda yapılan ilk satışına ait birim fiyat esas alınır.
İthal edildiği hal ve durumda satılan kıymeti belirlenecek eşya ya da aynı veya benzer eşya yoksa; ithalatçının talebi üzerine ithal edildikten sonra işlenen veya değişikliğe tabi tutulan kıymeti belirlenecek eşyanın, müstakil kişilere en büyük miktardaki satışına ait birim fiyat gümrük kıymetine esas alınır. Bu birim fiyatından eşyanın işlenmesi veya değişikliğe tabi tutulmasından doğan ilave kıymetin düşülmesi ve yukarıda belirtilen indirimlerin yapılması gerekir.

Soru : Hesaplanmış kıymet yöntemine göre gümrük kıymeti nedir?
Bu yönteme göre ithal eşyasının gümrük kıymeti, hesaplanmış kıymet esas alınarak belirlenir. Bu yöntemin uygulanması için ithalatçının gerekli bilgi ve belgeleri gümrük idaresine ibraz etmesi ve bu bilgi ve belgelerin doğruluğunu ispata hazır olduğunu üretici ülke makamlarından alacağı belge ile tevsik etmesi gerekir.
Hesaplanmış kıymet aşağıdaki unsurların toplamından oluşur;
a) İthal eşyasının üretiminde kullanılan malzeme ve yapılan imalat veya diğer imal işlemlerinin bedel veya kıymetleri,
b) Türkiye’ye ihraç edilmek üzere ihraç ülkesindeki üreticiler tarafından üretilen, kıymeti belirlenecek eşya ile aynı sınıf veya cins eşyanın satışında mutat olan kar ve genel giderlere eşit bir tutar,
c) İthal eşyasının giriş liman ve mahalline kadar nakliyesi ile ilgili olarak yapılan yükleme, boşaltma, elleçleme giderleri ile nakliye ve sigorta giderleri.

Soru : Beyannamelere gümrük kıymeti ile ilgili olarak eklenmesi gereken belgeler nelerdir?
Gümrük beyannamesine tescilden önce Orijinal Fatura ve beyanda bulunulan rejime ait İthal Eşyasına Ait Kıymet Bildirim Formunun eklenmesi zorunludur.
Tescil sırasında yukarıda sayılan ibrazı zorunlu belgeler yanında ihtiyari veya duruma bağlı olarak; ödeme şekline göre navlun faturası ve/veya sigorta poliçesi de aranır. (Fiyatın navlun ve sigortayı kapsamadığı teslim şekillerinde (FOB gibi) navlun faturası ve sigorta poliçesi, fiyatın navlun veya sigortadan birini kapsadığı teslim şekillerinde fiyata dahil olmayan unsura ilişkin belge (CF teslim şekli için sigorta poliçesi gibi).
Orijinal fatura, kesin satışlarda, satıcı firma ve diğer hallerde eşyayı gönderen firma tarafından mahallinde düzenlenmiş bir belgedir.
Ayrıntılı fatura, kıymetleri üzerinden vergiye tabi olup da birden ziyade kap içinde gelen ve aynı zamanda çeşitli cins ve kıymette olan eşyadan, her kapta aynı cins ve kıymette ne miktar eşya bulunduğunu gösteren ve orijinal faturaya uygun bir şekilde, satıcı veya gönderici tarafından mahallinde düzenlenmiş bir belgedir.
Orijinal faturalarda her kabın içinde satış birimine göre ne miktar eşya bulunduğu gösterilmediği takdirde, ayrıntılı faturanın beyanname ile birlikte idareye verilmesi gerekir.
Çeki listesi, bir fatura kapsamı eşyanın çeşitli cins ve nev’ide ve çeşitli ağırlıktaki kaplara konulması halinde, her kapta ne miktar eşya bulunduğunu göstermek amacıyla düzenlenen bir belgedir.
Çeki listesi satıcı veya gönderici tarafından orijinal fatura ile birlikte hazırlanabileceği gibi, beyan sahibi tarafından da hazırlanabilir.
İthal eşyasına ait kıymet bildirim formu, Gümrük Tarifeleri ve Ticaret Genel Anlaşmasının VII nci Maddesinin Uygulanmasına Dair Anlaşma hükümleri çerçevesinde belirlenen ithal eşyasına ait gümrük kıymetinin unsurlarını içeren ve Gümrük Yönetmeliğinin 21 no.lu ekinde yer alan belgedir.

Soru : Satış bedeli yönteminde fiilen ödenen veya ödenecek fiyata ilave edilecek unsurlar nelerdir?
Gümrük Yönetmeliğin 89 uncu maddesinde yer alan satış bedeli yöntemi hükümlerine göre gümrük kıymeti belirlenirken, ithal eşyasının fiilen ödenen veya ödenecek fiyatına aşağıdaki ilaveler yapılır.
a) Aşağıdaki unsurlara eşyanın fiilen ödenen veya ödenecek fiyatına dahil edilmemiş ancak alıcı tarafından üstlenilen bölümü;
1) Satın alma komisyonları dışındaki komisyonlar ve tellaliye, (Satın alma komisyonu deyimi; ithalatçının temsilcisine, kıymeti belirlenecek eşyanın satın alınmasında yurtdışında verdiği temsil hizmeti karşılığı ödediği ücreti ifade eder.)
2) Gümrük işlemleri sırasında söz konusu eşya ile tek eşya muamelesi gören kapların maliyeti,
3) İşçilik ve malzeme giderleri dahil ambalaj bedeli,
b) İthal eşyasının üretiminde ve ihraç amacıyla satışında kullanılmak üzere alıcı tarafından doğrudan veya dolaylı olarak bedelsiz veya düşük bedelle sağlanan, fiilen ödenmeyen veya ödenecek fiyata dahil edilmemiş olan aşağıda sayılan mal ve hizmetlerin kıymetinden verilecek uygun miktardaki pay;
1) İthal eşyasına katılan malzeme, aksam, parça ve benzerleri,
2) İthal eşyasının üretimi sırasında kullanılan araç, gereç, kalıp ve benzeri aletler,
3) İthal eşyasının üretimi sırasında tüketilen maddeler,
4) İthal eşyasının üretimi için gereken ve ithal ülkesi dışında gerçekleştirilen mühendislik, geliştirme, sanat ve çizim çalışmaları, plan ve taslak hazırlama hizmetleri,
c) Kıymeti belirlenecek eşyanın satış koşulu gereği, alıcının doğrudan veya dolaylı olarak ödemesi gereken, fiilen ödenen veya ödenecek fiyata dahil edilmemiş olan royalti ve lisans ücretleri,
d) İthal eşyasının tekrar satışı veya diğer herhangi bir şekilde elden çıkarılması ya da kullanımı sonucu doğan hasılanın doğrudan veya dolaylı olarak satıcıya intikal eden kısmı,
e) İthal eşyası için Türkiye’deki giriş liman veya mahalline kadar yapılan nakliye ve sigorta giderleri. (Giriş liman veya mahalli deyimi; deniz yolu ile gelen eşyada Türkiye’deki boşaltma limanını, karayolu ile gelen eşyada kara taşıt araçlarının ilk vardıkları hudut gümrüğünü, hava yolu ile gelen eşyada eşyanın boşaltıldığı hava limanı gümrüğünü ifade eder.)
Bu maddeye göre fiilen ödenen veya ödenecek fiyata yapılacak ilaveler için objektif ve ölçülebilir veriler esas alınır.
Gümrük kıymetinin belirlenmesinde, fiilen ödenen veya ödenecek fiyata bu maddede öngörülenler dışında hiçbir ilave yapılamaz.
İthal eşyasının gümrük kıymetinin belirlenmesi sırasında Türkiye’de çoğaltılması hakkı için yapılan ödemeler ve Türkiye’ye ihraç amacıyla satışında bir satış koşulu olmaması kaydıyla, dağıtım veya tekrar satış hakları için alıcının yaptığı ödemeler, yukarıdaki (c) bendi kapsamında değerlendirilmez ve fiilen ödenen veya ödenecek fiyata ilave edilmez.

Soru : Satış bedeli yöntemine göre gümrük kıymetine dahil edilmeyecek giderler nelerdir?
İthal eşyasının fiilen ödenen veya ödenecek fiyatından ayırdedilebilmeleri koşuluyla, aşağıdaki giderler gümrük kıymetine dahil edilmez.
a) Eşyanın, Türkiye Cumhuriyeti Gümrük Bölgesi ile Türkiye’nin anlaşmalarla dahil olduğu gümrük birliği gümrük bölgelerine giriş yerine varışından sonra yapılan nakliye ve sigorta giderleri,
b) Sınai tesis, makine veya teçhizat gibi ithal eşyası için ithalattan sonra yapılan inşa, kurma, montaj, bakım veya teknik yardıma ilişkin giderler,
c) İthal eşyasının satışıyla ilgili olarak bir finansman anlaşması uyarınca alıcı tarafından üstlenilen faiz giderleri,
d) Satın alma komisyonları,
e) Eşyanın ithali veya satışı nedeniyle Türkiye’de ödenecek ithalat vergileri.
Bu maddenin (c) fıkrasında belirtilen hallerde, finansmanın satıcı veya bir başka kişi tarafından sağlanmış olmasına bakılmaz. Ancak, finansman anlaşmasının yazılı olarak yapılmış olması ve gerektiğinde alıcının;
- Eşyanın, fiilen ödenen veya ödenecek fiyat olarak beyan edilen fiyattan satıldığını,
- Söz konusu faiz oranının, finansmanın sağlandığı ülkede o tarihte bu tür bir işlem için geçerli olan faiz oranı seviyesini aşmadığını,
Kanıtlaması şarttır.

Soru : Bilgisayarlarda kullanılmak üzere ithal edilen veri ya da komutlar yüklü bilgi taşıyıcılarının gümrük kıymeti nasıl belirlenir?
Bilgisayarlarda kullanılmak üzere, ithal edilen veri ya da komutlar yüklü bilgi taşıyıcılarının gümrük kıymetinin belirlenmesinde, sadece taşıyıcı ortamın kendisinin maliyeti veya kıymeti esas alınır. Bu nedenle, taşıyıcı ortamın maliyet veya kıymetinden ayırdedilebilmesi koşuluyla, gümrük kıymeti, veri veya komutların maliyet veya kıymetini içermez.
Bu maddede geçen;
- Taşıyıcı ortam deyimi, entegre devreler, yarı iletkenler ve bu tür devre veya cihazlarla bütünlük oluşturan benzeri araç ve aletleri,
- Veri veya komutlar deyimi, ses, sinematografik veya video kayıtlarını,
Kapsamaz.

Soru : Kıymetin tespitinde kullanılacak döviz kuru nedir?
Eşyanın gümrük vergisine esas alınacak kıymetinin Türk Lirası olarak beyanı zorunludur. Fatura veya diğer belgelerde yazılı yabancı paralar, gümrük yükümlülüğünün doğduğu tarihte yürürlükte olan T.C. Merkez Bankası döviz satış kurları üzerinden Türk Lirasına çevrilir.

Soru : “Royalti ve Lisans Ücretleri” ile ilgili özel düzenlemeler var mıdır?
Royalti ve lisans ücreti deyimi; ithal eşyasının imalatı, ihraç edilmek üzere satışı veya kullanımı ya da yeniden satışı ile ilgili olarak patent, dizayn, know-how, model, marka, tescilli tasarım, telif hakkı ve imalat prosesleri gibi adlar adı altında yapılan ödemeleri ifade eder.
Royalti ve lisans ücretleri ile ilgili olarak aşağıdaki hükümler uygulanır.
a) Gümrük Kanununun 27 nci maddesinin 5 inci fıkrası hükmü saklı kalmak kaydıyla, ithal eşyasının gümrük kıymeti satış bedeli yöntemine göre belirlenirken, royalti veya lisans ücreti ödemeleri fiilen ödenen veya ödenecek fiyata aşağıdaki koşullarla ilave edilir.
1) Ödeme kıymeti belirlenecek eşya ile ilgili olmalıdır.
2) Ödeme bu eşyanın satış koşulu olarak yapılmalıdır.
b) İthal eşyasının sadece Türkiye’de imal edilen eşyanın karışımındaki maddelerden biri veya bir parçası olması durumunda, ithal edilen eşya için fiilen ödenen veya ödenecek fiyatta düzeltme sadece royalti veya lisans ücreti bu eşya ile ilgili ise yapılabilir.
Eşyanın monte edilmemiş bir şekilde veya sulandırma veya ambalajlama gibi satıştan önce küçük işlemlerden geçecek şekilde ithal edilmesi durumunda, bu, bir royalti veya lisans ücretinin ithal edilen eşya ile ilgili kabul edilmesini engellemez.
Eğer royalti veya lisans ücretleri kısmen ithal edilen eşya ile kısmen de ithal edilmelerinden sonra eşyaya eklenen parçalarla veya ithalat sonrası faaliyetler veya hizmetler ile ilgiliyse, uygun bir paylaştırma sadece nesnel ve somut verilere dayalı olarak yapılır.
c) Bir markanın kullanılmasına ilişkin bir royalti veya lisans hakkı, ithal edilen eşya için fiilen ödenen veya ödenecek fiyata sadece aşağıdaki durumlarda ilave edilir.
1) Royalti veya lisans ücreti, aynı durumda yeniden satılan veya ithal edildikten sonra sadece küçük değişikliklerden geçen eşyaya ilişkin ise,
2) Eşya, ithalattan önce veya sonra yapıştırılan ve royalti veya lisans ücretinin ödendiği marka altında pazarlanıyorsa,
3) Alıcı, bu tür eşyayı satıcı ile ilişkisi olmayan diğer satıcılardan temin etme özgürlüğüne sahip değilse.
d) Alıcının bir üçüncü kişiye royalti veya lisans ücreti ödemesi durumunda, bu maddenin (a) bendinde öngörülen koşullar, satıcı veya satıcı ile ilişkili olan bir kişinin alıcıdan bu ödemeyi yapmasını istememesi durumunda yerine getirilmiş sayılmaz.
e) Bir royalti veya lisans ücretinin miktarı ithal edilen eşyanın fiyatına bağlı olarak belirleniyor ise, aksi yönde bir kanıt bulunmadığı sürece, bu royalti veya lisans ücretinin ödenmesinin kıymeti belirlenecek eşya ile ilgili olduğu varsayılır.
Ancak, bir royalti veya lisans ücretinin miktarı ithal edilen eşyanın fiyatına bakılmaksızın belirleniyor ise, bu royalti veya lisans ücreti ödenmesinin de kıymeti belirlenecek eşya ile ilgili olduğu kabul edilebilir.

Soru : Eşyanın gümrük kıymetinin tespiti ile ilgili mevzuat hükümlerine uyulmaması halinde ne gibi cezalar öngörülebilir?
Gümrük Kanununun 234 (1) (b) maddesi gereğince, Serbest dolaşıma giriş rejimine veya bir geçici muafiyet düzenlemesine tabi tutulan eşyaya ilişkin olarak, yapılan beyan ile muayene ve denetleme veya teslimden sonra kontrol sonucunda, kıymeti üzerinden gümrük vergisine tabi eşyanın beyan edilen kıymeti, muayene ve denetleme sonucunda Gümrük Kanununun 23 ila 31 inci maddelerinde yer alan hükümler çerçevesinde belirlenen kıymete göre noksan bulunduğu takdirde, bu noksanlığa ait gümrük vergisinden başka bu vergi farkının 3 katı para cezası alınır.
Ancak, satış birimine göre miktar itibarıyla %5’i geçmeyen bir vergi farkı ile maddi hesap hatasından doğan noksan kıymet beyanlarında, bu farklara ait gümrük vergisinden başka bu verginin bir katı da para cezası alınır.
Bu maddeye göre verilen ceza hiçbir şekilde Gümrük Kanununun 241 İnci maddesinin 1 İnci fıkrasında belirtilen miktardan az olamaz.
- Vergi kaybı doğurmamasına karşın, Gümrük Kanununun 24 üncü maddesine göre birbirleriyle ilişkisi bulunan kişiler arasında bir satış işlemi olması ve bu ilişkinin beyan edilmemesi durumunda Gümrük Kanununun 241 (3) (b) maddesi gereğince, aynı Kanunun 241 (1) maddesinde belirtilen miktarın iki katı tutarında usulsüzlük cezası uygulanır.
1918 sayılı Kaçakçılığın Men ve Takibine Dair Kanun hükümleri saklıdır.

Soru : Posta yoluyla gelen vergiden muaf eşya ile vergiye tabi ancak ticari mahiyette bulunmayan eşya ithalatında sözlü beyan formu mu Déclaration en Douane mı kullanılmalıdır?
Yazılı beyanın, gümrük yönetmeliğinin 20 no.lu ekinde bir örneği yer alan gümrük beyannamesi ile yapılacağı, ayrıca, ilgili gümrük rejimi uyarınca beyanın yapıldığı Elçilik Mektubu, Kurye Mektubu, TIR Karnesi, ATA Karnesi, Kumanya Listesi, Déclaration en Douane gibi belgelerin gümrük beyannamesi olarak kabul edileceği, 583 üncü maddesinde ise posta yolu ile gelen ve ticari nitelikte olmayan hediyelik, numunelik, zat ve aile ihtiyaçlarını karşılayan ve benzeri eşya için, Déclaration en Douane’ların gümrükçe beyanname olarak kabul edileceği, hükme bağlanmıştır. Yani, ticari nitelikte olmayan hediyelik, numunelik, zat ve aile ihtiyaçlarını karşılayan ve Déclaration en Douane eşliğinde gelen posta gönderileri için Déclaration en Douanelar gümrük beyannamesi hükmünde olduğundan, başka bir beyanname aranmadan bu belgelere göre işlem yapılır.
Diğer taraftan, posta yoluyla gelen eşyanın ticari mahiyette olması durumunda serbest dolaşıma giriş rejimi hükümleri gereğince gümrük beyannamesi ile serbest dolaşıma girişine izin verilmesi icap etmektedir.

Soru : Özet beyan eksiği eşya için para cezası hesaplamalarında hangi vergi oranı esas alınır?
Özet beyan eksikliklerinde uygulanacak ceza miktarlarının, Gümrük Kanununun 237 nci maddesinin 2 nci fıkra hükmü saklı kalmak kaydıyla eksikliğin tespit edilip tutanağın imzalandığı tarihte yürürlükte bulunan 474 sayılı Gümrük Giriş Tarife Cetveli Hakkında Kanun eki listelerdeki Kanuni Vergi Haddi sütununda yer alan oran dikkate alınarak hesaplanır.

Soru : 4458 sayılı Gümrük Kanununun 241 nci maddesinin tatbikinde işlemin (usulsüzlük cezasına dayanak teşkil eden) yapıldığı tarihteki ceza tutarının mı yoksa ceza kararının alındığı tarihteki ceza tutarının mı uygulanması gerekmektedir?
Bilindiği üzere, 4458 sayılı Gümrük Kanununun 241 nci maddesinin birinci fıkrasında yer alan usulsüzlük cezası miktarı aynı maddenin ikinci fıkrası uyarınca her yıl, bir önceki yıla ilişkin olarak 213 sayılı Vergi Usul Kanunu uyarınca belirlenen yeniden değerleme oranında artırılmaktadır. Bunun yanında, söz konusu maddenin 3, 4, 5 ve 6 ncı fıkralarında sayılan hallerde usulsüzlük cezaları 1 inci fıkrada belirtilen miktarın katları olarak uygulanmaktadır. Bu itibarla, usulsüzlüğün yapıldığı tarihteki usulsüzlük cezası miktarının tatbik edilmesi gerekmekte olup ceza kararının sonraki yıllarda alınması halinde alındığı tarihteki ceza tutarının uygulanması mümkün bulunmamaktadır.

Soru : Hangi gümrük beyannamelerinde damga vergisi istisnası vardır?
02.01.2004 tarihli, 25334 mükerrer sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 5035 sayılı Bazı Vergi Kanunlarında Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun 28 inci maddesi ile 488 sayılı Damga Vergisi Kanununa eklenen EK 2 nci maddede döviz kazandırıcı faaliyetlere ilişkin işlemlerle ilgili olarak düzenlenen kağıtların damga vergisinden müstesna olacağının hüküm altına alındığı, bu maddenin uygulanmasına ilişkin olarak 27.02.2004 tarihli, 25386 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan ve 01.01.2004 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere yayımı tarihinde yürürlüğe giren (1) Seri Nolu Döviz Kazandırıcı Faaliyetlerde Damga Vergisi ve Harç Uygulaması Hakkında Tebliğin 3.1. İhracat İşlemleri başlıklı bölümünde ise bu bölümde sayılan işlemler ve bu işlemler sebebiyle düzenlenen kağıtlara (gümrük idarelerine verilen beyannameler dahil) ihracata ilişkin olduğunun tevsik edilmesi kaydıyla işlem yapan kuruluşlarca resen damga vergisi ve harç istisnası tatbik edileceğinin belirtilmiştir. Bu nedenle, döviz kazandırıcı faaliyetlere ilişkin işlemlerle ilgili olarak düzenlenen kağıtlar ile gümrük idarelerine verilen beyannameler ile özet beyan formlarının ihracata ilişkin olduğunun tevsiki koşulu ile yukarda bahsi geçen tebliğ çerçevesinde damga vergisinden istisna edilmesi mümkündür.

Soru : Özet beyan formlarından damga vergisi tahsil ediliyor mu?
488 sayılı Damga Vergisi Kanununun 4 üncü maddesinde, bir kağıdın tabi olacağı verginin tayini için o kağıdın mahiyetine bakılacağı ve buna göre tabloda yazılı vergisinin bulunacağı, kağıtların mahiyetlerinin tayininde şekli kanunlarda belirtilmiş olanlarda kanunlardaki adlarına, belirtilmemiş olanlarda üzerlerindeki yazının tazammun ettiği hüküm ve manaya bakılacağı hükmü yer aldığından ve özet beyan formu taşınan mala ilişkin genel bilgileri beyan etmek üzere gümrük idarelerine verilen bir belge olduğundan ve manifesto mahiyetinde bulunduğundan özet beyan formu veya özet beyan yerine kabul edilen belgelerin (CMR, CIM, CIV vb.) 488 sayılı Damga Vergisi Kanununa ekli (1) sayılı tablonun III-2/f bendine göre 2.800.000 TL maktu damga vergisine tabi tutulması gerekmektedir.

Diğer taraftan, gümrük mevzuatı gereği özet beyan yerine kabul edilen belgelerden konşimentolar, 488 sayılı Damga Vergisi Kanununa ekli (1) sayılı tablonun “III-Ticari işlemlerde kullanılan kağıtlar” başlıklı bölümünün 1/c bendinde yer aldığından konşimentoların 3.400.000 TL maktu damga vergisine tabi tutulması gerekmektedir.

Bunun yanında, özet beyan formlarının ihracata ilişkin olduğunun tevsiki koşulu ile yukarda 27.02.2004 tarihli, 25386 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan ve 01.01.2004 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere yayımı tarihinde yürürlüğe giren (1) Seri Nolu Döviz Kazandırıcı Faaliyetlerde Damga Vergisi ve Harç Uygulaması Hakkında Tebliğ çerçevesinde damga vergisinden istisna edilmesi mümkün bulunmaktadır.

Soru : Gümrük idarelerine verilen taahhütnamelerden damga vergisi tahsil edilmekte midir?
31.12.2004 tarihli, 25687 (3.Mükerrer) sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 5281 sayılı Kanunun 7 nci maddesiyle değişik 488 sayılı Kanuna ekli (1) sayılı tablonun “I- Akitlerle ilgili kağıtlar” başlıklı bölümün A/1 fıkrasında belli parayı ihtiva eden taahhütnamelerin binde 7,5 nispetinde damga vergisine tabi tutulacağının hükme bağlanmıştır. Bu çerçevede belli parayı ihtiva etmeyen taahhütnameler (1) sayılı tabloda yer almadığından damga vergisine tabi tutulmayacaklardır.

Buna göre,
a) 488 sayılı Kanuna ekli (2) sayılı tablonun “I- Resmi işlemlerle ilgili kağıtlar” başlıklı bölümünün C/17 fıkrasında, bir gece konaklamayı kapsayan sürede giriş-çıkış yapan araçlarla ilgili olarak alınan Taşıt Giriş-Çıkış Formu ekindeki taahhütnamelerin damga vergisinden istisna olduğunun hükme bağlanmıştır.
Diğer taraftan, 01.01.2005 tarihinden itibaren belli parayı ihtiva etmeyen taahhütnameler (1) sayılı tabloda yer almadığından, bir geceyi aşan konaklamaya ilişkin olsa dahi belli parayı ihtiva etmeyen Taşıt Giriş-Çıkış Formu ekindeki taahhütnameler için damga vergisi söz konusu olmayacaktır.
b) “Konteyner Kayıt ve Takip Formu” ekinde yer alan taahhütnamelerin belli parayı ihtiva etmesi halinde binde 7,5 nispetinde damga vergisine tabi tutulması, belli parayı ihtiva etmemesi halinde ise damga vergisinin aranılmaması gerekmektedir.
Ancak, 488 sayılı Damga Vergisi Kanununun EK-2 nci maddesi hükmü ile bu maddenin uygulamasına ilişkin olarak 27.02.2004 gün ve 25386 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan (1) Seri No.lu Döviz Kazandırıcı Faaliyetlerde Damga Vergisi ve Harç Uygulaması Hakkındaki Tebliğ esasları çerçevesinde ihracat ve döviz kazandırıcı faaliyetlere ait işlemler ve bu işlemlerle ilgili olmak kaydıyla gümrük idarelerince düzenlenen Konteyner Kayıt ve Takip Formuna ait taahhütnamelerin damga vergisinden istisna edilmesi mümkün bulunmaktadır.
c) Gümrük idarelerine verilen diğer taahhütnameler belli parayı ihtiva etmesi halinde binde 7,5 nispetinde damga vergisine tabi tutulurken belli parayı ihtiva etmeyen taahhütnameler (1) sayılı tabloda yer almadığından bunların damga vergisine tabi tutulmamaları gerekmektedir.

Soru : Deniz ve kara sınır kapılarında, kamyonlar için alınan fazla mesai ücretleri kamyon üzerinden mi, çalışılan saat üzerinden mi alınır?
Deniz ve kara sınır kapılarında, kamyonlar için alınan fazla mesai ücretlerinin kamyon üzerinden mi, çalışılan saat üzerinden mi alınacağı işlemlerin yoğunluğuna göre tespit edilecektir. Transit geçiş yapan kamyonlar için, kamyon başına fazla mesai ücreti alınacak, transite ilişkin saat başına fazla mesai ücreti tahsil edilmeyecektir. Yükleme, boşaltma gibi diğer gümrük işlemleri yapan kamyonlar için kamyon başına fazla mesai ücreti alınmayacak, çalışılan saat esasına göre fazla mesai ücreti tahsil edilecektir.

Soru : Hafta içi uygulanan fazla mesai saat ücreti ile hafta sonu uygulanan fazla mesai saat ücreti arasında herhangi bir fark var mıdır? Fazla çalışma ücretleri söyler misiniz?
Hafta içi uygulanan fazla mesai saat ücreti ile hafta sonu uygulanan fazla mesai saat ücreti arasında herhangi bir farklılık yoktur. Gümrük Yönetmeliğin 01.01.2005 tarihinde yürürlüğe giren değişik 683 üncü maddesine göre; hem hafta sonu hem de hafta içi uygulanacak fazla çalışma ücretleri belirlenmiş olup, bu tutarlar, her yıl, bir önceki yıla ilişkin olarak 213 sayılı Vergi Usul Kanunu uyarınca belirlenen yeniden değerleme oranında arttırılır ve bu hesaplamada 1 YTL. sine kadar olan tutarlar dikkate alınmaz.

Soru : Gümrük vergileri, bankalara yatırılabilir mi, hangi bankalara yatırabiliriz?
Evet, gümrük vergisini anlaşmalı banka şubelerine yatırabilirsiniz. İthalattan alınması gereken Gümrük Vergisi, KDV, Toplu Konut Fonu, Telefi Edici Vergi ve İthal Harcı gibi yükümlülükleri Garanti Bankası, Yapı ve Kredi Bankası, Akbank, Halkbankası, Ziraaat Bankası, Denzibank, İşbankası ve Türkiye Ekonomi Bankası, Vakıfbank, Koçbank, Finansbank, Dışbank, Oyakbank, Pamukbank, Anadolubank, Alternatifbank, Tekstilbank, HSBC Bank ve Şekerbank aracılığıyla ödeyebliirsiniz.

Soru : Türk Limanları Yat Kayıt Belgesi nedir?
Türk Limanları Yat Kayıt Belgesi, Türk Bayraklı yatlar ile yabancı limanlardan gelen veya Türkiye'de kışlayan yabancı bayraklı yatların vardıkları ilk Türk limanında veya kışlamak üzere kaldıkları son bağlama yerinde yapacakları beyan ve işlemlerde kullanılan belgedir.

Soru : Yat Kayıt Belgesi'nin geçerlilik süresi ne kadardır?
9 Seri No.lu Gümrük Genel Tebliği uyarınca, Türk bayraklı yatlar ile yabancı limanlardan gelen ve Türkiye’de kışlayan yabancı limanlardan gelen veya Türkiye’de kışlayan yabancı bayraklı yatların vardıkları ilk Türk limanında veya kışlamak üzere kaldıkları son bağlama yerinde yapacakları beyan ve işlemlerde kullanılacak belge olan Türk Limanları Yat Kayıt Belgesinin geçerlilik süresi 1 yıldır. Ancak yatın kışlamaya bırakılması halinde kışlama süresi boyunca bu belge geçerlidir.

Soru : Yabancı bayraklı yatlar Turizm Bakanlığından belgeli yat limanları ile yat çekek yerlerine bırakılmak zorunda mıdır?
9 Seri No.lu Gümrük Genel Tebliği uyarınca, yabancı bayraklı yatlar ancak Turizm Bakanlığından belgeli yat limanları ile yat çekek yerlerine kışlama, bakım ve onarım amacı ile bırakılabilirler. Turizm Bakanlığı’ndan belgeli olmayan şahıs, kurum veya kuruluşlara ait yerlere ve bunların sorumluluğuna bırakılamazlar. Ancak, Kültür ve Turizm Bakanlığı’ndan alınan 30.12.2003 tarihli, 34680 sayılı yazıda; Bakanlıklardan işletme belgeli olmayan ancak Denizcilik Müsteşarlığınca uygun görülecek belgesiz yat çekek yerlerine 31.12.2005 tarihine kadar süre verilmesinin Bakanlıklarınca uygun görüldüğü belirtilmiş ve bu çerçevede tüm Gümrük ve Muhafaza Başmüdürlüklerimiz 15.01.2004 tarihli, 1366 sayılı yazımız ile talimatlandırılmıştır.

Soru :Yabancı bayraklı yatlar Türkiye’de ne kadar süre ile kalabilir?
2634 sayılı Turizmi Teşvik Kanununun 29 uncu maddesi uyarınca yabancı bayraklı yatlar bakım, onarım ve kızaklama ve kışlamak amacı ile Türkiye’de iki yıla kadar kalabilir. Bu süre Bakanlar Kurulunun belirleyeceği esaslara göre uzatılabilir. Yat Turizmi Yönetmeliği’nin 46 ncı maddesine göre; yat limanı veya yat çekek yerlerinde kışlayan en az iki yılda bir sahipleri tarafından kullanılan yatlar ayrıca başka bir izne gerek kalmaksızın beş yıla kadar Türkiye’de kalabilirler. Beş yılın bitiminde bu süreyi uzatmaya Bakanlık yetkilidir.

Soru : Götürü teminat nedir?
Götürü teminata ilişkin usul ve esaslar 24.01.2004 tarihli, 25356 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 30 seri Nolu (Gümrük İşlemleri) Gümrük Genel Tebliği ile belirlenmiştir.
Götürü teminat, BİLGE sistemi çerçevesinde gümrük işlemleri yürütülen gümrük idarelerinde teminat alınması gereken birden fazla işlem için söz konusudur.
Gümrükçe onaylanmış işlem ve kullanımlardan her biri için ayrı ayrı teminat verilmesi yerine, gümrük rejimleri gereğince teminata bağlanması gereken tüm kamu alacaklarını kapsayacak şekilde tek bir götürü teminat verilebilir.

Soru : Götürü teminatın kapsama alanı nedir?
Götürü teminat, 4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanununun eki (I) sayılı listede yer alan eşyanın ithaliyle ilgili Maliye Bakanlığınca yapılan düzenlemeler saklı kalmak kaydıyla, gümrük işlemlerine ilişkin tüm kamu alacakları için geçerlidir. Götürü teminat sisteminin uygulandığı durumda, teminat tutarından düşüm yapılmak suretiyle takibat yapılmaz.

Soru : Kimler götürü teminat sisteminden faydalanabilir?
Götürü teminat sisteminden, yalnızca A ve B sınıfı Onaylanmış Kişi Statüsüne sahip olan yükümlüler yararlanabilir.

Soru : Götürü teminat sistemi için başvuru esnasında hangi belgeler aranır?
Götürü teminat sisteminden yararlanmak isteyen yükümlüler tarafından aşağıda belirtilen belgelerle birlikte Gümrük Müsteşarlığına (Gümrükler Genel Müdürlüğü) müracaat edilir.
a) Gümrük yükümlülüğünü gerektiren veya gerektirebilecek birden fazla işlem için götürü teminat sisteminden yararlanılmak istenildiğini, vergi numarasını ve Onaylanmış Kişi Statü Belgesinin tarih ve numarasını, 4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanununun eki (I) sayılı listenin (A) cetvelinde yer alan malların ithalatının yapılıp yapılmadığını gösterir dilekçe.
b) Örneği 30 Seri Nolu ekinde bulunan ve bir önceki yılda toplam teminat konusu rejim beyannameleri ile teminat konusu toplam değeri gösterir tablo.
c) götürü teminat olarak kabul edilecek değer (Teminatın teminat mektubu olarak verilmesi durumunda örneği 30 Seri Nolu Tebliğin 2 nolu ekinde bulunan ve Gümrük Yönetmeliğinin 59 numaralı ekine uygun olması gerekmektedir.)
d) 4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanununun eki (I) sayılı listenin (A) cetvelinde yer alan malların ithalatı yapılıyor ise vergi borcu olmadığını gösterir belge.

Soru : Götürü teminat sisteminden faydalandıktan sonra gümrüklere hitaben verilmiş teminat mektuplarının iadesi mümkün mü?
Evet, götürü teminat sisteminden faydalandıktan sonra gümrüklere hitaben verilmiş teminat mektuplarının iadesi mümkündür.

Soru : Götürü teminat sisteminden faydalanan firmalar güncellemek için ne zaman başvurmalıdır?
Götürü teminat kapsamında verilen teminat mektubunun düzenlendiği tarih esas alınarak her 1 yıllık süre bitiminden 15 gün önce bir önceki yılda toplam teminat konusu rejim beyannameleri ile teminata bağlanan miktarı gösterir tablonun gönderilmek suretiyle Gümrük Müsteşarlığına (Gümrükler Genel Müdürlüğü) güncelleme başvurusunda bulunulur. Teminatın eksik kalması durumunda teminat tamamlanabileceği gibi yeni bir teminatla da değiştirilebilir.

Soru : İhtisas gümrüğü uygulamasına neden gerek duyulur, kanuni dayanağı nedir?
Gümrük idarelerinin daha disiplinli hale getirilmesi, belli eşyanın gümrük işlemlerinin yapılması yönünde uzmanlaşmaya gidilmesi, özellik arz eden eşyanın bu konuda uzmanlaşmış gümrüklere yönlendirilmesi ve bu konuda gümrük işlemlerinin daha etkin bir şekilde gerçekleştirilmesi müsteşarlığın temel politikasını oluşturmaktadır.
Gümrük Müsteşarlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında 485 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 2 nci maddesinin (d) fıkrasında, gümrük kontrolüne tabi kişi, eşya ve araçların muayene ve kontrolünü yapmak, bu işlemlerin etkin ve süratli yapılmasını sağlayacak tedbirleri almak Gümrük Müstaşarlığı'nın görevleri arasında sayılmıştır.
Diğer taraftan, 4458 sayılı Gümrük Kanununun 10 uncu maddesinde, Gümrük Müsteşarlığı'nın, gümrük mevzuatının doğru olarak uygulanması için gerekli gördüğü bütün önlemleri alacağı hüküm altına alınmıştır. Bu hüküm doğrultusunda; değişen ekonomik yapı ve gelişen teknolojiye bağlı olarak, yapılan yeni düzenlemelerle ihtisas gümrükleri kurulmaktadır. Kurulmasının amacı ise, ithal eşyasında aranan zorunlu standartların korunması, tam kıymet tespitiyle vergi kaçakçılığının önlenmesi, belirlenen eşyada ithalatın denetim altına alınması, etkin gümrük denetlemelerinin yoğunlaştırılması, bu çerçevede önemli ithal kalemleri itibariyle, kıymet, tarife, menşe, ve standartlar yönünden etkin bir denetim yapılmasının sağlanmasıdır.

Soru : Bir yerden yolcu giriş-çıkışının yapılabilmesi için ne yapılması gerekir?
Ülkemiz sınırları içerisinde bir yerin (kara, hava, deniz ve demiryolu) giriş-çıkışlara açık hudut kapısı olarak ilan edilme yetkisi, 5682 sayılı Pasaport Kanununun 1 inci maddesi uyarınca İçişleri Bakanlığı Emniyet Genel Müdürlüğünün yetkisi dahilinde bulunmaktadır. Bakanlık ve ilgili kurumların olumlu görüşlerinin alınması ve talep edilen yerin 5682 sayılı Pasaport Kanununun 1 inci maddesi uyarınca, giriş-çıkışlara açık hudut kapısı ilan edilmesini müteakip buradan giriş-çıkış işlemlerinin yapılmasına izin verilmektedir.

Soru : Gümrük idarelerinin bulunmadığı veya kapatıldığı yerlerde gümrük işlemleri nasıl gerçekleştirilmektedir?
Kapatılan gümrük idaresinin iç gümrük olması durumunda ihracat işlemleri, liman gümrüğü olması durumunda ise sadece deniz yoluyla gelen eşyanın ithal ve ihracat işlemleri mobil gümrük ekiplerince yürütülecek bunun için de talep sahibinin istemi, bulunduğu yer mülki idare amirliği, bağlı bulunduğu ihracatçı birlikleri, ticaret ve/veya sanayi odaları gibi kişi ve kurumlar tarafından işlemin yapılmasından 1 gün önce yazılı olarak (faks dahil) ilgili Başmüdürlüğe iletilecek, Başmüdürlükçe de en yakın gümrük idaresinden yeterli sayıda personel tefriki suretiyle gümrük işlemleri ikmal edilecektir.

Soru : İthal veya ihraç edilecek gıdaların gümrük işlemleri hangi gümrük müdürlüklerinden gerçekleştirilebilmektedir?
İthal veya ihraç edilecek gıdaların giriş ve çıkış kapılarının tespit ve ilanı Tarım ve Köyişleri Bakanlığının yetkisinde olup, anılan Bakanlıkça düzenlenen tebliğler ile belirlenen gümrük müdürlüklerinden gıda maddelerinin ithal veya ihraç işlemleri gerçekleştirilmektedir.

Soru : Serbest bölgelerde bulunan eşya ihtisas gümrüğü uygulamasına tabi bir eşya ise bu eşyanın serbest dolaşıma giriş işlemlerinin de ihtisas gümrüklerinden mi gerçekleştirilmesi gerekmektedir?
Türkiye Gümrük Bölgesi dışında kabul edilen serbest bölgede bulunan ve bu nedenle de ithalat kapsamında yer alan eşyanın ihtisas gümrüğü uygulamasına tabi bir eşya olması halinde bu eşyanın gümrük işlemlerinin de ihtisas gümrük müdürlüklerinden gerçekleştirilmesi gerekmektedir. Türk Gümrük Tarife Cetvelinin 50-63 üncü fasılları (50-63 dahil) arasında yer alan tekstil ürünlerinin serbest dolaşıma giriş işlemlerinin; Halkalı Tekstil İhtisas, Atatürk Havalimanı, Bursa Tekstil İhtisas, Mersin, İzmir ve Denizli Gümrük Müdürlüklerinden gerçekleştirilmesi gerekmektedir. Dahilde İşleme Rejimi kapsamında gelen tekstil ürünlerinin işlemleri için herhangi bir gümrük idaresinin belirlenmesi söz konusu değildir.

Soru :Türkiye'deki serbest bölgelerde faaliyette bulunabilmek için ne yapmak gerekir? Müracaat nereye yapılır?
Serbest bölgelerde faaliyette bulunabilmek için öncelikle faaliyet ruhsatı alınması gerekmektedir. Faaliyet Ruhsatları, Dış Ticaret Müsteşarlığı Serbest Bölgeler Genel Müdürlüğü tarafından verilmektedir. Faaliyet Ruhsatı almak isteyen kişilerin başvuru formunu Serbest Bölgeler Genel Müdürlüğüne müracaat ederek almaları mümkün olduğu gibi, herhangi bir serbest bölgenin kurucu ve işletici/işleticisinden veya ilgili serbest bölge müdürlüğünden almaları mümkündür.

Soru : Türkiye'deki serbest bölgelerde ne gibi faaliyetlerde bulunulabilir, ayrıca, bulunulabilecek faaliyetler serbest bölgeye göre değişir mi?
Türkiye'deki serbest bölgelerde kural olarak her türlü faaliyette bulunulabilir. Diğer bir deyişle, üretim, alım-satım, ve hizmetle ilgili faaliyetlerin hepsi kapsanmıştır. Yine kural olarak bütün serbest bölgelerde bu faaliyetlerin hepsi yapılabilir. Hangi faaliyet yapılacaksa alınan faaliyet ruhsatının da buna uygun olması gerekir. Bu anlamda, üretim ruhsatı almış bir kişi üretim faaliyetlerinde bulunabilirken, alım satım konulu bir faaliyet ruhsatı almış kişi, sadece alım satım faaliyetinde bulunabilir. Kural bu olmakla beraber, sakıncalı bulunan eşya veya işlemlerin yapılması konusunda sınırlamalara gidilebilir. Öte yandan, bir serbest bölgede faaliyette bulunabilmek için nihai değerlendirme Dış Ticaret Müsteşarlığı Serbest Bölgeler Genel Müdürlüğünün yetkisindedir.

Soru : Serbest Bölge Müdürlüğü ile Serbest Bölge Gümrük Müdürlüğü aynı şey midir?
Serbest Bölge Müdürlüğü, Dış Ticaret Müsteşarlığına bağlı bir birim olup serbest bölgelerdeki firmaların sicillerinin tutulması, stok kayıtlarının takibi, her bir işlemin serbest bölgede yapılmasına izin anlamına gelen Serbest Bölge İşlem Formunun onaylanması, serbest bölgelere yurtdışından gelen eşya ile serbest bölgeden Türkiye'ye ithal edilen eşyanın CIF kıymeti üzerinden %0.5 oranında alınan özel hesap kesintisinin tahakkuku ve tahsilini takibi gibi görevleri yerine getirir. Gümrük Müdürlüğü ise Gümrük Müsteşarlığına bağlı olan bir birimdir. Esas olarak serbest bölgeye giren ve çıkan eşyanın duruma göre ithalat, ihracat ve transit işlemlerinin yapılması işlemlerini yürütür. Ayrıca, serbest bölgeye alınan eşya için düzenlenen Ön Statü Belgesini onaylar.

Soru : Serbest bölge firmalarının işlem yapabilmesi için eşyayı fiilen serbest bölgeye giriş çıkış yapması şart mıdır?
Serbest bölge firmalarının alım satımını yaptıkları eşyayı kural olarak serbest bölgeye fiilen getirip buradan geri göndermeleri gerekmektedir. Diğer bir deyişle, serbest bölge firmaları, yabancı bir ülkeden aldıkları eşyayı, yine yabancı bir ülkeye satabilmeleri için, faaliyette bulundukları bölgeye fiilen getirmeleri gerekmektedir.

Soru : Onaylanmış Kişi Unvan Belgesi bulunan firmaların serbest bölge şubeleri bu belgelerin verdiği haklardan yararlanabilir mi?
Onaylanmış Kişi belgesi sahibi olan firmaların serbest bölge şubelerinin A TR düzenlenmesi ve tam beyanlı yaygın basitleştirilmiş usul konularında bu kolaylıklardan yararlanmaları mümkün bulunmaktadır.

Soru : Serbest bölgelerin avantajları nelerdir?
Serbest bölgelerde üretim esaslı faaliyette bulunmak isteyen firmaların faaliyet ruhsatı almaları halinde, Avrupa Birliğine tam üye olunan tarihe kadar elde ettikleri kazançları gelir ve kurumlar vergisinden muaf olacaktır. Öte taraftan, serbest bölgelere getirilen eşya ile ilgili olarak burada bulunduğu sürece tahakkuk edebilecek gümrük vergisi veya KDV tahsil edilmemektedir. Bu durum stok maliyetlerinin düşük tutulmasına yardımcı olmaktadır. Kişilerin serbest bölgelere yurtdışından serbest dolaşımda olmayan girdi getirerek işledikten sonra yurtdışına yeniden satmaları halinde yine gümrük vergilerini ödemeden ve teminat vermeden bu işlemi yapabildikleri için firmalar maliyet ve finansman açısından avantajlı durumda bulunmaktadırlar. Öte yandan, bu bölgeler genellikle lojistik açısından avantajlı yerlerde bulunmaktadırlar.

Soru : Ön Statü Belgesi nedir?
Ön statü belgesi, serbest bölgelere yurtdışından getirilen veya yurtiçinden ihracat rejimine tabi tutularak konulan eşyanın serbest dolaşım statüsünü göstermek bakımından düzenlenen bir belgedir. Eşyanın serbest dolaşımda bulunması halinde söz konusu belgeye eşyanın serbest dolaşımda olduğu belirtilir. Serbest dolaşımda olmayan bir eşyanın da bu durumu Ön Statü Belgesinde belirtilir. Serbest bölgede bulunan eşyanın daha sonraki işlemlerinde bu eşyaya ilişkin Ön Statü belgesinin bulunmaması halinde bu eşya serbest dolaşımda olmayan eşya olarak kabul edilir. Ancak, serbest dolaşımda olan eşyanın ihracına bağlı bir ticaret politikası önlemi veya gümrük vergisi bulunması halinde, bu eşya bu kez serbest dolaşımda bulunan eşya olarak kabul edilir.

Soru : Serbest Bölge İşlem Formu nedir?
Serbest Bölge İşlem Formu, serbest bölgede faaliyette bulunan kişilerin yaptıkları her türlü alım satım işlemi ile ilgili olarak düzenledikleri bir belgedir. Diğer bir deyişle serbest bölge kullanıcısının yurtdışına, yurtiçine veya serbest bölge içerisindeki kişiye yaptığı her türlü mal veya hizmet satışı ile ilgili olarak düzenlemesi gerekmektedir.

Soru : Araç satışlarına ilişkin ihale ilanlarını nereden takip edebilirim?
Araç satışlarına ilişkin ihale ilanlarını Tasfiye İşleri Döner Sermaye İşletmeleri Genel Müdürlüğü düzenlemektedir. Bu nedenle belirtilen bilgilere gümrük müsteşarlığı internet sitesi, TASİŞ sayfasından ulaşılabilir.

Soru : Gümrüğe sunulan eşyanın geçici depolama yerinde ve antrepoda bekleme süresi ne kadardır?
4458 sayılı Gümrük Kanununun 46 ncı maddesi ile Gümrük Yönetmeliğinin 71 inci maddesinde, Türkiye Gümrük Bölgesine getirilip gümrüğe sunulan özet beyan kapsamı eşyaya, gümrükçe onaylanmış bir işlem veya kullanım tayin edilerek buna ilişkin işlemlerin denizyolu ile gelen eşya için, özet beyan verildiği tarihten itibaren kırkbeş gün, diğer bir yolla gelen eşya için ise yirmi gün içinde tamamlanacağı hüküm altına alınmıştır. Diğer taraftan, anılan Kanunun 101 inci maddesine göre ise eşyanın antrepo rejimi altında kalıt süresi sınırsız olarak belirlenmiştir. Ancak gümrük idarelerince gerek görülen hallerde, eşyaya gümrükçe onaylanmış yeni bir işlem veya kullanım tayin edilmesi için bir süre belirlenebilir.

Soru : Geçici depolama yerlerindeki eşyanın bekleme süresinin durdurulması veya uzatılması mümkün müdür?
Gümrük Yönetmeliğinin 72. maddesinde belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde mümkündür. Bu maddede; eşyanın herhangi bir adli veya idari takibata konu olması halinde bu takibat nedeniyle geçen süreler ile eşyanın gümrükçe onaylanmış bir işlem veya kullanıma tabi tutulması için dış ticaret mevzuatı ya da sair mevzuat gereğince ibraz edilmesi gereken uygunluk belgesi, kontrol belgesi, ithal lisansı, izin yazısı, gözetim belgesi gibi belgelerin alınması veya buna ilişkin işlemlerin yerine getirilmesi sırasında geçen sürelerin işlem tarihinin başladığı tarihte durdurularak yirmi veya kırkbeş günlük sürelerin hesaplanmasında göz önünde bulundurulmayacağı ve işlemin sonuçlandığı tarihten itibaren kalan sürenin verileceği hüküm altına alınmıştır. Diğer taraftan, 71 inci maddede (Kanunun 46 ncı maddesi) belirtilen sürelerin ilgilinin doğrudan veya mutat haberleşme araçları ile yazılı başvurusu üzerine gümrük müdürlüklerince uzatılacağı, bir ayı aşan süre uzatım taleplerinde, bu talebin gerekçesinin belirtilmesinin şart olduğu hüküm altına alınmıştır.

Soru: Eşyaya genel olarak hangi şartlarda tasfiye hükümleri uygulanır?
Bu husus 4458 sayılı Gümrük Kanununun 177 nci maddesinde düzenlenmiş olup, buna göre geçici depolama yerlerinde ve antrepolarda bulunan ve Kanunda belirtilen süreler zarfında gümrük işlemleri tamamlanmayan veya süreleri bulunup bulunmadığına bakılmaksızın çabuk bozulma ve telef olma tehlikesine maruz bulunan veya saklanması masraflı ve külfetli olan,4926 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu hükümleri uyarınca tasfiye edilecek duruma gelen, Eşyaya tasfiye hükümleri uygulanır.

Soru: Tasfiye şekilleri nelerdir?
Eşya;
1) İhale yoluyla satış suretiyle,
2) Yeniden ihraç amaçlı satış suretiyle,
3) Perakende satılmak suretiyle,
4) Kamu Kuruluşları ile özel kanunla kurulmuş vakıf ve derneklere tahsis edilmek suretiyle,
5) İmha suretiyle, tasfiyeye tabi tutulmaktadır.

Soru: Tasfiyelik hale gelen eşyanın serbest dolaşıma giriş rejimine tabi tutulması mümkün müdür?
Tasfiyelik hale gelen eşyanın serbest dolaşıma giriş rejimine tabi tutulması mümkündür. İthalatı yasak, sakıncalı ve kısıtlamaya tabi olan eşya hariç, ihaleye çıkarılan eşyanın beyan sahibi, ihale ilanının yayımlandığı tarihe kadar gümrük idaresine başvurarak söz konusu eşyanın serbest dolaşıma giriş rejimine tabi tutulmasını isteyebilmektedir. Bu talebin kabulü, eşyaya ait tüm ithalat vergileri, cezalar, ambarlama ve elleçleme giderleri ile diğer giderlerin beyan sahibi tarafından üstlenilmesine ve anılan Kanunun 240. maddesi uyarınca eşyanın döviz cinsinden CIF değerinin yüzde biri oranında para cezasının Türk Lirası olarak alınmasına bağlı bulunmaktadır.

Soru: Tasfiyelik hale gelen eşyanın tekrar yurtdışına çıkarılması imkanı var mıdır?
- Tasfiyelik hale gelen ve ithalatı yasak, sakıncalı veya kısıtlamaya tabi olan eşyaya yeniden ihraç amaçlı satış suretiyle tasfiye hükümlerinin uygulanabilmesi için, bu hükümden yararlanmak isteyen eşya sahibince, eşyanın tasfiyelik hale geldiği tarihten sonra ihale ilanının yayımlandığı veya perakende satış ya da tahsis kararının alındığı tarihe kadar gümrük idaresine başvurulması, Tasfiye İdaresince talep sahibine yapılan bildiriş üzerine eşyanın tespit ve tahakkuk belgesinde belirtilen CIF bedelinin yüzde biri ve ayrıca hizmet karşılığı alacaklar ile yapılmış giderlerin ödenilmesi kaydıyla alınması ve bedelin yatırılışını izleyen 15 gün içinde gümrük idaresinin denetiminde yurtdışına çıkarılması gerekmektedir.
- İthalatı yasak, sakıncalı veya kısıtlamaya tabi olan ve olmayan ve eşya üzerindeki tasarruf hakkını üzerinde bulunduran sahibi yurtdışında yerleşik eşya hakkında da yukarıdaki hükümler uygulanabilmektedir.

Soru: A.TR Dolaşım Belgesi nedir?
Türkiye veya AB'de serbest dolaşımda bulunan eşyanın Türkiye-Avrupa gümrük birliği çerçevesinde tercihli rejimden yararlanabilmesini sağlamak üzere, gümrük idaresince ya da bu idare tarafından yetki verilmiş kuruluşlarca düzenlenip gümrük idaresince vize edilen belgedir. Yani, eşya AB üyesi ülkelerden A.TR Dolaşım Belgesi eşliğinde gelmez ise eşyaya 3. ülkelere uygulanan vergi oranları uygulanır. Bu belge, Türkiye ile Avrupa Birliği arasındaki sanayi ürünleri ve işlenmiş tarım ürünleri ticaretinde kullanılan, eşyanın Türkiye ve AB'de serbest dolaşımda olduğunu gösteren ve o eşyanın tercihli rejimden faydalanmasını sağlamaktadır.

Soru : A.TR Dolaşım Belgelerine ilişkin yürürlükteki mevzuat nedir?
A.TR Dolaşım Belgelerine ilişkin hükümler 03.09.2002 tarihli ve 24865 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 2002/4616 sayılı “Türkiye ile Avrupa Topluluğu Arasında Oluşturulan Gümrük Birliğinin Uygulanmasına İlişkin Esaslar Hakkında Karar” ile düzenlenmiştir.

Soru : Hangi ülkelere yapılan ihracatta A.TR Dolaşım Belgesi düzenlenebilir?
AB Gümrük Bölgesi Federal Almanya Cumhuriyeti, Fransa Cumhuriyeti, İtalya Cumhuriyeti, Belçika Krallığı, Lüksemburg Büyük Dükalığı, Hollanda Krallığı Danimarka Krallığı, İrlanda Büyük Britanya ve Kuzey İrlanda Birleşik Krallığı, Yunanistan Cumhuriyeti, Portekiz Cumhuriyeti, İspanya Krallığı, Avusturya Cumhuriyeti, Finlandiya Cumhuriyeti, İsveç Krallığı, Kıbrıs, Polonya, Çek Cumhuriyeti, Slovakya, Macaristan, Slovenya, Litvanya, Letonya, Estonya ve Malta’ dan oluşmaktadır. Bu ülkelerle aramızdaki ticarette tercihli tarife uygulanmasını teminen A.TR Dolaşım belgesi düzenlenmektedir. A.TR Dolaşım Belgesi, Türkiye’den Topluluğa veya Topluluktan Türkiye’ye doğrudan nakledilen eşya için düzenlenir.

Soru : A.TR Dolaşım Belgesi eşyanın KDV’den de muaf olmasını sağlar mı?
A.TR Dolaşım Belgesi eşyanın gümrük vergisinden muaf tutulmasını sağlamakta olup, eşyaya ait KDV tahsil edilmektedir. Bu durumda, KDV matrahı eşyanın CIF kıymetidir.

Soru : Hangi eşya için A.TR Dolaşım Belgesi düzenlenmesi gerekmemektedir?
İlgili mevzuat uyarınca yolcu beraberi eşya ve posta gönderileri kapsamındaki eşya için A.TR Dolaşım Belgesi düzenlenmesi gerekmemektedir.

Soru : A.TR Dolaşım Belgesi almak için nereye başvurulur?
A.TR Dolaşım Belgesi almak için TOBB’a bağlı Ticaret Odalarına başvurunuz.

Soru : “Serbest Dolaşımdaki Eşya” nedir?
Tümüyle Türkiye veya Topluluk’ta elde edilmiş olan ya da tamamı veya bir kısmı üçüncü ülkeler menşeli olup Türkiye ya da Toplulukta ithal işlemleri tamamlanmış, gerekli gümrük vergisi, eş etkili vergi ve resimleri tahsil edilmiş, bu vergi ve resimleri tam veya kısmi bir iadeden yararlanmamış eşyadır.

Soru : “Serbest Dolaşım” ve “Menşe” kavramları arasındaki fark nedir?
Her ne kadar tamamıyla Türkiye'de elde edilmiş, dolayısıyla, Türk menşeli olan eşya doğal olarak serbest dolaşımda olsa da, her Türk menşei kazanmış eşya, serbest dolaşımda olmayabilir. Örneğin, dahilde işleme rejimi kapsamında vergileri kısmen veya hiç ödenmeden .ithal edilen girdilerden Türkiye'de elde edilen nihai ürün, gördüğü işçilik ve işlemler nedeniyle Türk menşeini kazanmış olsa dahi, bünyesine giren ve dahilde işleme rejimi kapsamında vergileri tahsil edilmeyen girdilere ait telafi edici vergi tahsil edilmediği sürece serbest dolaşıma girmez. Bu itibarla, bünyesinde serbest dolaşımda olmayan yabancı girdi bulunan ürünler, ancak, tüm bu yabancı girdilerin vergilerinin ödenmiş olması şartıyla serbest dolaşıma girerler ve böylece bu ürünlerin Avrupa Topluluğuna ihracında A. TR Dolaşım Belgesi düzenlenebilir.

Soru : AB’den ithal edilen eşyanın AB’ye ihracı sırasında A.TR Dolaşım Belgesi düzenlenebilir mi?
Eşyanın AB’den A.TR Dolaşım Belgesi eşliğinde ithal edilmesi halinde, bu belgeye istinaden eşyaya A.TR düzenlenebilecektir. Ancak, AB’de serbest dolaşımda bulunan eşya ile birlikte bünyesinde 3. ülke menşeli girdi bulunduran eşyanın AB’ye ihraç edilmesi sırasında, 3. ülke menşeli girdilere ait telafi edici vergilerin ödenmesi şartıyla A.TR Dolaşım Belgesi düzenlenebilir.

Soru : A.TR Dolaşım Belgelerinin ihracat sırasında unutulması, yanlışlık, ihmal gibi nedenlerle düzenlenmediği veya teknik nedenlerle reddedildiği durumlarda ne yapılır?
Bu durumlarda A.TR Dolaşım Belgeleri ihracat tarihinden sonra düzenlenebilmektedir. Belgenin ''Sonradan Düzenlenmesi'' halinde gümrük idarelerince ilk düzenlendikleri tarih itibariyle değil sonradan düzenlenme tarihi itibariyle onaylanması gerekmektedir.

Soru : A.TR Dolaşım Belgesinin çalınması, kaybedilmesi veya hasar görmesi hallerinde ne yapılır?
Bu durumlarda, ihracatçı ilgili Ticaret Odasına başvurarak sertifikanın ikinci bir nüshasının düzenlenmesini talep edebilir. Belgenin ''İkinci nüsha'' olarak düzenlenmesi halinde ilk düzenlenme tarihi itibariyle onaylanması gerekmektedir. İkinci nüsha belge ilk dolaşım belgesinin vize tarihinden itibaren geçerli sayıldığından ve dört aylık geçerlilik süreleri ilk vize edildikleri tarihten başladığından ikinci nüsha belgeler üzerine ilk dolaşım belgesinin vize tarihinin yazılması gerekmektedir.

Soru : A.TR Dolaşım Belgeleri bir veya birden çok A.TR Dolaşım Belgesi ile değiştirilebilir mi?
Türkiye ya da Toplulukta bir gümrük idaresinin kontrolü altındaki eşyanın, tamamının ya da bir kısmının Türkiye ya da Topluluk sınırları içinde bir yere gönderilmesi amacıyla A.TR Dolaşım Belgesinin aslının bir ya da bir çok A.TR Dolaşım Belgesiyle değiştirebilmesi mümkündür.

Soru : A.TR Dolaşım Belgeleri hangi süre içerisinde gümrük idaresine ibraz edilmelidir?
Genel kural olarak, A.TR Dolaşım Belgesinin, ihracatçı ülke gümrük idaresince vize edildiği tarihten itibaren dört ay içerisinde ithalatçı ülke gümrük idaresine ibraz edilmesi gerekir.

Soru : A.TR Dolaşım Belgeleri düzenlenmesinde “basitleştirilmiş usul”den yararlanılabilir mi?
Müsteşarlıkça “Onaylanmış İhracatçı” yetkisi verilen gerçek ve tüzel kişilere, Ticaret Odaları tarafından düzenlenip, gümrük idaresine vize işlemi için ibraz zorunluluğu olmadan, A.TR Dolaşım Belgeleri düzenleme yetkisi verilebilmektedir.

Soru : A.TR Dolaşım Belgelerinin “sonradan kontrolü” nasıl gerçekleştirilir?
İthalatçı ülke gümrük idaresi, ihracatçı ülke gümrük idaresince verilen A.TR Dolaşım Belgelerinin gerçekliği veya eşyaya ilişkin bilgilerin doğruluğu hakkında makul bir şüphesi olduğunda veya sondaj usulü ile A.TR Dolaşım Belgelerinin sonradan kontrolünü talep edebilir. Sonradan kontrol talebinde bulunan ithalatçı ülke gümrük idaresinin, kontrol sonucundan en geç on ay içerisinde haberdar edilmesi gerekmektedir.

Soru : A.TR Dolaşım Belgesini düzenleyen firma ile faturayı düzenleyen firma farklı olabilir mi?
İhracata konu eşyaya ait faturayı düzenleyen firma ile A.TR Dolaşım Belgesini düzenleyen firmanın faklı olması mümkündür. Eşyaya ait belgeler ile eşyanın uyumluluk arzetmesi ve mevzuata aykırı başka bir durum olmaması kaydıyla, bu şekilde düzenlenmiş Dolaşım Belgesi geçerli bir belge olarak kabul edilmektedir.

Soru : İthalatçı firmanın bulunduğu ülke ile fiilen ithalatın yapıldığı ülkenin faklı olması durumunda A.TR Dolaşım Belgesi hangi ülke dikkate alınarak düzenlenecektir?
İthalatçı firmanın bulunduğu ülke değil, doğrudan eşyanın gönderildiği ülke esas alınarak belge düzenlenmesi gerekmektedir.

Soru : İki adet orijinal A.TR Dolaşım Belgesi düzenlenebilir mi?
İki adet orijinal Dolaşım Belgesi düzenlenmesi mümkün değildir. A.TR Dolaşım Belgelerinin “sonradan verilme” gibi istisnai haller hariç olmak üzere, ithalat işlemleri esnasında gümrük beyannamesi ekinde gümrük idarelerine ibraz edilmesi gerekmektedir. Türk Parasının Kıymetini Koruma Hakkında 32 sayılı Karar çerçevesinde ithalata ait bilgi ve belgelerin bankalarca da istenebilmesi mümkündür, ancak bu husus iki adet orijinal Dolaşım Belgesi düzenlenmesini gerektirmemektedir.

Soru : Tasfiyelik hale gelmiş ve ihale yoluyla satılmış olan eşyaya A.TR Dolaşım Belgesi düzenlenebilir mi?
4458 sayılı Gümrük Kanununun 178 nci maddesine istinaden 03.01.2001 tarihli ve 24276 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren “Tasfiye Tüzüğü”nün “Eşyanın Bedelinin Tespiti” başlıklı 6 ncı maddesinin (a) fıkrasında “Tasfiye edilebilir hale gelmiş olan eşyanın bedelinin tespitinde gümrüklenmiş değeri esas alınır…” denilmektedir. Aynı Tüzüğün “Tanımlar” başlıklı 2 nci maddesinin (e) fıkrasında “eşyanın gümrüklenmiş değeri” ifadesi “eşyanın Gümrük Kanununun 23-31 inci maddelerine göre hesaplanacak gümrük kıymetine gümrüklerce alınan vergi, resim ve fonların eklenmesiyle bulunacak değer” şeklinde tanımlanmıştır. Bu itibarla, tasfiyelik hale gelmiş eşyanın gümrük vergileri ödenmiş ve serbest dolaşıma girmiş olduğundan mevzuata aykırı başkaca bir husus bulunmaması halinde söz konusu eşyaya A.TR Dolaşım Belgesi düzenlenmesi mümkündür.

Soru : A.TR Dolaşım Belgesi ile Menşe Şahadetnamesi düzenlenebilir mi?
Türkiye ile AB arasındaki Gümrük Birliği çerçevesinde eşyanın serbest dolaşım statüsünü tevsiken A.TR Dolaşım Belgesi ibraz edilmesi halinde, ithalata konu eşyanın gerçek menşeini belirleme konusunda ciddi ve somut gerekçelere dayanan tereddütlerin bulunması ve kesinlikle gerekli olması durumu saklı kalmak kaydıyla, menşe şahadetnamesi aranmamaktadır.

Soru : A.TR Dolaşım Belgelerinin 8 no.lu gözlemler bölümüne hangi ibareler yazılabilir?
Belgenin 8 no.lu hanesine yalnızca “Sonradan Verilmiştir” ve “İkinci Nüsha” ibareleri yazılabilir. Belgenin “İkinci Nüsha” olarak düzenlenmesi halinde ilk Dolaşım Belgesinin seri no ve tarihi de 8 no.lu haneye yazılmalıdır. AB’den Türkiye’ye yapılan ihracatlarda ihracatçı ülke tarafından kullanılan basitleştirilmiş usul seçeneğine göre 8 no.lu kutuya “Basitleştirilmiş Usul” ibaresi de yazılabilmektedir. Bu haneye “The goods are of Turkish Origin” gibi eşyanın menşeine ilişkin herhangi bir ibare yazılmaması gerekmektedir.

Soru : “Onaylanmış Kişi” statü belgesine sahip firmanın Şubesi A.TR Dolaşım Belgesi düzenleyebilir mi?
“Onaylanmış Kişi” statü belgesine sahip firmaların aynı unvan ve sorumluluğu altındaki Şubelerince aynı yetki numarasına istinaden Türkiye Gümrük Bölgesinde serbest dolaşım hakkını kazanmış eşya için Dolaşım Belgesi düzenleyebilmektedir.

Soru : Serbest Bölgelerdeki eşya için A.TR Dolaşım Belgesi düzenlenebilir mi?
Serbest bölgelerden AB’ye ihraç edilmek istenilen eşya için A.TR Dolaşım Belgesi düzenlenmek istenilmesi halinde, Ön Statü Belgesinin gümrük idaresi ve ilgili Odaya ibraz edilmesi kaydıyla Dolaşım Belgesi düzenlenebilmektedir. Eşyanın Türkiye’deki serbest bölgelerden Türkiye Gümrük Bölgesine getirilmesi veya Türkiye’den serbest bölgeye geri gitmesi halinde eşyanın Türkiye Gümrük Bölgesinde serbest dolaşım hakkını kazanmış olduğunu kanıtlamak amacıyla Statü Belgesi kullanılmaktadır.

Soru : Kullanılmış eşyanın ihracatında A.TR Dolaşım Belgesi düzenlenmesi için gerekli belgeler temin edilemediğinde ne şekilde işlem yapılmaktadır?
Gümrükler Genel Müdürlüğünün 2004/11 sayılı Genelgesine göre, A.TR Dolaşım Belgelerinin vize edilmesi için dolaşım belgesi kapsamı eşyanın temin ediliş belgeleri, üçüncü ülke menşeli girdi kullanılmış ise giriş beyannameleri, telafi edici vergi söz konusu ise tahsil edildiğine ilişkin gümrük vezne alındıları, üretici firmanın kapasite raporu gibi tevsik edici belgelerin temin edilmesinin mümkün olmadığı durumlarda, A.TR Dolaşım Belgelerinin Ticaret Odalarınca düzenlenmesi ve gümrük idarelerince vize edilmesine yönelik talepler eşyanın geçmiş yıllarda satın alınmış olması halinde Mali Müşavirliklerce Onaylı envanter kayıtlarının, cari yıl içinde satın alınmış olması halinde ise işletmenin yevmiye defterinde kayıtlı bulunduğu sayfanın yine Mali Müşavirliklerce onaylı fotokopisinin ibrazı şartıyla karşılanmaktadır.

Soru : “Eşyanın tanımı”nın A.TR Dolaşım Belgesinin 10 no.lu sütununa sığdırılamaması durumunda nasıl işlem yapılır?
Bu eşya için ikinci bir A.TR Dolaşım Belgesi düzenlenmektedir.

Soru : Elle doldurulan A.TR Dolaşım Belgelerinin büyük harf kullanımı zorunlu mudur?
Türkiye ile AT Arasında Oluşturulan Gümrük Birliğinin Uygulanmasına İlişkin Esaslar Hakkında Bakanlar Kurulu Kararının 6 (b) maddesinde geçen “büyük matbaa harfleri” ifadesi “okunaklı matbaa harfleri” olarak değerlendirilmekte olup, mevzuata aykırı başkaca bir husus bulunmaması halinde Dolaşım Belgelerinin küçük matbaa harfleri ile doldurulmuş olması belgenin reddi için bir gerekçe teşkil etmemektedir.

Soru : Hariçte İşleme Rejimi nedir? Bu Rejim çerçevesinde sağlanan kolaylıklar nelerdir?
Hariçte İşleme Rejimi: Serbest dolaşımdaki eşyanın işlenmek, tamir edilmek veya yenilenmek üzere geçici olarak ihraç edilmesi ve işlem görmüş ürünün tam veya kısmi muafiyetten yararlanarak serbest dolaşıma girmesinin sağlanması ile ithal edilen işlem görmüş ürünlerin aynısını veya benzerini üreten Türkiye’deki üreticilerin temel ekonomik çıkarlarının olumsuz etkilenmemesi kaydıyla ihraç eşyasının satışının teşviki amacıyla düzenlenmiş bir Rejimdir.
Buna göre,
a)Hammadde, yardımcı madde, yarı mamul ve ambalaj malzemelerinin daha ileri safhada işlem görmek üzere Türkiye Gümrük Bölgesi dışına veya Serbest Bölgelere gönderilmesi için Dış Ticaret Müsteşarlığı’ndan,
b)Maden cevheri ve konsantrelerinin izabe edilmesi ve işlenmesi amacıyla Türkiye Gümrük Bölgesi dışına veya Serbest Bölgelere gönderilmesi için Maden İhracatçı Birliklerinin bağlı olduğu İhracatçı Birlikleri Genel Sekreterliği’nden,
c)Tamirat amaçlı garanti hükümleri uyarınca veya bir imalat hatası nedeniyle, Türkiye Gümrük Bölgesi veya Serbest Bölgelere gönderilen eşya için Gümrük Müsteşarlığı'ndan
İzin alınması gerekmektedir.

Soru : 4458 sayılı Gümrük Kanununa göre Standart Değişim işleminden yararlanmam mümkün müdür? Bu konu ile ilgili olarak hangi merciden izin almak zorundayım?
Standart değişim sistemi kapsamında, ülkemizde tamiri mümkün olmayan bazı yedek parçaların Amerika bazen de Avrupa’daki merkezlere gönderilerek tamir ettirilmesi, yenilerine göre çok daha az maliyetle ekonomik ömürlerinin uzatılması mümkün bulunduğundan, ayrıca tamir amacıyla yurtdışına gönderilen parçaların tamiratının uzun süre alması veya iş yoğunluğu nedeniyle bu süre içerisinde de firmaların veya kuruluşların iş gücü kaybını önlemek amacıyla;

Standart değişim sistemine dayalı Hariçte İşleme Rejimi kapsamında tarım politikasına veya tarım ürünlerinin işlenmesi sonucu elde edilen ve özel düzenlemelere tabi eşya dışında, Türkiye Gümrük Bölgesi dışına işleme faaliyetlerinde bulunulmak üzere gönderilen eşyanın yerine bu faaliyetler tamamlanarak gümrük bölgesine geri getirilinceye kadar geçen sürede kullanılmak üzere, aynı tarife pozisyonunda, aynı ticari nitelikte ve aynı teknik özelliklere sahip eşyanın ithali mümkün bulunmaktadır. Bu rejim çerçevesinde işlemleri yapmaya ilgili Gümrük İdareleri yetkili bulunmaktadır.

Soru : Tamir amacıyla yurtdışına gönderdiğim makinemin geri ithalinde vergi ödemem söz konusu mudur ?
Tamir amacıyla yurtdışına gönderilen ve süresi içerisinde geri gelen eşyanın gümrük işlemleri serbest dolaşıma giriş rejimli hükümlerine göre yapılır. Eşyanın muayenesinde çıkış beyannamesindeki ayniyet tespitine ilişkin kayıtlar dikkate alınır.

Tamir amacıyla geçici ihraç edilen eşya, tamiratın garanti nedeniyle sözleşmeye bağlı olarak veya kanuni bir yükümlülüğe dayanarak ya da bir imalat hatası nedeniyle, bedelsiz yapıldığının kanıtlanması halinde, serbest dolaşıma ithalat vergilerinden tam muaf olarak girer. Ancak, söz konusu eşyanın serbest dolaşıma ilk giriş sırasında kusurlu olduğunun belirlenmesi durumunda ithalat vergilerinden indirim yapılması veya muafiyet uygulanması söz konusu değildir.

Tamiratın bedel karşılığında yapıldığı hallerde ithalat vergileri, gümrük kıymeti olarak tamir masraflarına eşit bir tutar dikkate alınarak, işlem görmüş ürünlerin serbest dolaşıma giriş beyannamesinin tescil edildiği tarihte, bu ürünlere uygulanacak vergi oranı ve diğer vergilendirme unsurlarına istinaden belirlenir. Ancak izin hak sahibinin tamir masrafları dışında başka bir ödeme yapmamış olması ve bu ödemenin izin hak sahibi ile faaliyet yapan kişi arasındaki ilişkiden etkilenmemesi gerekmektedir.

Soru : Yurtdışına geçici görevli gittiğimde beraberimde götürdüğüm aracımla ne kadar süre ile kalabilirim? Süresi içerisinde getiremediğim takdirde ne tür işlemlere maruz kalabilirim?
4458 sayılı Gümrük Kanununun 168 inci maddesine göre aracınız yurt dışında kalma süresi 3 yıl olup, bu sürenin kaza, hastalık, yurt dışında meydana gelebilecek adli takibatlar veya görev sürenizin uzaması ve benzeri mücbir nedenlerle uzatılması mümkün bulunmaktadır.

Soru : Mahrecine İade nedir? Kusurlu, sözleşme hükümlerine aykırı olarak gelen eşya ile ilgili ne yapabilirim?
Mahrecine iade, eşyanın yükümlüsünce geldiği yere geri gönderilmesidir. Ancak, öncelikle Türkiye Gümrük Bölgesine getirilip gümrüğe sunulan eşyanın, bir gümrük rejimine tabi tutulması, bir serbest bölgeye girmesi, Türkiye Gümrük Bölgesi dışına yeniden ihracı, imhası veya gümrüğe terk edilmesine ilişkin işlemlerin deniz yolu ile gelen eşya için, özet beyanın verildiği tarihten itibaren kırık beş gün, diğer yolla gelen eşya için yine özet beyanın verildiği tarihten itibaren yirmi gün içerisinde tamamlanması gerekir.

Bu kapsamdaki eşyanın kusurlu çıkması, evsafına uygun çıkmaması gibi durumunda, eşyanın yükümlüsünce geri gönderilmesinin talep edilmesi halinde;
Eşyanın gümrüğe sunulmuş ve henüz rejim beyanında bulunulmamış olması durumunda, özet beyana uygun olduğunun anlaşılması koşuluyla, eşyanın mülkiyetinin devrini kanıtlayan belge ibraz eden ithalatçı, ihracatçı yada taşıyıcı adına gümrük müdürlüğünce tescil edilecek transit beyannamesi veya TIR karnesi kapsamında gerekli işlemler tamamlanmak suretiyle geri gönderilmesi,
Eşyanın Antrepolarda bulunması durumunda, eşyanın muayenesi yapılarak beyana uygun olduğunun anlaşılması koşuluyla gümrük müdürlüğünce tescil edilecek Transit Beyannamesi veya TIR Karnesi kapsamında gerekli işlemler tamamlanmak suretiyle Gümrük Kanununun 70 inci maddesinin 2 nci bendi uyarınca 30 günlük süre içerisinde geri gönderilmesi,
Eşyanın gümrük beyannamesi tescil edilmiş, ancak serbest dolaşıma girmemiş olması durumunda, beyan sahibinin talebi üzerine ve eşyanın yanlışlıkla beyanname konusu gümrük rejimine tabi tutulmasına veya beyan edildiği rejime tabi tutulmasının özel nedenlerle artık mümkün olmadığına ilişkin kanıtlayıcı belgeleri ibraz etmesi halinde, giriş beyannamesi iptal edilerek transit beyannamesi düzenlenmek suretiyle, eşyanın beyana uygun olduğunun anlaşılması koşuluyla, eşya beyannamenin tescil edildiği gümrükten geri gönderilmesi,
Serbest dolaşıma girmiş eşya ile serbest dolaşıma giriş işlemleri yapılmasına karşın geçici depolama yerinden veya antrepodan çekilmemiş eşya olması durumunda, 4458 sayılı Gümrük Kanununun 213 üncü maddesi hükümleri dikkate alınarak, vergilerin geri verilmesi veya kaldırılması ile eşyanın geri gönderilmesinin talep edilmiş olması halinde, kullanılmamış olduğunun (Bir sefer kullanılması ile tüketilen eşya hariç olmak üzere) Ticaret ve Sanayi Odası veya Sanayi Odasından alınacak rapor ile tevsik edilmesi üzerine, eşyanın girişinin yapıldığı gümrük müdürlüğünden istenilen serbest dolaşıma giriş beyannamesi ile çıkış beyannamesi ilişkilendirilmek, fiziki muayenesi yapılmak ve çıkış beyannamesinin 44 no’lu sütununa “.../.../......... gün ve ............. sayılı serbest dolaşıma giriş beyannamesi ile ithali gerçekleştirilen eşyanın geri gönderilmesi” şerhi verilerek geri gönderilmesi mümkün olmakla birlikte, ancak yükümlüsünce vergilerin geri verilmesi veya kaldırılması talebinde bulunulmaksızın geri gönderilmek istenilmesi halinde ise, sözkonusu rapor aranılmaksızın ve giriş gümrük müdürlüğünden teyit nüshası istenilmeksizin eşyanın geri gönderilmesi sağlanarak, giriş gümrük müdürlüğüne bilgi verilmesi,
mümkündür.

Soru : İhracat Rejimi nedir?
İhracat Rejimi, serbest dolaşımda bulunan eşyanın ihraç amacıyla Türkiye Gümrük Bölgesi dışına çıkışına ilişkin hükümlerin uygulandığı rejimdir.

Soru : İhraç edilecek eşyaya ilişkin beyan nereye yapılır?
Türkiye Gümrük Bölgesinden ihraç edilecek eşya, ihracata ilişkin gümrük beyannamesi ile yetkili gümrük idaresine beyan edilir.

Soru : İhracat beyanı için sadece ihracat beyannamesi mi kullanılır?
İhracat beyannamesinin yanı sıra, sözlü beyan formu, özel fatura ve kumanya listesi ile ihracına izin verilen eşyanın gümrük işlemleri bu belgeler ile yürütülür.

Soru: Her türlü eşyanın ihracı serbest midir?
Uluslararası veya ikili anlaşmalar, kanun, tüzük ve kararnamelerle konulmuş yasaklama ve kısıtlama hükümleri saklı kalmak üzere, her türlü eşyanın Türkiye'den ihracı serbesttir.

Soru: Bakanlar Kurulunca getirilen ihracat kısıtlamaları neler olabilir?
Bakanlar Kurulu, kamu ahlakı, kamu düzeni, kamu güvenliği, insan, hayvan ve bitki sağlık ve hayatlarının korunması, sanatsal, tarihi veya arkeolojik değeri olan ulusal hazinelerin korunması, fikri ve sınai mülkiyet haklarının korunması gerekçeleri ile eşyanın gümrükçe onaylanmış bir işlem veya kullanıma tabi tutulmasına yasaklama veya kısıtlamalar koyabilir. Ayrıca, Türkiye ile ticaret, gümrük, taşımacılık anlaşması bulunmayan ve imzalanmış anlaşmaları süresinden önce tek taraflı olarak kısmen veya tamamen hükümsüz bırakan veya Türk kara, hava ve deniz taşıtlarına karşı yasaklama ve kısıtlamalar koyan veya bunlar hakkında farklı işlemler uygulayan yabancı ülkelere ait eşya ve taşıtlara, karşılık olmak üzere, yasaklama veya kısıtlamalar koymaya ve farklı işlemler veya farklı tarifeler uygulamaya Bakanlar Kurulu yetkilidir.

Soru: Fiili ihracat nedir?
İhraç eşyası, buna ilişkin gümrük beyannamesinin tescili sırasında bulunduğu durum ve niteliğini gümrük denetiminden çıktığı sırada da aynen muhafaza etmesi ve bu haliyle Türkiye Gümrük Bölgesini terk etmesi koşuluyla fiilen ihraç edilmiş sayılır.

Soru: İhraç eşyası üzerindeki gümrük denetimi ne zaman sona erer?
Fiili ihracatın gerçekleşmesi durumunda, ihraç eşyası üzerindeki gümrük denetimi sona erer.

Soru: İhracat veya yeniden ihracat amacıyla geçici depolama yerlerine getirilen eşya buralarda ne kadar kalabilir?
İhracat veya yeniden ihracat amacıyla geçici depolama yerlerine getirilen eşya, buralarda bir ay kalabilir. Sözü edilen eşya ile ilgili olarak beyanname tescil edilip edilmediğine bakılmaksızın bu süre içinde ek süre talebinde bulunulması halinde, gümrük idare amiri tarafından en çok üç aya kadar ek süre verilebilir.

Soru: Geçici depolama yerlerinde bir aylık süre ve verilen ek süre içinde gümrük işlemleri bitirilerek yerinden kaldırılmayan eşya için ne tür işlemler yapılır?
Söz konusu eşya için gümrük yükümlüsüne tebligat yapılarak, tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde eşyanın geçici depolama yerinden çıkarılması; aksi takdirde, bu eşyanın gümrüğe terk edilmiş sayılacağı bildirilir. Bu süre içinde de yerinden çıkarılmaması halinde eşya gümrüğe terk edilmiş sayılır ve tasfiye hükümlerine göre işlem yapılır. Bu eşyaya ilişkin olarak tescil edilmiş beyanname varsa iptal edilir.

Soru: Geçici depolama yerine konulmaksızın ihraç edilecek eşyanın 8 ve 9 uncu sorular açısından durumu nedir?
Söz konusu eşyanın beyanname kapatma süresi iki aydır. Bu süre makul sebeplerle en çok iki ay uzatılabilir. Bu süreler içinde işlemleri tamamlanmayan beyannameler iptal edilir.

Soru: Beyan edilen eşyanın tamamen ihraç edilmemesi durumunda ne tür işlemler yapılır?
Beyan edilen eşyanın tamamının ihraç edilememesi durumunda görevli memurlar tarafından fiilen ihraç edilen miktar beyannameye kaydedilir ve bu konuda Gümrük Yönetmeliği'nin 192 nci maddesi uyarınca işlem yapılır. İhraç edilmeyen beyanname kapsamı eşya için yeniden bir beyanname verilmesi gerekir. Kaçakçılık fiilleri hariç olmak üzere, ihracata konu eşyanın %10'u aşan cins, tür, miktar veya kıymet farklılıkları için Gümrük Kanunu'nun 241 inci maddesinin 3 üncü fıkrasının (j) bendi hükmü uygulanır.

Soru: İhracatına ilişkin özel düzenlemeler bulunan eşyanın işlemleri nasıl gerçekleştirilir?
İhracı ön izne veya standardizasyon kontrolüne tabi olan eşya ile özel kanunlar veya diğer düzenlemeler gereğince ihracatında özel belgeler aranılan eşyanın gümrük işlemleri yapılırken ilgili mevzuat ile belirlenmiş olan usul ve esaslar çerçevesinde işlem yapılır.

Soru: İhraç eşyasının Türkiye Gümrük Bölgesinden çıkışı nasıl gerçekleştirilir?
Türkiye Gümrük Bölgesi dışına çıkan eşya, yürürlükteki hükümlere göre gümrük idareleri tarafından yapılan denetimlere tabi olup, bunlar önceden belirlenen yollardan ve gümrüğün gözetimi altında yurt dışı edilir. Türkiye Gümrük Bölgesinden çıkan eşyaya ilişkin olarak taşıyıcı veya temsilcileri tarafından aracın hareketinden önce gümrük idaresine özet beyan verilir. Ancak, deniz yolu ile yapılan ihracatlarda geminin hareketini izleyen ilk işgünü mesai saati bitimine kadar özet beyan verilebilir. Bu durumda, özet beyan, beyanname ve taşıma senetleri karşılaştırılarak uygun bulunması halinde özet beyan ve beyanname kapatılır. Beyanname ile taşıma senetleri arasında aykırılık olması halinde Gümrük Yönetmeliği'nin 192 nci maddesi uyarınca işlem yapılır.
Harp gemileri ve hava harp gemileri ile Türkiye Gümrük Bölgesinden çıkan eşya, gümrük işlemlerinin yapılmasını sağlamak amacıyla, gemilerin komutanları tarafından bir liste halinde en yakın gümrük idaresine bildirilir. Söz konusu gemilerin komutan ve diğer mürettebatına ait eşya da bu hükme tabidir.

Soru: İhracatla ilgili kumanya eşyasına ilişkin prosedürler nedir?
Serbest dolaşımda bulunan yakıt ve yağlar ile kumanyaların dış sefere çıkacak gemi, bot ve diğer deniz taşıtları ile hava gemilerine verilmesi ihracat hükmünde olup, gümrük beyanı için verilecek kumanyaya ilişkin listenin beyanname olarak kabul edilerek, eşyanın gümrük işlemlerinin bu belgeler ile yürütülmesi mümkün bulunmaktadır.

Soru: İhracat işlemleri ile ilgili olarak ne tür gümrük cezaları vardır?
Birinci olarak, Gümrük Kanunu'nun 241 inci maddesinin 1 inci fıkrası uyarınca, Gümrük Kanunu'na ve bu Kanunla tanınan yetkilere dayanılarak çıkarılan tüzük, yönetmelik, tebliğ ve talimatlarla getirilen şekil ve usullere aykırı hareket edenlere, her yıl yeniden belirlenen bir para tutarında usulsüzlük cezası uygulanır. İkinci olarak, yine aynı Kanunun 241 inci maddesinin 3 üncü fıkrasının (j) bendi uyarınca, herhangi bir ihracat iadesinden yararlanmayan veya ihracat vergisine ve ticaret politikası önlemlerine tabi olmayan ihracata konu eşyanın cins, tür, miktar veya kıymetinin yanlış beyan edilmesi halinde, usulsüzlük cezası Kanunun 241 inci maddesinin 1 inci fıkrasındaki para tutarının iki katı olarak uygulanır.

Soru: Doğrudan ihracatla ilgili olarak ne tür kaçakçılık fiilleri vardır?
4926 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu'na göre bu kapsamdaki kaçakçılık fiilleri şöyle sıralanabilir:
a) İhraç eşyasının yapılan beyan ve eki belgelere göre miktarı veya cinsinde yüzde ondan fazla farklılık çıkması.
b) İhraç eşyası için gerçeğe aykırı belge ibrazı suretiyle ihracat vergilerini ödememek veya eksik ödemek veya Devletçe uygulanan teşvik veya sübvansiyonlardan veya parasal iadelerden yararlanmak şeklinde haksız menfaat temin etmek.
c) İhracı lisansa, şarta, izne, kısıntıya veya belli kuruluşların vereceği uygunluk veya yeterlilik belgesine tâbi olan eşyayı, belirlenen kayıt ve koşullara uymaksızın veya gerçeğe aykırı her türlü beyanname ve belge ibrazı ile gümrüğü yanıltarak işlemini yaptırmak suretiyle ihraç etmek.

Soru : Eşyaya ilişkin geçici ithalat izni nereden alınır?
Geçici ithalat rejimine tabi tutulmak istenen eşya için gerekli izin, gümrük müdürlüklerinden alınır.

Soru : Geçici ithalat rejimi izin başvurusunda gerekli belgeler nelerdir?
Geçici ithalat rejimi kapsamında ithali talep edilen eşya için Gümrük Yönetmeliği’nin 55 no.lu ekinde yer alan Geçici İthalat Rejimi İzin Talep Formu ve aşağıda belirtilen belgelerden biri veya bir kaçı gerekmektedir:
a) Proforma fatura aslı ve iki nüsha tercümesi,
b) İhtiyaç duyulursa eşyanın teknik özelliklerini gösterir katalog ve/veya teknik dokümanlar,
c) Eşyanın gönderilme amacı ve süresini, bedelli veya bedelsiz olup olmadığı ile sair hususları kapsayan gönderici firma ile alıcı firma arasında imzalanmış bir anlaşma varsa aslı ve tercümesi veya kiralamaya ilişkin gönderici firmanın yazısının aslı ve tercümesi.
Geçici İthalat Rejimi İzin Talep Formu üzerindeki kutuların yetersiz olması halinde eşyaya ait bilgileri içeren üç nüsha liste forma eklenir.

Soru : 10 yaşından eski olan eşya geçici ithal edilebilir mi?
Geçici ithalat rejimi kapsamında yurda getirilmek istenilen eşya için herhangi bir yaş kısıtlaması bulunmamaktadır. 26.06.2002 tarih ve 24797 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan değişiklik ile 2000/69 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı çerçevesinde kısmı muafiyetten faydalanamayacak eşya listesinden, değişiklik öncesinde anılan listede yer alan “geçici ithal rejimine ilişkin beyannamenin tescil tarihinde 10 yaşından eski olan eşya” çıkarılmıştır.

Soru : Geçici ithalat rejiminden yararlandırılmayacak eşya nedir?
Tam muafiyet suretiyle geçici ithal edilemediği gibi, kısmi muafiyet suretiyle geçici ithalat rejiminden de faydalanamayacak, dolayısıyla bu rejim kapsamında değerlendirilemeyecek eşya aşağıda sıralanmaktadır:
1-Türkiye'ye ithali yasak olan eşya.
2-Tüketilebilen ürünler (sarf malzemeleri).
3-Türkiye Gümrük Bölgesi’nde kalış süresine bağlı olarak kullanım süresinin uzunluğu nedeniyle ülke ekonomisine zarar verecek eşya.
4-Gerçek ve tüzel kişilerce bir gelir temin etmek amacıyla umuma mahsus yerlerde kullanılmak veya kullandırılmak üzere getirilen eşya.
5-Ayniyet tespitinin yapılması mümkün olmayan eşya.
6-Komple tesis (Kamu kurumları tarafından getirilecekler hariç).
7-Büro eşyası (Bilgisayar, fotokopi cihazı, çok amaçlı telli telefon, faks cihazı gibi alet ve cihazlar).
8-Kara taşıtları (Özel amaçlı olanlar hariç).
9-Yedek parça.
10-Ülke sanayi ve ekonomisine bir katkı sağlamayacak kişisel kullanım amacıyla getirilecek ev eşyası ve diğer eşya.
11-Her türlü tekstil ve konfeksiyon ürünleri.
12-Deniz taşıtları (Araştırma amacıyla getirilenler hariç).
Soru : Daha önce geçici ithal edilmiş olan eşyanın serbest dolaşıma girişinde Dış Ticaret Müsteşarlığı’ndan izin alınması gerekir mi?
Geçici ithalat rejimine tabi tutulan eşyanın serbest dolaşıma giriş rejimine tabi tutulmasına ilişkin başvurular, eşyanın yeni ve kullanılmamış olması veya eski ya da kullanılmış olmakla birlikte Dış Ticaret Müsteşarlığı tarafından yayımlanan “Eski, Kullanılmış veya Yenileştirilmiş Olarak İthal Edilebilecek Maddelere İlişkin Tebliğ (2004/ 9)” kapsamında yer alması halinde doğrudan ilgili gümrük idaresine yapılır. Bunun dışında geçici ithale konu kullanılmış eşyanın kati ithal başvurularının ise eşyanın yurtta kalma süresi içinde Dış Ticaret Müsteşarlığı’na yapılması gerekmektedir.

Soru : Geçici ithal edilen eşyanın yurtta kalma süresi ne kadardır ve bu süre uzatılabilir mi?
Geçici ithaline izin verilen eşyanın yurtta kalabileceği süre, rejimi kullanım iznini veren gümrük idaresince belirlenmektedir. Eşyanın geçici ithalat rejimi kapsamında kalacağı süre eşyanın türüne göre değişmektedir. 2000/69 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı uyarınca tam muafiyet suretiyle geçici olarak ithaline izin verilen bazı eşyanın bu rejim kapsamında Türkiye Gümrük Bölgesi’nde kalabileceği süre söz konusu Karar’da belirlenmiş olmakla birlikte, bir kısım eşyanın bu bölgede kalabileceği süre belirlenmemiştir. Buna göre, söz konusu Karar’da bir kısım eşya için özel olarak belirlenen süreler saklı kalmak kaydıyla, süre belirlenirken, eşyanın kullanım amacı, niteliği ve beyan sahibinin talebi göz önünde bulundurulur. Ancak, gümrük idaresi beyan sahibinin talebinden farklı olarak eşya için daha kısa bir süre saptayabilir.
Anılan Karar uyarınca süre belirlenmemiş tam muafiyet eşyası ve kısmi muafiyet eşyası için verilecek yurtta kalma süresi hiçbir surette 24 ayı aşamaz. Gümrük idaresi tarafından verilen süre sonunda, geçici ithal eşyasının kullanımına halen ihtiyaç duyulması ve bu süre içinde bir dilekçe ile başvurulması halinde, ilgili gümrük idaresince ek süre verilebilir.
Ancak ek sürelerle birlikte, 24 aylık süreyi aşan süre uzatımı ancak geçici ithalat konusu eşyanın mülkiyetinin devredilmemesi veya 24 aydan uzun süreli yatırımlarda kullanılması durumlarında yapılabilir.

Soru : Yabancı ülke vatandaşlarının geçici bir süre için Türkiye’ye gelmeleri halinde getirecekleri kullanılmış ev eşyasına ilişkin işlemler nelerdir?
Türkiye’ye geçici ve belirli bir süre çalışmak ve tetkikte bulunmak için gelen yabancıların getirdikleri kullanılmış ev eşyası ile ilgili olarak, ilgilinin çalışma ve ikamet iznine ilişkin belgeler gümrük müdürlüğüne sunulmak koşuluyla ikamet ve çalışma süresine bağlı olarak,

Ülkemizin yurt dışındaki tanıtımından etkilenerek, Türk vatandaşlığına geçmeden ikamet izni alarak ülkemizde yerleşmek isteyen pek çok yabancı ülke vatandaşlarının yazlık olarak kullanılmak üzere Türkiye’de satın aldıkları (satış vaadi ile kooperatiflerden satın alınan, ancak kooperatiflerde kat irtifakının geç yapılması nedeniyle tapunun ibraz edilemediği konutlarda tapu senedinin kooperatifin bitiminde ibraz edilmek kaydıyla) veya kiraladıkları konutlarda kullanılmak üzere getirdikleri kullanılmış ev eşyası ile ilgili olarak, ilgilinin Türkiye’de konut sahibi olduğunu veya kiraladığını belgelendirmesi koşuluyla ikamet süresine bağlı olarak,

Gümrük vergilerinin tümünü teminata bağlamak suretiyle geçici ithaline izin verilir. Söz konusu eşyanın yurtta kalacağı sürenin 24 ayı aşmaması gerekmektedir ancak kullanımına ihtiyaç duyulması halinde yasal yurtta kalma süresi içerisinde ilgili gümrük müdürlüğüne yapılacak süre uzatım talebiyle birlikte ikamet izninde belirtilen süre kadar süre uzatımı yapılması mümkündür.

Soru : Geçici ithalat rejimi ile ilgili bilgiye nereden ulaşabilirim?
• 4458 sayılı Gümrük Kanunu’nun 128 ila 134 üncü maddeleri
• Gümrük Yönetmeliği’nin 415 ila 470 inci maddeleri
• 05.02.2000 tarih ve 23955 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 2000/69 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı
• 20.02.2000 tarih ve 23970 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 2 Seri Nolu ATA Karnesi Tebliği

Soru : Türk Gümrük Tarife Cetveli’nde kullanılan 12 rakamlı kodun ismi nedir ve bu sayılar ne anlama gelmektedir?
TGTC’de kullanılan 12 rakamlı kodun ismi Gümrük Tarife İstatistik Pozisyonu (GTİP)’dur. Bu kodun ilk 6 rakamı Dünya Gümrük Örgütü’ne üye tüm ülkelerce kullanılan Armonize Sistem (Harmonized System-HS) Nomanklatürü kodunu, 7-8 inci rakamlar Avrupa Birliği ülkeleri tarafından kullanılan Kombine Nomanklatür (Combined Nomenclature-CN) kodunu, 9-10 uncu rakamlar farklı vergi uygulamalarımız nedeniyle açılan pozisyonları gösteren kodlarını, 11-12 inci rakamlar ise istatistik kodlarını göstermek için kullanılmaktadır.

Soru : Bağlayıcı Tarife Bilgisi (BTB) nedir?
BTB, bir gerçek veya tüzel kişinin yazılı talebi üzerine Gümrük Müsteşarlığı Gümrükler Genel Müdürlüğü tarafından verilen ve eşyanın Türk Gümrük Tarife Cetveli’nde sınıflandırılmasına ilişkin idari bir karardır.

Soru : BTB Başvuru Formu nereden temin edilebilir?
BTB Başvuru Formu Ankara’da Gümrük Vakfı’ndan, taşrada ise Başmüdürlüklerden temin edilebilir.

Soru : BTB başvurusu nereye yapılır?
BTB başvurusu, BTB Başvuru Formu ile Gümrük ve Muhafaza Başmüdürlükleri vasıtasıyla Gümrük Müsteşarlığı Gümrükler Genel Müdürlüğü’ne yapılır. Burada önemli olan husus, BTB için direkt olarak Gümrükler Genel Müdürlüğü’ne değil, ilk önce herhangi bir Gümrük ve Muhafaza Başmüdürlüğü’ne başvurulması zorunluluğudur.

Soru : BTB başvuruları hangi bilge ve belgeleri içermelidir?
BTB başvuruları aşağıdaki bilgi ve belgeleri içermelidir:
a) Hak sahibinin adı ve adresi,
b) Başvuran kişinin hak sahibi olmaması durumunda başvuranın adı ve adresi,
c) Başvuru sahibi tarafından öngörülen sınıflandırma,
d) Eşyanın Türk Gümrük Tarife Cetveli'ndeki yerinin belirlenmesini sağlayacak ayrıntılı tanımı,
e) Sınıflandırmanın eşyanın bileşimine bağlı olması durumunda eşyanın ve bu bileşimin belirlenebilmesi için kullanılabilecek tahlil metotları ile üretici firma veya uluslararası bir gözetim şirketi tarafından verilen analiz sertifikası,
f) Eşyanın Türk Gümrük Tarife Cetveli'ndeki yerinin doğru şekilde saptanmasında gümrük idaresine yardımcı olacak eşyaya ait numuneler;
fotoğraflar; planlar; krokiler ya da mevcut diğer belgeler (yabancı dilde basılmış olanlarının yeminli tercüme bürolarınca onaylı tercümeleri),
g) Eşyanın ithalatı ya da ihracatının fiilen tasarlandığını tevsik edici belgeler (proforma fatura, eşyanın alımı veya satımı üstüne bağlayıcı sözleşme vb.),
h) Gümrük idaresince BTB verilmesi için ek bilgi ve belgeye ihtiyaç duyulduğunda ek bilgi ve belgenin verileceğine dair taahhüt,
i) Gizli tutulması istenilen hususlar varsa bunlara ilişkin bilgi.

Soru : BTB’den kim, kaç yıl süre ile yararlanabilir?
Bağlayıcı tarife bilgisinden sadece hak sahibi yararlanabilir. BTB, gümrük idarelerini hak sahibine karşı sadece eşyanın tarife pozisyonu konusunda ve yalnızca bilginin verildiği tarihten sonra tamamlanacak gümrük işlemlerine konu olan eşya için bağlar. Bunun için bilgi alan kişinin gümrük işlemleri sırasında beyan edilen eşya ile verilen bilgide tanımlanan eşya arasında her bakımdan uygunluk bulunduğunu kanıtlaması zorunludur. BTB veriliş tarihinden itibaren 6 yıl geçerlidir.

Soru : BTB hangi durumda iptal edilir?
Talep edenin verdiği yanlış ve eksik bilgiye dayanan BTB iptal edilir. İptal, iptal kararının verildiği tarihten itibaren hüküm ifade eder.

Soru : BTB, hangi durumlarda geçerliliğini yitirir?
a) Türk Gümrük Tarife Cetvelinde değişiklik yapılması ve verilen bilginin söz konusu değişiklikle getirilen hükümlere uymaması,
b) Dünya Gümrük Örgütünün uymakla yükümlü bulunduğumuz nomanklatür, izahname ve tarife pozisyonlarına ilişkin kararlarındaki bir değişikliğe uymaması,
c) BTB'nin iptal edildiğinin veya değiştirildiğinin bilgi verilen kişiye tebliğ edilmesi, durumlarında BTB geçerliliğini yitirir.

Soru : Geçerliliğini yitiren BTB kullanılabilir mi?
Yanlış veya eksik belge ve bilgiye dayanması dışındaki nedenlerle geçerliliğini yitiren BTB'nin hak sahibi, söz konusu bilgiye dayanarak ve bu bilginin geçerliliğini yitirmesinden önce ilgili eşyanın alımı veya satımı üstüne bağlayıcı sözleşmeler yaptığını kanıtladığı takdirde, geçerliliğini yitiren tarife bilgisini, geçerliliğin sona erdiği tarihten itibaren 6 aylık süre boyunca kullanabilir. Gümrük işlemleri sırasında söz konusu ürünler için bir ithalat, ihracat ya da ön izin belgesinin gümrük idaresine ibraz edilmesi halinde, bu belgenin geçerlilik süresi esas alınır.

Soru : AB üyesi ülkeler ile 3 üncü ülkelerin kullandığı tarife pozisyonlarının (fatura, taşıma belgesi vb. belgeler üzerinde yer alan) ülkemiz açısından herhangi bir bağlayıcılığı var mıdır?
Bu belgeler üzerinde yer alan tarife pozisyonları, ülkemiz açısından herhangi bir bağlayıcılığa sahip olmamakla birlikte söz konusu belgeler muhteviyatı eşyanın tarife pozisyonunun tespiti esnasında yol gösterici olarak kullanılmaktadır. Türkiye’nin de taraf olduğu Armonize Mal Tanımı ve eşya kodlanmasına ilişkin uluslar arası sözleşmeyi kullanan tüm ülkelerde tarife pozisyonlarının ilk 6 hanesinin, AB üyesi ülkelerde ise eşyanın tarife pozisyonunun ilk 8 hanesinin aynı olması gerektiği unutulmamalıdır.

Soru : Gümrük Müsteşarlığı tarafından, Resmi Gazete’de yayımlanan tarife-eşya sınıflandırılmasına ilişkin mevzuata nasıl ulaşılabilinir?
Resmi Gazete'de yayımlanan Gümrük Müsteşarlığı mevzuat listesi:
KOD RESMİ GAZETE TARİH/SAYISI KONU
24.05.2000/24058 Gümrük Genel Tebliği (Tarife-İzahname) Seri No:1
15.08.2000/24141 Gümrük Genel Tebliği (Tarife-BTB) Seri No:1
22.12.2000/24268 Gümrük Genel Tebliği (Tarife-İzahname) Seri No:2
07.03.2002/24688 Gümrük laboratuarları Tahlil Metodları Yönetmeliği
12.05.2002/24753 Gümrük Genel Tebliği (Tarife-Sınıflandırma Kararları) Seri No:1
08.06.2002/24779 Gümrük Genel Tebliği (Tarife-Sınıflandırma Kararları) Seri No:2
13.08.2002/24845 Gümrük Genel Tebliği (Tarife-Eşya Fihristi) Seri No:1
15.10.2002/24907 Gümrük Genel Tebliği (Tarife-İzahname) Seri No:3
17.01.2003/24996 Gümrük Genel Tebliği (Tarife-Sınıflandırma Kararları) Seri No:3
01.02.2003/25011 Gümrük Genel Tebliği (Tarife-İzahname) Seri No:4
31.12.2003/25333 Gümrük Genel Tebliği (Tarife) Seri No:6 (2004 tarife cetveli)
15.06.2004/25493 2004/7380 sayılı BKK Sınıflandırma Avileri 4
12.07.2004/25520 Gümrük Genel Tebliği (Tarife-Sınıflandırma Kararları) Seri No:1 (AB Sınıflandırma Tüzükleri)
07.11.2004/25636 Gümrük Genel Tebliği (Tarife- Sınıflandırma Kararları) Seri No:4


Soru : Basitleştirilmiş Usul uygulamasının amacı ve mevzuat dayanağı nedir?
AB Gümrük Koduna uyumlu olarak hazırlanıp 05.02.2000 tarihinde yürürlüğe giren 4458 sayılı Gümrük Kanunu ile amaçlanan en önemli hedeflerden birisi, gümrük işlem ve formalitelerinin basitleştirilmesi ve hızlandırılmasıdır. Bu kapsamda, eşyanın gümrükte bekleme süresinin asgariye indirilmesi, zaman kayıplarının ve gereksiz harcamaların önüne geçilmesi suretiyle ticarette gümrük işlemlerinden kaynaklanan maliyetin düşürülmesi ve özelikle sanayi için girdi niteliğindeki eşyanın süratle ekonomiye kazandırılması amaçlanmaktadır. Ayrıca “Basitleştirilmiş Kontrol” uygulamasına ilişkin olarak Gümrük Kanunun 73 üncü maddesi ile Gümrük Yönetmeliğinin 207 nci maddesinde; “Götürü Teminat” uygulamasına ilişkin olarak ise, Gümrük Kanunun 204/2 nci maddesi ile Gümrük Yönetmeliğinin 651 ve 652 nci maddelerinde düzenleme yapılmıştır.

Soru : Basitleştirilmiş Usul türleri nelerdir?
a) Eksik belge ve bilgiyle beyan, ,
b) Beyanname yerine ticari ve idari belgeyle beyan,
c) Kayıt yoluyla rejim beyanı,
d) Basitleştirilmiş kontrol yöntemi,
e) Türkiye ile Avrupa Topluluğu arasında oluşturulan Gümrük Birliğinin Uygulanmasına İlişkin Esaslar Hakkında Kararın genel hükümlerine bir istisna olarak; TOBB’ne tasdik ve gümrük idarelerine vize işlemi için ibraz zorunluluğu olmadan ATR Dolaşım belgesi düzenleme,
f) Tam beyanlı yaygın basitleştirilmiş usulden eşyanın özelliğine bakılmaksızın yararlanma,
g) Götürü teminat sistemi,
h) Kısmi teminat sistemi.

Soru : Eksik belge ve bilgiyle beyan nedir?
Bu uygulamada, gümrük mevzuatı gereğince normal koşullarda beyannameye eklemesi gereken belirli belgeler olmaksızın beyanda bulunabilme hakkı tanınmaktadır. Bu belgeler gümrük mevzuatı uyarınca beyanname ekinde ibrazı zorunlu olan orijinal fatura, ATR ve EUR Belgeleri, menşe şahadetnamesi, işlenmiş tarım ürünleri analiz sonuç raporu, navlun ve sigorta poliçeleridir. Bu belgelerden bir veya birkaçı eksik olan firmalar, daha sonradan tamamlayıcı beyanda bulunarak tamamlamak şartıyla, beyanda bulunabilmektedir.

Soru : Eksik belge ile işlem yapılması durumunda, eksik belgenin tamamlanması için beyan sahibine ne kadar süre tanınır?
Eksik belge ile işlem yapılması durumunda, eksik belgenin tamamlanması için beyan sahibine tanınan süre ilgili beyannamenin tescil tarihinden itibaren bir ayı geçemez. İndirimli veya sıfır oranında gümrük vergisinin uygulanması için gereken belgelerin eksikliği durumunda, gümrük idarelerinin eksik beyan kapsamındaki eşyanın bu tür indirimli veya sıfır oranında vergilendirilecekleri konusunda yeterli nedenlerin olması ve beyan sahibinin talebi üzerine söz konusu belgenin tamamlanması için yeni bir süre verilebilir. Bu şekilde verilecek ek süre üç ayı geçemez. Tamamlanacak eksik beyanın gümrük kıymeti ile ilgili olması ve daha uzun bir süre gerekmesi ve bunun gerekli olduğunun kanıtlanması durumunda, gümrük idareleri daha uzun bir süre belirleyebilir ya da daha önce belirlenmiş olan süreyi uzatabilir.

Soru : Ek süreler dahil verilen süre içerisinde eksik belgeyi ibraz etmeyen yükümlülere ne gibi yaptırımlar uygulanır?
Ek süreler dahil verilen süre içerisinde eksik belgeyi ibraz etmeyen yükümlülere aşağıdaki müeyyideler uygulanır;
(1) Ek süreler dahil verilen süre içerisinde eksik belgeyi ibraz etmeyen yükümlüler hakkında, Gümrük Kanununun 241/1 inci maddesi tatbik olunur ve eksik belge tamamlanıncaya kadar eksik bilgi ve/veya belge ile beyan usulünden yararlanmalarına izin verilmez.
(2) Bir takvim yılı içinde 3 (üç) defa eksik bilgi ve/veya belgesini ek süreler dahil verilen süre içerisinde ibraz etmeyen yükümlülerin, 1 (bir) yıl süreyle eksik bilgi ve/veya belge ile beyan usulünden yararlanmalarına izin verilmez.
(3) Söz konusu yükümlülerin diğer gümrük idareleri nezdinde de eksik bilgi ve/veya belge ile beyan usulünden faydalanmasının önlenmesi, BİLGE Sistemine blokaj konulması ve takip kaydı için, durum her seferinde Gümrük Müsteşarlığı’na (Gümrükler Genel Müdürlüğü) bildirilir.

Soru : Beyanname yerine ticari ve idari belgeyle beyan uygulaması nedir?
Yurtdışında periyodik olarak yayımlanan gazete ve dergiler ile bunların elektronik ortamda muhafaza edildiği materyaller, kan ve kan plazması gibi belli fiziksel koşullarda korunması zorunlu olan ürünler ve akvaryum balıkları ile CIF kıymeti 500 EURO’yı geçmeyen diğer eşyayı aynı gümrük idaresinden sürekli ve periyodik olarak ithal edenlerin beyanname yerine ticari ve idari bir belge üzerinden tescil ve işlem yapılmasına yönelik yazılı talepleri Gümrük Yönetmeliğinin 136 ve 137 nci maddelerinde yer alan koşullar aranmaksızın kabul edilir.

Soru : Beyanname yerine kabul edilecek ticari ve idari belgeler nelerdir?
16.04.2003 tarihli 2003/6 sayılı Genelge’ye göre, serbest dolaşıma giriş beyanına ilişkin olarak:
Beyan konusu eşyanın tespitini mümkün kılacak bilgilerin (eşyanın cins, nev’i, niteliği, markası, adedi, ağırlığı, ölçü ve kıymeti) yer alması koşuluyla, fatura ve taşıma belgeleri “ticari belge”, kamu kuruluşlarının resmi yazıları ise “idari belge” olarak kabul edilmektedir ve bu belgeler üzerinden tescil ve işlem yapılması durumunda ilgili kamu kuruluşları ile özel gerçek ve tüzel kişilerinden Genelge ekinde bir örneği yer alan taahhütname alınmaktadır.

Soru : Kayıt yoluyla rejim beyanı uygulaması nedir?
Yalnız A Sınıfı Onaylanmış Kişi Statü Belgesi sahibi olanların yararlanabileceği ve halihazırda çalışmaları sürdürülmekte olan “kayıt yoluyla rejim beyanında” bulunma yetkisinin de uygulamaya geçmesi ile beyan sahibine ilgili rejim konusu eşyayı gümrüklü sahaya gelmeden doğrudan gümrük idarelerinin belirlediği ya da uygun gördüğü yerde veya kendi tesislerinde basitleştirilmiş usul çerçevesinde kayıt yoluyla ilgili rejime sokma imkanı tanınacaktır. Bu sayede, ticaret erbabının rekabet gücü ve ekonomik performansı önemli ölçüde artacaktır.

Soru : Basitleştirilmiş kontrol uygulaması nedir?
Basitleştirilmiş kontrol yöntemi, risk kriterine göre, belge kontrolü ve fiziki muayene yapılmadan teslim edilen eşyanın tesliminden sonra gümrük beyannamesi ile ticari belge ve verileri incelenerek gerektiğinde eşyanın fiziki muayenesinin imalathane, fabrika, özel depo, işyeri ve benzeri yerlerde yapılmasını ifade eder. Basitleştirilmiş kontrol uygulamasından, A Sınıfı ve B Sınıfı Onaylanmış Kişi Statü Belgesi sahibi olan kişiler yararlandırılır. Bunların ticari unvanı ve vergi numaraları bilgisayar sistemine tanıtılır.

Soru : Basitleştirilmiş kontrol uygulamasından yararlanan kişinin yükümlülükleri nelerdir?
Basitleştirilmiş Kontrol uygulamasından yararlanmak üzere, Onaylanmış Kişi Statüsü ve buna ilişkin belge verilen kişiler,
a) Yürürlükteki dış ticaret ve gümrük mevzuatına uymak,
b) 31 Seri No’lu Gümrük Genel Tebliği (Gümrük İşlemlşeri)’nin 10 uncu maddesi kapsamında yapılacak kontrollerin doğrudan ya da dolaylı olarak ticari yönden ilgili bulunduğu diğer kişilere ya da söz konusu belge ve verileri ticari amaçla elinde bulunduran diğer kişilere ait yerlerde yapılmasının gerekli görüldüğü durumlarda, bu kontrolleri olanaklı hale getirecek her türlü kolaylığı göstermek,
c) Eşyanın fiziki kontrolünün gerekli görülmesi halinde gümrük personeline gerekli kolaylığı göstermek,
d) Eşyanın teslimden sonra yapılacak kontrol için eşyanın ithal işlemlerine ve sonraki ticari işlemlerine ilişkin bütün belge ve verileri kontrolü yapan gümrük personeline ibraz etmek,
Zorundadırlar.
Yukarıda belirtilen yükümlülükleri yerine getirmeyenlerin Onaylanmış Kişi Statüsü iptal edilir.

Soru : Türkiye ile Avrupa Topluluğu arasında oluşturulan Gümrük Birliğinin Uygulanmasına İlişkin Esaslar Hakkında Kararın genel hükümlerine bir istisna olarak; TOBB’ne tasdik ve gümrük idarelerine vize işlemi için ibraz zorunluluğu olmadan ATR Dolaşım belgesi düzenleme (Onaylanmış İhracatçı) yetkisi nedir?
A ve B Sınıfı Onaylanmış Kişi Statü Belgesi sahibi olan kişiler; 03.09.2002 tarihli 24865 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 2002/4616 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı eki Türkiye ile Avrupa Topluluğu arasında oluşturulan Gümrük Birliğinin Uygulanmasına İlişkin Esaslar Hakkında Kararın genel hükümlerine bir istisna olarak TOBB’ne tasdik ve gümrük idarelerine vize işlemi için ibraz zorunluluğu olmasan A.TR dolaşım belgesi düzenleyebilmektedirler.
Türkiye ile Avrupa Topluluğu arasında oluşturulan Gümrük Birliğinin Uygulanmasına İlişkin Esaslar Hakkında Karar hükümlerine uyulmak koşuluyla basitleştirilmiş işlem kapsamında A.TR dolaşım belgelerinin düzenlenmesinde, Türkiye açısında basitleştirilmiş işlem usulü 31 Seri No’lu Gümrük Genel Tebliği (Gümrük İşlemleri)’nin 21 inci maddesinde belirtilen esaslar çerçevesinde yürütülür.

Soru : Onaylanmış İhracatçı yetkisine sahip olmak için gerekli olan koşullar nelerdir?
Gümrük Yönetmeliğinin 136 ve 137 nci maddelerinde A Sınıfı ve B Sınıfı Onaylanmış Kişi Statü Belgesi için aranılan genel ve özel koşulları sağlamak gerekmekle birlikte;
- Avrupa Birliği ülkelerine hiç ihracat yapmayan,
- İhracatlarının tamamını Dış Ticaret Sermaye şirketi veya aynı gruba bağlı dış ticaret veya pazarlama şirketi aracılığıyla yapan,
- Bir önceki takvim yılı ve başvuru yılı içinde 5 milyon FOB/ABD Doları kıymetinden daha az tutarda eşyanın fiili ihracatını yapan
Gerçek veya tüzel kişilerin A Sınıfı veya B Sınıfı Onaylanmış Kişi Statü Belgesi almaya hak kazanmaları halinde dahi, bu kişiler A.TR Düzenleme, Onaylama ve Vize İşlemleri yetkisinden yararlandırılmamaktadırlar.

Soru : Götürü teminat sistemi nedir?
Bu uygulama, 4458 sayılı Gümrük Kanunun 204 üncü ve Gümrük Yönetmeliğinin 651 inci maddesi gereğince BİLGE sistemi çerçevesinde gümrük işlemleri yürütülen gümrük idarelerinde teminat alınması gereken birden fazla işlem için tek bir teminat alınmasını öngörmektedir. Bu uygulamaya ilişkin usul ve esaslar; 24.01.2004 tarihli ve 25356 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 30 Seri No’lu Tebliğ ile belirlenmiştir. Buna göre, götürü teminat sisteminden yalnızca A ve B Sınıfı Onaylanmış Kişi Statüsüne sahip olanlar yararlanabilmektedir.

Soru : Kısmi teminat sistemi nedir?
Gümrük antrepo rejimi kapsamında basitleştirilmiş usullerden yararlanmak üzere Onaylanmış Kişi Statü Belgesi alan antrepo işletme izni sahiplerinden, götürü teminat sisteminden yararlanmak istemedikleri takdirde, 05.02.2000 tarihli 23955 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 2000/69 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı eki 4458 sayılı Gümrük Kanununun Bazı Maddelerinin Uygulanması Hakkında Kararın 37/b nci maddesine istinaden, gümrük antrepo rejimine tabi tutulan eşya için ithalat vergilerinin %10’u tutarında teminat alınmaktadır. Belirtilen Kararın 37/e nci maddesine göre; dahilde işleme rejimi, gümrük kontrolü altında işleme rejimi ve geçici ithalat rejimi kapsamında basitleştirilmiş usullerden yararlanmak üzere Onaylanmış Kişi Statü Belgesine sahip yükümlülerden, götürü teminat sisteminden yararlanmak istemedikleri takdirde, doğrudan Gümrük İdaresinin iznine bağlı eşya için ithalat vergilerinin %10’u tutarında teminat alınmaktadır.

Soru : Onaylanmış Kişi Statüsü nedir?
Gümrük Mevzuatında yer alan basitleştirilmiş usul uygulamalarından yararlanmak üzere Gümrük Yönetmeliğinin 136 ve 137 nci maddelerinde belirtilen genel ve özel koşulları sağlayan ve 31 Seri No’lu Gümrük Genel Tebliği’nin 5 inci maddesinde belirtilen belgelerle birlikte Gümrük Müsteşarlığına müracaat eden kişilere tanınan statüdür.
Bunun için, güvenirlik kriterleri genel şartlar olarak belirlenmiş ve öngörülen dış ticaret performanslarına (gerçekleştirilen ihracat ve ithalat tutarları) bağlı olarak “Onaylanmış Kişi Statüsü” verilecek kişiler üç kategoriye ayrılmıştır. Buna göre, Onaylanmış Kişi Statü Belgesi verilecek kişiler, dış ticaret hacmi, istihdam düzeyi ve sermaye düzeylerine göre A sınıfı, B sınıfı ve C sınıfı olmak üzere üçe ayrılmaktadır.

Soru : A Sınıfı Onaylanmış Kişi Statü Belgesi sahibi kişilerin yararlanabileceği uygulamalar nelerdir?
a) Kayıt yoluyla rejim beyanı,
b) Basitleştirilmiş kontrol yöntemi,
c) Eksik belge ve bilgiyle beyan
d) Türkiye ile Avrupa Topluluğu arasında oluşturulan Gümrük Birliğinin Uygulanmasına İlişkin Esaslar Hakkında Kararın genel hükümlerine bir istisna olarak; TOBB’ne tasdik ve gümrük idarelerine vize işlemi için ibraz zorunluluğu olmadan ATR Dolaşım belgesi düzenleme,
e) Tam beyanlı yaygın basitleştirilmiş usulden eşyanın özelliğine bakılmaksızın yararlanma,
f) Götürü teminat sistemi,
g) Kısmi teminat sistemi.

Soru : B Sınıfı Onaylanmış Kişi Statü Belgesi sahibi kişilerin yararlanabileceği uygulamalar nelerdir?
a) Basitleştirilmiş kontrol yöntemi,
b) Eksik belge ve bilgiyle beyan
c) Türkiye ile Avrupa Topluluğu arasında oluşturulan Gümrük Birliğinin Uygulanmasına İlişkin Esaslar Hakkında Kararın genel hükümlerine bir istisna olarak; TOBB’ne tasdik ve gümrük idarelerine vize işlemi için ibraz zorunluluğu olmadan ATR Dolaşım belgesi düzenleme,
d) Tam beyanlı yaygın basitleştirilmiş usulden eşyanın özelliğine bakılmaksızın yararlanma,
e) Götürü teminat sistemi,
f) Kısmi teminat sistemi.

Soru : C Sınıfı Onaylanmış Kişi Statü Belgesi sahibi kişilerin yararlanabileceği uygulamalar nelerdir?
a) Eksik belge ve bilgiyle beyan
b) Tam beyanlı yaygın basitleştirilmiş usulden eşyanın özelliğine bakılmaksızın yararlanma,
c) Kısmi teminat sistemi.

Soru : Havayolu ile hızlı kargo taşımacılığında basitleştirilmiş usul kapsamında işlem yapma izninin kapsamı nedir?
Hava yolu ile hızlı kargo taşımacılığında basitleştirilmiş usul kapsamında işlem yapma izni verilmesine ve uygulamaya yönelik usul ve esaslar, 11.10.2002 tarihli 24903 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 20 Seri No’lu Gümrük Genel Tebliği (Gümrük İşlemleri) ile belirlenmiştir.
Söz konusu Tebliğ hükümleri gereğince, 4458 sayılı Gümrük Kanununun 167 nci maddesinin (4), (6/a), (8/d, e), (10) uncu bentlerinde belirtilen ticari mahiyet arz etmeyen gümrük vergisinden muaf eşya ve 12/a bendinde belirtilen eşyadan sadece körler ile diğer malul ve sakatların eğitimi, çalışması veya fiziksel ve ruhsal olarak sosyal gelişimlerine yönelik olarak özel olarak imal edilmiş olup kendi kullanımları için ithal edilecek eşya ile doğrudan gümrük idaresinin yetkisindeki değeri aşmayan bedelsiz ihracata konu miktarı ticari teammüllere uygun numune ve/veya maddeler, reklam ve tanıtım eşyası ile hediyelerin gümrük işlemleri bu Tebliğ hükümleri çerçevesinde yapılıp en kısa süre içerisinde sonuçlandırılmaktadır.
Yukarıda bahsi geçen ticari mahiyet arz etmeyen ve gümrük vergisinden muaf gelen ya da giden, alıcısı ve göndericisi birden fazla olan eşya ve küçük koliler için, BİLGE “DG” kodlu giriş beyannamesi formatında bir beyanname formu kullanılmak suretiyle, her bir eşyanın cins, nevi, niteliği, miktar ve kıymeti, alıcı/gönderici adı ve adresinin yer aldığı bir liste ve varsa faturaları eklenmek suretiyle beyanda bulunulması kabul edilmektedir. Ticari mahiyette olan ve gümrük vergisine tabi eşya için bu usulde beyan yapılamaz.
Kendileri adına gelen veya gönderilecek yukarıda belirtilen eşyanın ithali ve ihracı konusundaki gümrük işlemlerinin hızlı kargo taşımacılığı yapan firmalarca yapılmasını isteyen gerçek ve tüzel kişiler, bu firmalara doğrudan temsile ilişkin noter tasdiki aranmadan vekaletname verebilir.
Ticari mahiyette olan ve ithalat vergilerine tabi eşyanın gümrük işlemleri konusunda, 4458 sayılı Gümrük Kanunu ve Gümrük Yönetmeliğinde yer alan doğrudan veya dolaylı temsile ilişkin genel hükümler uygulanır.

Soru : Yaygın basitleştirilmiş usul türleri nelerdir?
a) Tam beyanlı yaygın basitleştirilmiş usul,
b) Eksik beyanlı yaygın basitleştirilmiş usul.

Soru : Tam beyanlı yaygın basitleştirilmiş usulden yararlandırılacak eşya nedir?
Türkiye Gümrük Bölgesine getirilerek bir gümrük rejimine tabi tutulmasına ilişkin bütün belgeleri tamam olan ve yükümlüsü tarafından yaygın basitleştirilmiş usulden yararlanma talebinde bulunulan;
a) Dökme eşyanın,
b) Getirildiği mahalde bulunan geçici depolama yeri veya antrepoya konulamayacak ağırlıkta ve hacimdeki dökme olmayan eşya veya konulması halinde boşaltılması ve teslimi sırasında gümrük idaresi, işletici ve yükümlü açısından külfet doğurabilecek ağırlıkta ve hacimde ya da kırılabilir, telef ve zayi olabilir nitelikte dökme olmayan eşya ile boşaltılması ve taşınması özel düzenekli araç ve taşıt gerektiren eşyanın,
c) Getirildiği mahalde konulmasına ve korunmasına yönelik özel düzenek ve yapı bulunmayan petrol ürünleri ile yanıcı, parlayıcı ve patlayıcı, yanmayı artırıcı, tehlikeli ve zararlı kimyasal maddeler ile gıda maddelerinin,
Bu usulden yararlanmasına izin vermeye gümrük müdürlükleri yetkilidir.
Onaylanmış Kişi Statü Belgesi olanlar tarafından eşyaları için yaygın basitleştirilmiş usul talep edilmesi halinde, bu talep eşyanın yukarıda belirtilen özellikleri taşıyıp taşımadığına bakılmaksızın kabul edilir.

Soru : Eksik beyanlı yaygın basitleştirilmiş usul için başvuru koşulu nedir?
a) Kamu Kuruluşları Tarafından Yapılacak Başvuru
Kamu kuruluşları tarafından teslimi talep edilen ve bir gümrük rejimine tabi tutulması beyanına ilişkin belgeleri eksik olan eşya için yazılı olarak gümrük idarelerine başvurulur. Başvuru sırasında, 16 Seri No’lu Tebliğin 1 No’lu ekinde yer alan örneğe uygun garanti mektubu ve kamu kuruluşunun bütçesinde talebe konu eşyanın ithalat vergilerini karşılayacak miktarda ödenek olduğuna ilişkin belge aranır.
b) Özel Kuruluşlar Tarafından Yapılacak Başvuru
16 Seri No’lu Tebliğin 11 inci maddesinde yer alan ve özellikleri gereği yükümlüsüne hemen teslimi gereken eşya için özel kuruluşlar tarafından yetkili gümrük idaresine yazılı başvurulur.

Soru : Eksik beyanlı yaygın basitleştirilmiş usul kapsamında özel kuruluşlara teslim edilecek eşya nedir?
Özel kuruluşların yazılı talebi üzerine, hemen teslim edilebilecek eşya şunlardır;
a) Türkiye Atom Enerji Kurumu’nun uygunluk yazısı bulunan radyoaktif maddeler,
b) İnsan ve hayvan sağlığı ile ilgili her türlü aşılar,
c) İnsan sağlığı için önem arz eden kalp kapakçığı, canlı doku ve böbrek hastaları için özel serumlar, kan ve kan plazması gibi belli fiziksel koşullarda korunması zorunlu olan ürünler,
d) İlgili kuruluşlardan alınacak belgelerle kanıtlanması koşuluyla, insan sağlığı için gerekli ve acil ameliyatlarda kullanılması gereken, vücudun içindeki organlara takılan, vücutta kalan protez uzuvlar, organlar ve parçaları,
e) Belirli bir ısıda korunması gereken tıbbi tahlillerde kullanılan hazır kitler,
f) Yurt dışında periyodik olarak yayımlanan gazete ve dergiler ile bunların elektronik ortamda korunduğu materyaller,
g) Tüp bebek merkezleri laboratuarlarında kullanılan tüp bebek solüsyonları,
h) Canlı hayvan ve bunların üretilmesi için getirilen yumurtalar.
ı) Uçak ve gemilerin tamiri için acilen ihtiyaç duyulan yedek parçalar ve gerekli aletler.

Soru : Eksik beyanın tamamlanması için verilecek süre nedir?
Gümrük idareleri tarafından beyanname onaylandığında, eksik olan belgelerin tamamlanması için beyan sahibine tanınan süre, beyannamenin tescil edildiği tarihten itibaren bir ayı geçemez. İlgililer tarafından süresi içinde zorlayıcı ve geçerli nedenleri belgelemek suretiyle süre uzatımı talebinde bulunulması halinde, bu süre uzatılabilir. Verilecek ek süre üç ayı geçemez.

Soru : Ek süreler dahil verilen süre içerisinde eksik belgeyi ibraz etmeyen yükümlülere uygulanacak müeyyide nedir?
Ek süreler dahil verilen süre içerisinde eksik belgeyi ibraz etmeyen yükümlülere aşağıdaki müeyyideler uygulanır;
(1) Ek süreler dahil verilen süre içerisinde eksik belgeyi ibraz etmeyen yükümlüler hakkında, Gümrük Kanununun 241/1 inci maddesi tatbik olunur ve eksik belge tamamlanıncaya kadar yaygın basitleştirilmiş usulden yararlanmalarına izin verilmez.
(2) Bir takvim yılı içinde 3 (üç) defa eksik bilgi ve/veya belgesini ek süreler dahil verilen süre içerisinde ibraz etmeyen yükümlülerin, 1 (bir) yıl süreyle yaygın basitleştirilmiş usulden yararlanmalarına izin verilmez.
(3) Söz konusu yükümlülerin bu haktan diğer gümrük idareleri nezdinde de faydalanmasının önlenmesi, BİLGE Sistemine blokaj konulması ve takip kaydı için, durum her seferinde Gümrük Müsteşarlığı’na (Gümrükler Genel Müdürlüğü) bildirilir.

Soru : Bedelsiz ithalat nedir?
Bedelsiz ithalat; bedeli için döviz transferi yapılmadan yurt dışında elde edilen ve yurda getirilmesi mecburi olmayan dış kazanç ve tasarruflarla satın alınan bazı şahsi ve ticari mahiyette eşyanın yurda ithalidir. Bu ithalatta ödenmesi gereken bazı vergiler bulunmaktadır. Bu vergiler ithal anında gümrük idarelerince tahsil edilir.

TANIMLAR:
· Şahsi Eşya: Kişisel kullanıma özgü, kullanım alanı ve miktarı gözönüne alınarak ticari amaç için ithal edilmediğinin anlaşılması halinde ithaline izin verilen eşya,
· Motorlu Özel Araçlar: Esas olarak sürücüsünden başka en çok 7 oturma yeri olan ve insan taşıma amacına yönelik olarak üretilmiş otomobiller, steyşın arabalar ve yarış arabaları ile Karayolları Trafik Kanununda belirtilen diğer özel taşıt araçları,
· Motorsuz Özel Araçlar: En çok 3 tekerleği olan ve üzerinde bulunan insanın adale gücüyle pedal veya el ile tekerleği döndürmek suretiyle hareket eden ve yolcu taşımalarında kullanılmayan bisiklet,
· Kanuni İkametgah: Kişisel veya mesleki bağlar nedeniyle bir kişinin herbir takvim yılında en az 185 gün yaşadığı yer,
· İkametgahın Nakli: Kişinin şahsına ve işine ait bağlarını keserek Türkiye Gümrük Bölgesine yerleşmek amacıyla kesin olarak gelmesi,

Soru : Kimler bedelsiz ithalattan yararlanabilir?
a) Yurtta bir takvim yılında 6 aydan fazla kalmamış olmaları kaydıyla Türkiye gümrük bölgesi dışında en az 24 ay (Türkiye’de bir takvim yılında 45 güne kadar kalışlar yurt dışındaki ikamet süresinden sayılır) ikamet ettikten sonra kanuni ikametgahlarını kesin olarak Türkiye'ye nakledenler,
b) Kararname ile yurt dışındaki milli veya milletlerarası kadrolara atanıp da bu görevlerinden dönen kamu görevlileri (Bunlar için Türkiye gümrük bölgesi dışında en az 24 ay ikamet şartı aranmaz),
İkametgahlarını naklettikleri son giriş tarihinden en az 6 ay öncesinden beri yurt dışında bulundukları ülkede adlarına kayıtlı ve adlarına kaydının yapıldığı yıl itibariyle (kayıt ve model yılı dahil) 3 yıldan eski olmayan kullanılmış motorlu veya motorsuz özel kara nakil vasıtaları gümrük vergilerinden muaf olarak ithal edebilirler.
c) Türk vatandaşlığına geçmek suretiyle ikametgahlarını Türkiye'ye nakledenler kişiler
Türk vatandaşlığına geçmek suretiyle kanuni ikametgahını yabancı bir ülkeden Türkiye gümrük bölgesine kesin olarak nakleden kişilerin (evlilik suretiyle Türk vatandaşlığına geçenler hariç) ikametgahlarının naklinden önceki Türkiye'ye son giriş tarihinden en az 6 ay öncesinden beri yurt dışında bulundukları ülkede adlarına kayıtlı ve adlarına kaydının yapıldığı yıl itibariyle (kayıt ve model yılı dahil) 3 yıldan eski olmayan kullanılmış motorlu veya motorsuz özel kara nakil vasıtalarının ithalinde gümrük vergileri aranmaz. Bunların Türkiye gümrük bölgesi dışında 24 ay ikamet etmeleri şart değildir.
d) Veraset yoluyla ithalat
Türkiye gümrük bölgesi dışında yerleşik kişilerin ölümü ile Türkiye’de ikamet eden veya Türkiye’ye kesin olarak dönen Türk uyruklu mirasçılarına intikal eden kullanılmış bir adet motorlu veya motorsuz özel kara nakil vasıtası ithalinde gümrük vergileri aranmaz.
Muafiyet, mücbir sebepler saklı kalmak kaydıyla, ölene aidiyetinin ve namlarına gelenlere intikalinin kanaat verici resmi belgelerle ispatı şartıyla, veraset ilamı tarihinden itibaren 12 ay içinde getirilen motorlu veya motorsuz özel kara nakil vasıtası için tanınır.

Soru : Muafen araç ithali nedir? Nasıl yapılır?
- Muafen ithal edilmiş olan motorlu veya motorsuz özel kara nakil vasıtaları, serbest dolaşıma girdiği tarihten itibaren 12 ay geçmedikçe, gümrük idaresine bildirilmeden belli bir para karşılığı veya karşılıksız olarak ödünç verilemez, teminat olarak gösterilemez, kiralanamaz, devredilemez veya satılamaz.
- Muafen ithalinden itibaren geçmesi gereken 12 aylık sürenin bitiminden önce ödünç verilen, teminat olarak gösterilen, kiralanan, devredilen veya satılan motorlu veya motorsuz özel kara nakil vasıtalarına ait gümrük vergileri, 4458 sayılı Gümrük Kanunu’nun 181 ila 194 üncü maddelerindeki esaslara göre tahsil olunur. Bu durumda yükümlüler hakkında ayrıca cezai takibat yapılır.
- İthal işlemi tamamlanan motorlu veya motorsuz özel kara nakil vasıtaları için gümrük idaresince düzenlenecek trafik şahadetnamesine “Bu aracın para karşılığı veya karşılıksız olarak ödünç verilmesi, teminat olarak gösterilmesi, kiralanması, devri ve satışı yasaktır” şeklinde şerh konularak ilgili trafik idaresine gönderilir.
- Yapım türü ve malzemeleri itibariyle bedeli mukabili yahut bedelsiz olarak eşya veya sürücüsüyle birlikte 10 ya da daha fazla kişi taşıyacak şekilde imal edilmiş, römorklu veya römorksuz çekici de dahil olmak üzere, her çeşit motorlu kara yolu aracı ve esas olarak insan veya insan taşımaktan başka basit amaçlara yönelik olan her türlü vasıtanın yukarıdakiler kapsamında muafen ithali mümkün değildir.
- Motorlu veya motorsuz özel kara nakil vasıtası ithali aile ünitesine tanınır. Verilen hak şahsın taşıması gereken şartlara bağlı olduğundan, otomobil ithal başvurusu hak sahibi tarafından bizzat yapılır ve eşlerden biri, diğeri adına kayıtlı aracı ithal edemez.

Türkiye gümrük bölgesi dışında sürdürülen ekonomik bir faaliyetin Türkiye gümrük bölgesine nakli: Türkiye gümrük bölgesi dışında sürdürülen ekonomik bir faaliyetin Türkiye gümrük bölgesine nakli dolayısıyla ithal edilen sermaye malı ve diğer malzeme gümrük vergilerinden muaftır.
Faaliyet deyimi, madencilik, tarım, serbest meslek faaliyeti ve benzeri faaliyetler de dahil olmak üzere üreticilerin, tüccarların veya hizmet sunan kişilerin her türlü ekonomik faaliyeti anlamına gelir.
- Teşebbüs, bağımsız ekonomik birim demektir. Bu birim, bir kurumun tümünü ya da bu tür bağımsız işleyen bir kurumun bir bölümünü kapsar.
- Sermaye malları ve diğer malzemeler deyimi, teşebbüsün faaliyetini devam ettirmesi için gerekli teknik malzemeler ile büro ve dükkan malzemeleri anlamına gelir. Tarımsal bir teşebbüsün söz konusu olması halinde, canlı hayvanlar söz konusu mal ve malzeme kapsamına dahil edilir.
Muafiyet;
1) Mücbir sebep halleri saklı kalmak kaydıyla, Türkiye gümrük bölgesine nakletmek üzere yabancı ülkedeki faaliyetini sona erdirmeden önce en az 12 ay süre ile teşebbüsçe fiilen kullanılmakta olan,
2) Nakilden sonra da aynı amaçla kullanılacak olan,
3) Söz konusu teşebbüsün niteliği ile büyüklüğüne uygun bulunan,
Eşya ve malzeme ile sınırlıdır.

Muafiyet hakkı sadece, Türkiye gümrük bölgesinde de benzer bir faaliyeti yürütmek amacıyla, ayrıldıkları ülkedeki faaliyetlerini kesin olarak sona erdiren müteşebbislere tanınır. Türkiye gümrük bölgesinde yerleşik bulunan bir müteşebbisle herhangi bir bağlantı kurma amaçlarına yönelik teşebbüsler için muafiyet uygulanmaz. Muafiyet hakkı sadece ayrıldıkları ülkede en az 3 yıl süre ile aynı işte çalışan kişilere tanınır.
Aşağıda sayılan eşya muafiyet kapsamı dışındadır:
a) Üretim veya hizmet endüstrisi makinası olmayan, taşınabilir laboratuar veya dış yayın yapma birimleri gibi ulaşım araçları,
b) İnsanların tüketimine mahsus erzak veya hayvan yemleri,
c) Ham, yarı mamul veya mamul madde stokları ile akaryakıtlar,
d) Satıcıların mülkiyetinde bulunan küçük veya büyükbaş hayvanlar.
Bu madde hükümlerine göre motorlu nakil vasıtalarının ithali mümkün değildir.

Soru : Hangi Gümrük İdareleri bedelsiz ithalatta yetkilidir?
Bedelsiz ithalatta yetkili gümrük idareleri; Ankara Bedelsiz ve Naklihane Gümrük Müdürlüğü, İstanbul Yeşilköy Otomotiv İhtisas Gümrük Müdürlüğü, İzmir Gümrük Müdürlüğü ve Gebze Otomotiv İhtisas Gümrük Müdürlüğü'dür.

Soru : Bedelsiz ithalattan kimler yararlanamaz?
a) Evlilik nedeniyle ikametgahlarını Türkiye’ye nakledenler
b) Çifte vatandaşlık statüsüne haiz vatandaşlar.
Çifte vatandaşlık statüsüne haiz vatandaşlarımıza bu hakkın verilmesi yurt dışındaki ikametlerini terk ederek yurda kesin dönüş yapmalarına bağlı bulunduğundan ve bu konumdaki kişiler için ikametgah nakli (kesin dönüş) söz konusu olmadığından yürürlükteki mevzuat açısından çifte vatandaş statüsünü haiz vatandaşlarımızın bedelsiz otomobil ithalatı hakkından yararlanmaları mümkün bulunmamaktadır.

Soru : Bedelsiz ithalat müracaat süresi ne kadardır?
Yurt dışında 24 ay ikamet eden Türk vatandaşları (a’da belirtilenler); ikametlerini naklettikleri son giriş tarihinden; kamu görevlileri (b’de belirtilenler), görev sürelerinin bitiminden sonraki giriş tarihinden; Türk vatandaşlığına geçenler (c’de belirtilenler), vatandaşlık kararından sonra adlarına nüfus kağıdının düzenlendiği tarihten itibaren 6 ay içerisinde; Miras yoluyla ithalatta veraset ilamı tarihinden itibaren 12 ay içerisinde ithal konusu malların teslim edildiği gümrük idaresine bizzat başvurması gerekmektedir. Veraset ilamı ve mülkiyet belgesi yanında mirasçılardan ayrıca, murise ait pasaport veya resmi mercilerce verilecek kimliği belirleyen belge, mirasçılara ait nüfus hüviyet cüzdanı örnekleri istenecektir. Yabancı mahkemelerce verilen veraset ilamlarına istinaden yapılacak ithal taleplerinde, müracaat süresinin başlangıç tarihi yabancı mahkeme kararlarının tenfiz tarihidir.

Soru : Bedelsiz ithalat izni kime kaç yıllığına tanınır?
Motorlu veya motorsuz özel kara nakil vasıtaların bedelsiz ithalat izinleri koca ve reşit olmayan çocuklar bir aile ünitesine karı-koca ve 18 yaşından küçük çocuklardan oluşan bir aile ünitesine ikametgahın naklinde ve bu taşıtların fiili ithal tarihinden itibaren 5 yılda bir verilir.

Soru : Bedelsiz ithalat başvurusu yapmak istiyorum, hangi belgelere ihtiyacım var?
Bedelsiz ithalat başvurularında ibraz edilecek belgeler;
· Müracaat formu (Gümrük idaresinden temin edilir.),
· Pasaport veya pasaport yerine geçen belgeler (göçte pasaport ibrazı zorunlu değildir.),
· İrsaliye veya taşıt giriş formu,
· Teslim-Tesellüm Belgesi (işlemleri aynı gün tamamlananlar için bu belge aranmaz.),
· Vukuatlı nüfus kayıt örneği (aile ünitesi uygulanan hallerde),
· İkamet ettikleri ülkede; işverenden ilişiklerinin kesildiğine dair belge ile İş ve İşçi Bulma Kurumundan işsizlik parası veya yardımı almadıklarını, keza ilgili makamlardan mevcut ikamet kaydını sildirdiklerini belgelemeleri, ayrıca ihtiyarlık sigorta pirimi kesintilerini durdurduklarına dair belgeyi, eğer okuyorlarsa okulla ilişiklerinin kesildiğini gösterir belgeyi Konsolosluklarımıza ibraz etmeleri üzerine ikametgahın nakledildiğine dair Konsolosluklarımızca düzenlenecek belge (işyeri nakli dahil),
· Taşıt araçları için (motosikletler dahil) hak sahipleri adına kayıtlı mülkiyet ve trafik belgeleri,
· İthalat talebinde bulunmayan eşin 5 yıl geçmedikçe yeniden ithal izni verilmesi için müracaat etmeyeceğine dair tasdikli beyanname taahhütname,
· Veraset yoluyla yapılacak ithalatta veraset ilamı,
· Göç suretiyle yapılacak ithalatta vukuatlı nüfus kayıt örneğine ilave olarak Türk vatandaşlığına geçişi gösterir belgeler,
· Kamu görevlilerince yapılacak ithalatta görev belgesi.

Soru : Türkiye gümrük bölgesi dışında sürdürülen ekonomik faaliyetin Türkiye gümrük bölgesine nakli için gerekli şartlar ve belgeler nelerdir?
Muafiyet, mücbir sebep halleri saklı kalmak kaydıyla, teşebbüsün nakledildiği ülkedeki faaliyetlerini sona erdirdiği tarihten itibaren 6 ay içerisinde Türkiye gümrük bölgesine getirilen eşya ve malzeme için uygulanır.
Bunun için işyeri faaliyetleri durdurulmadan veya faaliyetlerin durdurulmasından sonra en fazla 3 ay içinde eşya ve makinaların Türkiye’ye sevk edilmesinden önce aşağıda belirtilen belgeler ile birlikte Gümrük Müsteşarlığına (Gümrükler Genel Müdürlüğü) müracaat edilmesi gerekir.
a- İşyeri açılış izin belgesi,
b- Mahalli esnaf, sanatkar, ticaret veya sanayi odasına kayıt belgesi,
c- İthali istenilen makina ve sair eşyanın faturaları ve varsa işyeri demirbaş kayıtlarına ilişkin belgeler,
d- İşletmenin son üç yıllık kazancı ve ödenen vergilere ilişkin belgeler,
e- İthali istenilen malların, marka, model, seri numarası ve kullanım amaçlarına ilişkin ayrıntılı olarak düzenlenmiş liste,
f- Yukarıda a, b, c ve d bentlerinde sayılan belgelerin tasdikli tercümeleri.
Ayrıca, Gümrük Müsteşarlığı (Gümrükler Genel Müdürlüğü) gerekli görülen hallerde ilave belgeler isteyebilir.
Kesin dönüş yapan tıp doktorları, diş hekimleri ve veterinerlerin meslekleri ile ilgili tıbbi cihazların ithaline ilişkin olarak yurda dönmeden önce yapacakları talepleri duruma göre, Sağlık Bakanlığı ile Tarım Bakanlığının uygun görüşleri alınmak suretiyle Gümrük Müsteşarlığınca (Gümrükler Genel Müdürlüğü) sonuçlandırılır.

Soru : Bedelsiz ithalat kapsamında Türkiye'ye getirilecek otomobiller için mali yükümlülükleri ve oranları nereden öğrenebilirim?
Amortisman indirimi sonunda bulunan ve vergiye esas kıymetin tesbitinde aracın model yılındaki FOB kıymetiyle çarpılacak oranlar:
Yaş Oran Yaş Oran
0- %100 5- %41.76
1- %80 6- %35.49
2- %68 7- %30.17
3- %57.8 8- %25.64
4- %49.13 9- %21.79
10- %20

NAVLUN VE SİGORTA
Otomobilin Ağırlığı : 1200 kg'a kadar
AB ve EFTA Üyesi Ülkelerden Gelen Otolar İçin : 150 EURO
ABD ve Uzakdoğu Ülkelerinden Doğrudan Gelen Otolar İçin : 650$
AB ve EFTA Üyesi Ülkelerden Gelen Uzakdoğu Ülkeleri Menşeli Otolar İçin : 300$ + 150 EURO

Otomobilin Ağırlığı : 1201-1600kg'a kadar
AB ve EFTA Üyesi Ülkelerden Gelen Otolar İçin : 200 EURO
ABD ve Uzakdoğu Ülkelerinden Doğrudan Gelen Otolar İçin : 700$
AB ve EFTA Üyesi Ülkelerden Gelen Uzakdoğu Ülkeleri Menşeli Otolar İçin : 400$ + 200 EURO

Otomobilin Ağırlığı : 1600 kg'dan fazla
AB ve EFTA Üyesi Ülkelerden Gelen Otolar İçin : 230 EURO
ABD ve Uzakdoğu Ülkelerinden Doğrudan Gelen Otolar İçin : 800$
AB ve EFTA Üyesi Ülkelerden Gelen Uzakdoğu Ülkeleri Menşeli Otolar İçin : 500$ + 230 EURO

GÜMRÜKTE ÖDENECEK VERGİLER VE ORANLARI
ÖZEL TÜKETİM VERGİSİ :
ARACIN CIF DEĞERİ ÜZERİNDEN
Silindir Hacmi 1600 cc’yi geçmeyenler için % 37
“ “ 1600 cc’yi geçen fakat 2000 cc’yi geçmeyenler için % 60
“ “ 2000 cc’yi geçenler için % 84
oranlarında tahsil edilir.

KATMA DEĞER VERGİSİ :
CIF Değeri ve Özel Tüketim Vergisi Toplamının % 18’i oranında KDV tahsil edilir.

ÖRNEK:
CIF bedeli 10.000 EURO olan ve motor hacmi 1600 cc’yi geçen ancak 2000 cc’yi geçmeyen bir araç için ödenmesi gereken vergilerin hesaplanması aşağıda gösterilmiştir:
CIF Bedeli =10.000 EURO
Motor hacmi =1600cc üzeri (1800 cc)
Özel Tüketim Vergisi=CIF Bedeli x Özel Tüketim Vergisi Oranı
= 10.0000 x % 60 = 6.000 EURO=ÖTV
Katma Değer Vergisi =(CIF Bedeli + Özel Tüketim Vergisi) x KDV Oranı
=(10.000 + 6.000) x % 18
= 16.000 x % 18 = 2.880 EURO=KDV

GÜMRÜKTE ÖDENECEK VERGİLER TOPLAMI = ÖTV+KDV
= 6.000+2.880=8.880 EURO

Soru : Ev eşyası nasıl ithal edilir?
4458 sayılı Gümrük Kanununun gümrük vergilerinden muafiyet ve istisnaları düzenleyen 167 nci maddesinin beşinci fıkrasının (b) bendi ile Kanuni ikametgahlarını Türkiye Gümrük Bölgesine nakleden gerçek kişilere ait serbest dolaşıma sokulacak her türlü kullanılmış ev eşyasının gümrük vergisi muafiyetinden faydalanabilmesi için aşağıdaki şartların yerine getirilmesi gerekmektedir..

Soru : Yurtdışında yaşarken kullandığımız ev eşyalarını Türkiye'ye nasıl getirebiliriz?
4458 sayılı Gümrük Kanununun 167 nci maddesinin beşinci fıkrasının (b) bendi kapsamında gümrük vergisinden muaf kullanılmış ev eşyası ithali aşağıda belirtilen kişiler tarafından yapılabilir.
a) Yurtdışındaki milli veya milletlerarası kadrolara atanıp bu görevlerinden dönen devlet memurları hariç, Türkiye Gümrük Bölgesi dışında devamlı olarak en az 24 ay ikamet eden gerçek kişiler (Türkiye Gümrük Bölgesinde 1 yıl içinde 6 aydan az süreyle geçici olarak bulunmak devamlılık halini bozmaz. Ancak bu süreler Türkiye Gümrük Bölgesi dışındaki kanuni ikamet yerinde aranan 24 ay kalma süresine dahil edilmez.),
b)Yurtdışındaki milli veya milletlerarası kadrolara atandıktan sonra bu görevlerinden dönen devlet memurları.
Sürekli görevle yabancı memlekette bulunmakta iken yine sürekli görevle başka bir yabancı memlekete atanan memurların yeni tayin edildikleri memleketin özelliği veya uzaklığı sebebiyle beraberlerinde götürmeleri külfetli ve masraflı olması nedeniyle Türkiye Gümrük Bölgesine getirmelerine veya göndermelerine zorunluluk hasıl olan Türkiye Gümrük Bölgesi dışındaki eşya için de muafiyet hükümleri uygulanır.
Geçici görevle Türkiye Gümrük Bölgesi dışında görevlendirilenler ile daimi görevi uhdesinde olduğu halde izinli veya davet üzerine geçici olarak Türkiye Gümrük Bölgesine gelen memurlar kullanılmış ev eşyası muafiyetinden yararlanamazlar.
c) Eşinden ayrı olarak yurt dışında bulunan ve ev kurmuş olan gerçek kişiler de bu muafiyetten yararlanır. Ayrıca, karı ve kocanın her ikisi de Türkiye Gümrük Bölgesi dışında ancak ayrı yaşıyorlar ise eşlerin bu muafiyetten yararlanabilmeleri için boşanma veya ayrılık durumunun mahkeme kararıyla belgelendirilmesi gerekir.
Kullanılmış ev eşyası muafiyeti aile ünitesine göre uygulanır. Karı, koca ve çocuklar bir aile ünitesi sayılır.
d) Ailesi ile birlikte oturan çocuklar reşit olmalarından sonra ikametlerine 24 ay veya daha fazla devam etmiş olmaları halinde, kullanılmış ev eşyası muafiyetinden yararlanır.

Soru : Kullanılmış ev eşyası muafiyeti için ne gibi özellikler aranıyor?
Evde kullanılabilen oturma, yemek, yatak odaları ve salon eşyası, mutfak takımları ile kişisel bilgisayar ve aksesuarları ve çanak çapları 120 cm. kadar olan (120 cm dahil) olan uydu (çanak) antenler ev eşyası kabul edilir.
Muafiyet uygulanabilmesi için eşya;
a)Ev eşyası olmalıdır,
b)Kullanılmış olmalıdır,
c)İthal edene ait olmalıdır,
d)Naklihane suretiyle getirilmelidir,
e)Kişinin beraberinde veya gelişinden 2 ay önce ya da 6 ay sonraki süreler içerisinde getirilip serbest dolaşıma giriş beyanında bulunulmalıdır.

Gümrük İdaresine İbraz Edilecek Belgeler:
Gümrük idarelerince kullanılmış ev eşyasının muafen ithaline izin verilebilmesi için, kullanılmış ev eşyası ithal etmek isteyen kişilerin aşağıda belirtilen belgeleri ibraz etmeleri gerekir.
a) 2 nci maddesinin (a) bendi kapsamında getirilecek eşya için ikametin nakledildiğine ilişkin mahalli konsolosluklarımızdan alınacak ikamet nakil belgesi.
b) Zayiinden alınmış ve veriliş tarihi 2 yılı doldurmamış yeni pasaportlarda yurtdışında 24 aydan fazla ikamet edildiğine dair konsolosluktan alınan belge.
c) Pasaportunda daha önce naklihane yaptığına ilişkin kayıt bulunan kişilerin muafen kullanılmış ev eşyası ithali yapabilmeleri için, yurtdışında tekrar ikamet tesis ettiğini ve 24 ay kaldıktan sonra tekrar yurda kesin döndüğüne dair konsolosluktan alacağı belge.
d) 2 nci maddenin (b) bendi kapsamında getirilecek eşya için atama kararı ve görevin sona erdiğini gösteren bağlı bulundukları kuruluşlar tarafından verilecek belge.

Yurt dışındaki milli veya milletlerarası kadrolara atanan kamu görevlilerinin eşleri tarafından,eşlerinin yurt dışında görevli olduklarına ve görev sürelerinin sona ermediğine dair ilgili resmi makamlardan aldıkları belgeyi ibraz etmeleri Türkiye Gümrük Bölgesi dışında en az 24 ay ikamet etmeleri ve eşyanın, Türkiye Gümrük Bölgesine gelişinden 2 ay önce veya 6 ay sonraki süreler içerisinde getirilmiş olması halinde ikametgah nakil belgesi aranmaksızın kullanılmış ev eşyası muafiyetinden yararlandırılır. Yurt dışında görev yapan eşinin pasaportuna da eşinin naklihane hakkından yararlandığı şerhi düşülür.

Soru : Kamu görevlileri için kullanılmış ev eşyası işlemleri nelerdir?
Yurt dışındaki milli veya milletlerarası kadrolara atanıp bu görevlerinden dönen devlet memurları tarafından görevin sona erdiğine ilişkin belgenin ibrazı üzerine getirdikleri kullanılmış ev eşyasının muafen ithaline izin verilir.
Sürekli görevle yabancı memlekette bulunmakta iken yine sürekli görevle başka yabancı bir memlekete atanan Türk memurların, yeni atandığı yabancı memleketin uzaklığı veya iklim şartları veya görev değişikliğindeki özellikler (Elçilik Müsteşarlarının elçi veya Başkonsolos gibi lojmanı ve ev eşyası bulunan başka görevlere atanmaları gibi) nedeniyle, eşyasını Türkiye'ye getirmek veya göndermek istemesi halinde aşağıda belirtilen hususların yerine getirilmesi gerekir:
a) Sürekli görevle bulunduğu yabancı memleketten yine sürekli görevle başka bir memlekete naklen atanan memur Türkiye'ye getirmek veya götürmek istediği eşyanın cins ve miktarını gösteren ayrıntılı 4 nüsha eşya listesini eklemek suretiyle durumu bir dilekçe ile bağlı olduğu bakanlığa bildirir. Bu dilekçede ayrıca eşyanın getirileceği veya gönderileceği gümrük idaresi de belirtilir.
b) Atamayı yapan Bakanlıkça memurun isteğinin incelenmesi neticesinde eşyasını Türkiye'ye getirmesi veya göndermesinde zaruret bulunduğu kabul edilir ve istek uygun görülürse, durum eşya listesinin 3 nüshası da eklenmek suretiyle Gümrük Müsteşarlığına bildirilir.
c) Gümrük Müsteşarlığınca eşyanın naklihane eşyası niteliğinde olup olmadığı ve bu eşyanın yurda getirilmesi veya gönderilmesinin zorunlu olup olmadığı hususları incelenir ve isteğin uygun görülmesi halinde ilgili gümrük idaresine talimat verilir. Ayrıca, ilgili bakanlığa da bilgi verilir.
Gümrük idaresi, ithal edilen eşyanın cins ve miktarını gösterir listeyi onaylayarak bir örneğini ilgiliye verir.
Memur, yurt dışında yer değişikliği sırasında bir kısım eşyasını Türkiye'ye ithal için izin alıp daha sonra bunu gerçekleştiremediği takdirde durumu yazı ile bağlı bulunduğu bakanlık vasıtasıyla Gümrük Müsteşarlığına bildirir.
d) Memur, son atandığı yabancı memleketten Türkiye'ye kesin olarak dönüşünde, ikinci parti eşya getirmesi veya göndermek istemesi halinde, bir dilekçe ile ilgili gümrük müdürlüğüne başvurur ve bu dilekçeye eşyanın ayrıntılı 3 nüsha listesini ve örneği (EK 1) de bulunan belge ile yer değiştirme sırasında ithal ettiği eşyasının gümrükçe onaylı listesini ekler.
e) İlgili gümrük müdürlüğünce dilekçenin incelenmesi sonunda ikinci partiyi teşkil eden eşyanın cins ve miktarı bakımından, önce getirilen ve vergi muafiyeti uygulanan eşyadan başka eşya olduğunun anlaşılması halinde muafen ithaline izin verilir.

Soru : Kullanılmış ev eşyası ithali ne kadar süre kullanılabilir? Özel şartlar var mıdır?
Kullanılmış ev eşyası hakkı bir partide kullanılabileceği gibi, Türkiye Gümrük Bölgesine girişten 2 ay önce veya 6 ay sonraki süre içinde olmak kaydıyla muhtelif partiler halinde de kullanılabilir.
Sonradan gelen eşyanın ithali sırasında daha önce düzenlenen tek tip gümrük beyannamesi gümrük idaresince mutlaka görülür ve böylece mükerrer eşya ithaline izin verilmez.
Aile ünitesine göre hak doğumundan sonra eşlerden birisi tarafından yapılan ithalden sonra diğer eşin sonradan eşya getirmesi halinde de önceki tek tip gümrük beyannamesi görülerek, mükerrer eşya ithaline izin verilmez.

Soru : Evlilik nedeniyle eşya ithali nasıl olur?
İkametgahı Türkiye’de olan bir Türk ile evlenerek veya evlenmek üzere Türkiye’ye gelen kişilere ait çeyiz eşyasının gümrük vergisi muafiyetinden faydalanabilmesi için aşağıdaki şartların yerine getirilmesi gerekmektedir.
1- Evlilik Nedeniyle Eşya İthal Edebilecek Kişiler
Evlilik nedeniyle çeyiz eşyası ithal edebilecek kişilerin aşağıdaki şartları taşıması gerekmektedir:
a) İkametgahı Türkiye’de olan bir Türk ile evlenerek gelmiş olanlardan veya
b) Evlenmek üzere yabancı bir ülkedeki asli ikametgahını terk ile Türkiye’ye gelmiş ve burada evlenmiş olanlardan ya da
c) Herhangi bir sebeple (turizm, ziyaret, tahsil, memuriyet gibi) Türkiye’ye gelip en çok bir yıl içinde yine ikametgahı Türkiye’de olan bir Türk ile evlenmiş bulunanlardan Kanuni ikametgahını evlilik nedeniyle nakletmeden önce, en az 12 ay süre ile ve sürekli olarak Türkiye Gümrük Bölgesi dışında bulunan ve evlilik belgesi ibraz eden kişilere muafiyet tanınır.
2- Evlilik Nedeniyle Muafen İthal Edilebilecek Eşya
1) İkametgahı Türkiye’de olan bir Türk ile evlenerek veya evlenmek üzere kanuni ikametgahını yabancı bir ülkeden Türkiye Gümrük Bölgesine nakleden kişinin yeni veya kullanılmış eşyası,
2) İkametgahı Türkiye’de olan bir Türk ile evlenerek veya evlenmek üzere kanuni ikametgahını yabancı bir ülkeden Türkiye Gümrük Bölgesine nakleden kişiye, kanuni ikametgahı yabancı bir ükede olan kişilerce evlilik nedeniyle ve geleneksel olarak gönderilen ticari miktar ve mahiyette bulunmayan hediyeler, her bir hediyenin kıymeti 300 EURO ve toplam hediye kıymeti 3000 EURO’yu aşmamak kaydıyla Gümrük vergilerinden muafiyet tanınır. Ancak;
a) Alkol ve alkollü içecekler,
b) Tütün ve tütün ürünleri
için muafiyet uygulanmaz.
3- Evlilik Nedeniyle Muafen Eşya İthaline İlişkin Süreler
a) Evlilik nedeniyle eşya ithal edeceklerin, muafiyetten istifade edebilmeleri için bu eşyayı Türkiye Gümrük Bölgesine evlilik akdinden en erken 2 ay önce veya en geç 6 ay sonraki süreler içerisinde ithal etmeleri şarttır.
Eşyanın serbest dolaşıma girişi, tek seferde olabileceği gibi öngörülen süreler içerisinde (2 ay önce 6 ay sonra) ayrı partiler halinde de yapılabilir.
b) Evlilik nedeniyle ithal edilen eşya ithal edildiği tarihten itibaren 12 ay geçmedikçe devredilemez ve satılamaz, gümrük idaresinden izin alınmaksızın ödünç verilemez, kiralanamaz ve teminat olarak gösterilemez.
c) İthal edildikleri tarihten itibaren 12 aylık sürenin bitiminden önce ödünç verilen, kiralanan, devredilen veya satılan eşyaya ait gümrük vergileri 4458 sayılı Gümrük Kanunu’nun 181 ila 194 üncü maddelerinde öngörülen esaslara göre tahsil edilir.

Soru : Miras yoluyla intikal eden eşyanın muafen ithali nasıl yapılır?
Miras yoluyla intikal eden kişisel eşyanın gümrük vergisi muafiyetinden faydalanabilmesi için aşağıdaki şartların yerine getirilmesi gerekmektedir.
1- Mirasçılara İlişkin Şartlar
a) Türkiye’de ikamet edenlere veya
b) Türkiye’ye kesin olarak dönen Türk uyruklulara
Türkiye Gümrük Bölgesi dışında yerleşik kişilerin ölümü nedeniyle intikal eden;
2- Şartlar ve Süre
a) Zati eşya,
b) Ev eşyası,
c) Kullanılmış bir adet motorlu veya motorsuz özel kara nakil vasıtası,
İthalinde gümrük vergileri aranmaz.
Muafiyet, mücbir sebepler saklı kalmak kaydıyla, ölene aidiyetinin ve namlarına gelenlere intikalinin kanaat verici resmi belgelerle ispatı şartıyla, veraset ilamı tarihinden itibaren 12 ay içinde tek seferde veya aynı süre içinde birden fazla partide getirilen eşya için tanınır. Ancak bu süre mücbir sebebin tevsiki koşuluna bağlı olarak gümrük idaresince uzatılabilir.
3- Gümrük Muafiyetinin Uygulanamayacağı Durumlar
a) Alkol ürünleri,
b) Tütün ve tütün mamülleri,
c) Motorlu ticari araçlar,
d) Ölen kişinin mesleğini veya sanatını icra etmesi için kullandığı taşınabilir alet ve cihazlar hariç, herhangi bir meslek veya sanatın icrası için kullanılan alet ve cihazlar,
e) Hammadde stokları ve mamul veya yarı mamül ürünler,
f) Normal aile ihtiyaçlarından fazla miktarlarda bulunan canlı hayvanlar ile tarım ürünleri,
Gümrük vergileri muafiyetinden yararlandırılamaz.

Soru : Türkiye'ye öğrenim amacıyla gelen öğrencilere ait malzeme ve ev eşyaları gümrük vergisinden muaf mıdır?
Türkiye’ye öğrenim görmek amacıyla gelen öğrencilere ilişkin eğitimle ilgili malzemeler ve diğer ev eşyasının gümrük vergisi muafiyetinden faydalanabilmesi için aşağıdaki şartların yerine getirilmesi gerekmektedir.
Öğrenci deyimi, bir eğitim kurumunda verilen derslere tam zamanlı olarak devam etmek amacıyla bu eğitim kurumunda kayıtlı olan kişi,
Eğitim malzemeleri deyimi, öğrenciler tarafından normal olarak yaptıkları eğitim çalışmalarında yararlanılan ve eğitim konularına uygun yeni veya kullanılmış eşya anlamına gelir.
1- Kişilere Ait Şartlar
Muafiyet, öğrenim amacıyla Türkiye’ye gelen öğrencilere tanınır.
2- Eşyaya Ait Şartlar
Öğrenim amacıyla Türkiye’ye gelen öğrencilerin eğitim süreleri boyunca şahsi kullanımlarına yönelik olarak ithal ettikleri;
a) Eğitim malzemeleri,
b) Öğrenci odasını döşemeye mahsus ev eşyası,
c) Kullanılmış olsun veya olmasın giyim eşyası,
İçin gümrük vergisi muafiyeti tanınır.
Muafiyet, eğitim malzemeleri yönünden her bir öğrenim yılında bir defadan fazla tanınabilir. Ancak öğrenim süresi boyunca muafen bir kez ev eşyası ithal edilebilir.

Soru : Taşıt ithalatı nasıl yapılır?
Geçici ithalat rejimi kapsamında turistik kolaylıklardan istifade ile getirilecek kişisel kullanıma mahsus kara taşıtlarına uygulanacak işlemlere ilişkin olarak hazırlanan ve 23.01.2010 tarihli, 27471 sayılı resmi gazetede yayımlanan 1 Seri No.lu tebliğ hükümleri çerçevesinde dikkat edilmesi gereken hususlar:
1-Kişisel kullanıma mahsus kara taşıtına herhangi bir 12 aylık dönem içerisinde 180 gün süre verilir
2-Yurtdışında yaşayıp emekli olanların (malulen emekli olanlar ile ön emeklilik hakkı kazananlar dahil) emekli olduklarını gösterir ilgili ülke sosyal güvenlik kuruluşlarınca verilen belgenin Türkçe tercümesinin elçilik, konsolosluk veya noterlikçe onaylı bir örneğinin ibrazı halinde taşıtları için 1 yıl süre verilir.
3-Verilen bu sürelerin sonunda taşıtın yurtdışına çıkarılması zorunludur.
4-Bu sürelerin tamamının kullanılmasından sonra taşıtları ile birlikte yurtdışına çıkış yapan kişilerin çıkış tarihinden itibaren en az 6 ay süreyle fiilen yurtdışında bulunmaları halinde aynı kapsamda yeniden taşıt getirmelerine izin verilir.
5- Bu kişilerin verilen bu sürenin bitiminden önce yurtdışına çıkıp 6 ay kesintisiz yurtdışında ikamet etmeden yeniden taşıt getirmeleri halinde kullanmadıkları kalan süreleri verilir.
6-Taşıtların Türkiye’ye girişi sırasında giriş gümrüğüne, mülkiyet belgesi ile Türkiye’de geçerli olan sigorta poliçesinin ibrazı zorunludur.
7-Mülkiyet belgesi yoksa veya mülkiyet belgesinin bir başka kişi adına düzenlenmiş olması halinde geçerli bir vekaletname ibraz edilmemiş ise taşıtın Türkiye’ye girişine izin verilmez.
8-Taşıtın mülkiyet sahibi dışında başka bir şahıs tarafından vekaleten getirilmesi durumunda elçilik, konsolosluk veya noterlikçe onaylı vekaletnamelerin yanı sıra ilgili ülkenin gümrük, belediye, emniyet ve mahkeme gibi resmi makamlarınca onaylanmış olan gerçek kişilerin kendi aralarında düzenledikleri, uluslar arası tur ittifakı (ait) ve Uluslararası Otomobil Federasyonu (FİA) üyesi ülkelerin otomobil kuruluşlarınca düzenlenen, otomobil firmaları ve diğer tüzel kişiliklere ait taşıtlar için firma sahibi veya yönetim kurulunun imza ve onayını içeren vekaletnameler ile kiralanmak suretiyle (rent a car) getirilen taşıtlar için kira sözleşmesi gibi belgelerin Türkçe tercümeli örneklerinin gümrük idaresine ibrazı zorunludur.
9-Kiralanmak suretiyle (rent a car) getirilen taşıtlara en çok kira sözleşmesi süresi kadar süre verilir.
10-Taşıt sahiplerinin kanuni yurtta kalma süresi içerisinde taşıtsız olarak yurtdışına geçici çıkmak istemeleri halinde taşıtın herhangi bir gümrük idaresinin denetimine bırakılması gerekir.
11-Taşıtların getiriliş amacı dışında kullanılması, bir başkasına kiralanması, ödünç verilmesi, kanuni yurtta kalma süreleri içerisine yurtdışına çıkarılmaması veya herhangi bir gümrük idaresine teslim edilmemesi, başka bir şahsa devredilmesi, satılması, hak sahibi olmayan kişilerce kullanılması, taşıtla birlikte giren ve belgelerinde kayıtlı olan parçalarının izinsiz olarak değiştirilmesi hallerinde 4458 sayılı Gümrük Kanunu hükümleri çerçevesinde ceza uygulanır.

Soru : Kimler özel tertibatlı sakat aracı ithal edebilir?
Muafen özel tertibatlı sakat aracı ithal edecek kişiler, el ve ayaklarda ortopedik özrü bulunan malül ve sakatlardır.
Bu kişi;
a- Türkiye Gümrük Bölgesi dışında çalışıyor ise ikametini Türkiye Gümrük Bölgesine kesin olarak nakletmesi halinde (bu şart sadece bizzat malül ve sakat kişi tarafından kullanılamayan araç, binek otomobil ve motosiklet için geçerlidir. Motorlu ve motorsuz koltuklar ile bisikletler zati eşya kapsamında kesin dönüş şartı aranmaksızın sakat kişi tarafından muafen ithal edebilir.),
b- Türkiye Gümrük Bölgesinde yerleşik ise; Türkiye Gümrük Bölgesi dışındaki gerçek ve tüzel kişiler (dernek, vakıf vb.) tarafından kendisine bağış yoluyla gönderilen veya bedel karşılığı alınan, özel tertibatlı sakat aracını ithalat vergilerinden muaf olarak ithal edebilir.

Soru : Malul ve sakatlar ne gibi araçlar ithal edebilir?
Malul ve sakatlara özel tertibatlı araçlarda aşağıdaki şartlar aranır.
a- Binek otomobil ise; binek otonun münhasıran malül ve sakat tarafından kullanılmak üzere özel surette imal edilmiş hareket ettirici tertibatı bulunmalı ve silindir hacmi 1600 (dahil) cc’ ye kadar (arazi taşıtları hariç) olmalıdır.
b- Bizzat sakat ve malül kişi tarafından kullanılamayan araç ise; bu aracın el ve ayak fonksiyonunu tamamen yitirmiş sakat kişinin araca binip inmesiyle, taşınmasını kolaylaştırıcı tertibatı bulunmalı ve sakat kişinin üçüncü dereceye kadar kan ve sıhri hısımlarından bir sürücü veya sakat kişi tarafından iş akdine bağlı olarak istihdam edilen bir sürücü tarafından kullanılmalı ve aracın silindir hacmi 2500 (dahil) cc’ye kadar (arazi taşıtları ve binek otomobiller hariç) olmalıdır.
c- Motosiklet ise; malül ve sakatlar tarafından kullanılmak üzere özel surette imal edilmiş olmalıdır.
Sadece otomatik vitesli olan ve özel surette yapılmış hareket ettirici tertibatı bulunmayan bizzat sakat kişi tarafından kullanılamayan araç ile sakat kişinin araca binip inmesiyle taşınmasını kolaylaştırıcı tertibatı bulunmayan aracın 4458 sayılı Gümrük Kanunu’nun 167’nci maddesi kapsamında ithali mümkün değildir. Ancak, 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu kapsamına giren sol bacak engeli olan gazilerde özel tertibat aranmaz.
Özel olarak malül ve sakatların kullanımına mahsus olan yukarıda belirtilen eşya ile birlikte getirilen parça, yedek parça ve aksesuarlar veya bu eşyanın bakım, kontrol, ayarlama ya da tamiri için gerekli olan aletler de muafiyet kapsamındadır. Söz konusu parça, yedek parça ve aksesuarlar ile sair aletlerin eşyanın ithalinden sonra getirilmesi halinde muafiyetin uygulanması için bunların muafen ithal edilen eşyayla ilgili olduklarının tevsiki gerekir.

Soru : Malul ve sakat aracı ithalatında hangi belgeler gereklidir?
1- 18.3.1998 tarihli 23290 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan “Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik” e uygun Sağlık Kurulu Raporunun aslı, (bu raporda; ilgilinin sakatlığı ile bunun derecesinin ve haline göre kullanabileceği taşıt özelliğinin belirtilmesi gerekir. Şayet ilgili, yurt dışında iken resmi bir hastaneden aldığı ve dış temsilciliklerimize onaylattığı bir rapor ibraz ederse bu raporun 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 41 inci maddesine uygunluğunun da ayrıca belgelenmesi gerekir.)
2- Trafik dairesince düzenlenen ve ilgili şahsın sakatlık durumu itibariyle, taşıt kullanabileceğini gösterin H sınıfı sürücü belgesi,
3- Yurt dışında ikamet eden malül ve sakatlar için; Yurda kesin döndüğünü gösteren Konsoloslukça onaylı belge ile yurda kesin dönüşünden önce satın alınan taşıtın mülkiyetinin kendisine ait olduğunu gösterir mülkiyet belgesi.
4- Türkiye’de ikamet eden malül ve sakata bağış yapılması halinde; taşıtın bağışlayana ait olduğunu gösterir mülkiyet belgesi ile noter veya Konsoloslukça düzenlenmiş bağış belgesi,
5- Taşıtın bir bedel karşılığı;
Tüzel kişiden alınması halinde, ithal edilmek istenilen taşıtın cins, marka ve özellikleri ile fiyatını gösteren proforma fatura ve ithal sırasında fatura aslı,
Gerçek kişiden alınması halinde, taraflar arasında düzenlenen satış sözleşmesi.”
6- Nüfus cüzdan örneği,
7- İthal olunacak motosiklet veya binek otomobilinin malül ve sakat kişinin kendisi tarafından kullanılacağına başkasının kullanımına veya istifadesine izin vermeyeceğine,
İthal olunacak bizzat sakat ve malül kişi tarafından kullanılamayan aracın el ve ayak fonksiyonlarını tamamen yitirmiş kişinin üçüncü dereceye kadar kan ve sıhri hısımlarından bir sürücü veya sakat kişi tarafından iş akdine bağlı olarak istihdam edilen bir sürücü tarafından kullanılacağına, başkasının kullanımına veya istifadesine izin vermeyeceğine,
Ankara Naklihane ve Bedelsiz İthalat Gümrük Müdürlüğünün izni olmadan mezkur taşıtların başkasına devredilmeyeceğine ve satılmayacağına, kiralanmayacağına, ödünç verilmeyeceğine,İthal olunan taşıt üzerindeki özel tertibata da hiç bir değişiklik yapılmayacağına ikametgah değişikliği olması halinde bir değişikliği Ankara Naklihane ve Bedelsiz ithalat Gümrük Müdürlüğüne bildireceğine, dair taahhütname.
8- İkametgah belgesi.

Soru : Sakat aracı ithalatı için nereye ve nasıl başvuruda bulunabilirim?
Özel tertibatlı otomobil ile bizzat sakat ve malül kişi tarafından kullanılamayan araç için araç Türkiye’ye getirilmeden önce malül ve sakat kişiler veya bunlar hesabına bu kişinin vekil tayin ettiği ve Türkiye Gümrük bölgesinde yerleşik kişiler tarafından Ankara Naklihane ve Bedelsiz İthalat Gümrük Müdürlüğüne (Tel: 0312 3977547) 1 ve 2 de belirtilen belgelerin biri asıl olmak üzere iki nüshası ile birlikte müracaat edilir.
Özel tertibatlı otomobil ithalatı talebi ve otomobilde bulunması gereken özel tertibat, Ankara Naklihane ve Bedelsiz ithalat Gümrük Müdürlüğünde oluşturulan heyet tarafından karara bağlanır. Heyetin toplandığı her ayın ilk Salı günü ilgili sakat ve malül kişiler de anılan gümrükte hazır bulunur.
Binek otomobili veya bizzat malül ve sakat kişi tarafından kullanılamayan aracın ithaline ilişkin kararların (müsbet) Komisyon tarafından oybirliği ile verilmesi gerekir.
Komisyon kararının olumlu olması halinde, otomobil ile bizzat malül ve sakat kişi tarafından kullanılamayan araç için Ankara Naklihane ve Bedelsiz ithalat Gümrük Müdürlüğü’nce “İthal İzin Belgesi” düzenlenir. İzin belgesinin geçerlilik süresi 6 (altı) aydır. Bu süre içerisinde, istenilen belgelerle birlikte Ankara Naklihane ve Bedelsiz ithalat Gümrük Müdürlüğü’ne başvurulur. İki muayene memurundan oluşturulan heyet tarafından aracın söz konusu heyet kararına uygunluğunun tespit işlemleri yapılarak uygun bulunması halinde izin verilir.

Soru : Malul ve sakat aracı devir ve satış koşulları nelerdir?
a- Malül veya sakat kişiler; mülkiyetlerinde bu yolla muafen ithal edilmiş özel tertibatlı otomobil, bizzat malül ve sakat kişi tarafından kullanılamayan araç ve motosiklet kayıtlı olduğu sürece ve bunların fiili ithal tarihinden itibaren 5 (beş) yıl geçmedikçe, bu taşıtları satamaz ve yeniden aynı şekilde muaf olarak otomobil, bizzat malül ve sakat kişi tarafından kullanılamayan araç ve motosiklet ithal edemezler.
b- Malül ve sakatlar tarafından ithal edilen özel tertibatlı otomobil, bizzat malül ve sakat kişi tarafından ullanılamayan araç ve motosikletlerin fiili ithal tarihinden itibaren 10 (on) yıl geçmemişse malül ve sakatlara gümrük vergileri tahsil edilmeden satışı, hibesi ve devri mümkün değildir,
c- Söz konusu aracı devralacak kişinin sakatlığının farklı olması halinde devredilecek taşıtın Ankara Naklihane ve Bedelsiz ithalat Gümrük Müdürlüğü’ne teslim edilerek, devri alacak kişinin sakatlığına uygun olarak aracın anılan Gümrük İdaresinin gözetimi altında dizayn edilmesi gerekmektedir.

Soru : Sakat araçları bağışında bulunmak istiyoruz, bu konuda usul ve esaslar nelerdir?
4458 sayılı Gümrük Kanununun gümrük vergilerinden muafiyet ve istisnaları düzenleyen 167 nci maddesinin birinci fıkrasının 7 numaralı bendinde; kamu kurum ve kuruluşları ile kamu yararına çalışan dernekler ve Bakanlar Kurulunca vergi muafiyeti tanınan vakıflar tarafından ticari gaye güdülmemek ve kuruluş amaçları doğrultusunda kullanılmak üzere ithal edilen eşya için aşağıda belirtilen şartların yerine getirilmesi gerekmektedir.

Kamu kurum ve kuruluşları ile kamu yararına çalışan dernekler ve Bakanlar Kurulu’nca vergi muafiyeti tanınan vakıflar tarafından ticari gaye güdülmemek ve kuruluş amaçları doğrultusunda kullanılmak üzere ithal edilen,
a) Resmi kurumlar, hayır kurumları veya insani yardım kurumları tarafından ihtiyacı olan kişilere ücretsiz dağıtılmak üzere ithal edilen temel ihtiyaç maddeleri,
b) Resmi kurumlar, hayır kurumları veya insani yardım kurumlarına yabancı bir ülkede yerleşik kişi veya kurumlar tarafından ticari bir gaye güdülmeksizin karşılıksız olarak gönderilen ve ihtiyacı olan kişiler yararına düzenlenecek hayır işlerinde para toplanması amacına yönelik eşya,
c) Hayır ya da insani yardım kurumlarına sadece onların çalışma ihtiyaçlarını karşılamak veya onların hayır ve insani amaçlarını yerine getirmede kullanılmak üzere, yabancı bir ülkede yerleşik kişi veya kurumlar tarafından ticari bir gaye güdülmeksizin karşılıksız olarak gönderilen malzemeler ve büro materyalleri, olmaları halinde gümrük vergilerinden muaftır.
Diğer taraftan, Bu madde kapsamında,
a) Alkol ve alkollü içkiler,
b)Tütün ve tütün ürünleri,
c) Kahve, çay,
d) Ambulans ve diğer kurtarma araçları hariç olmak üzere motorlu araç, gümrük vergilerinden müstesna değildir.

Talep Edilen Belgeler:
a)Ambulans veya kurtarma aracının bağışlayana ait olduğunu gösteren ve taşıta ait bilgileri (Model yılı, şasi ve motor nosu, taşıt sahibinin adı) ihtiva eden mülkiyet belgesi, mülkiyet belgesi üzerinde bağışlayının adının kayıtlı olmaması halinde Konsoloslukça tasdik edilmiş fatura veya satış sözleşmesinin aslı ile bunların noter tasdikli Türkçe tercümesi,
b) Ambulans ve kurtarma aracı dışındaki eşya için konsoloslukça tasdik edilmiş fatura veya satış sözleşmesinin aslı ile bunların noter tasdikli Türkçe tercümesi,
c) Yurt dışında konsolosluklara veya noterlere, Türkiye’de ise noterlere düzenlettirilen bağış belgesinin aslı ya da uluslararası antlaşmalar, projeler uyarınca düzenlenen belgeler,
d) İthal edilen eşyayı teslim alan kurumların, eşyayı kendilerinin kullanacağı, başkalarının kullanımına veya istifadesine izin vermeyecekleri, ilgili gümrük idaresinin izni olmadan devretmeyecekleri ve satmayacaklarına, muafiyetten faydalanmak için öngörülen şartları kaybetmeleri veya muafen ithal edilen eşyayı muafiyetten yararlanmayan amaçlar doğrultusunda kullanmayı talep etmeleri, halinde bunu gümrük idaresine bildireceklerine dair (EK:1) noter tasdikli taahhütname,
e) Resmi kurumlar, hayır kurumları veya insani yardım kurumları tarafından ihtiyacı olan kişilere ücretsiz dağıtılmak üzere ithal edilen temel ihtiyaç maddeleri ile Resmi kurumlar, hayır kurumları veya insani yardım kurumlarına yabancı bir ülkede yerleşik kişi veya kurumlar tarafından ticari bir gaye güdülmeksizin karşılıksız olarak gönderilen ve ihtiyacı olan kişiler yararına düzenlenecek hayır işlerinde para toplanması amacına yönelik eşyayı teslim kurumların, eşyayı ithal amacından başka amaçlar için kullanmayacaklarına, devretmeyeceklerine ve satmayacaklarına muafiyetten faydalanmak için öngörülen şartları kaybetmeleri veya muafen ithal edilen eşyayı muafiyetten yararlanmayan amaçlar doğrultusunda kullanmayı talep etmeleri, halinde bunu gümrük idaresine bildireceklerine dair (EK:2) noter tasdikli taahhütname,
f) Eşyanın gümrük denetimine alındığını gösterir ambar makbuzu.
g) İthale yetkili kurum ve kuruluşların yine bu maddede belirtilen eşyayı kendilerinin ithal etmesi halinde ithale ilişkin belgeler ile birlikte duruma göre ekli 1 veya 2 no’lu taahhütnameler de ibraz edilir.

Taleplerin İntikal Şekli:
Gümrük Vergilerinden Muafiyet ve İstisna Tanınacak Haller Hakkındaki 13/1/2000 tarih ve 2000/53 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı eki Kararın 51 inci maddesinin üçüncü fıkrasının (d) bendinde belirtilen ambulans ve kurtarma aracına ilişkin ithalat talepleri, ithal şekline bakılmaksızın ithali yapan kurumun bağlı ve ilgili bulunduğu bakanlıkları kanalıyla Ankara Gümrükleri Başmüdürlüğü’ne intikal ettirilir.

Ambulans ve kurtarma araçları dışındaki eşyanın ithalat talepleri, eşyanın teslim edildiği gümrük müdürlüğüne yapılır.
Ambulans ve kurtarma araçları her durumda Ankara Naklihane ve Bedelsiz İthalat Gümrük Müdürlüğüne teslim edilir.
Ambulans ve kurtarma araçları haricindeki eşya ithale yetkili herhangi bir Gümrük Müdürlüğüne teslim edilebilir.

İthal işlemleri:
Ankara Naklihane ve Bedelsiz İthalat Gümrük Müdürlüğüne teslim edilen, ambulans veya kurtarma aracının ithalatı Ankara Gümrükleri Başmüdürlüğü’nde, Ankara Gümrükleri Başmüdürü, Başmüdür yardımcısı, Ankara Naklihane Bedelsiz İthalat Gümrük Müdürü ve Gümrük Müdür yardımcısından oluşan bir heyet tarafından oybirliği ile karara bağlanır. Uygun görülenlerin gümrük vergisinden muaf olarak ithali için Ankara Naklihane Bedelsiz İthalat Gümrük Müdürlüğüne talimat verilir.
Ambulans ve kurtarma aracı dışındaki eşya, teslim edildiği gümrük idaresinde Gümrük Müdürü Başkanlığında, Gümrük Müdür yardımcısı ve Gümrük Muayene Memurundan oluşan bir komisyon tarafından oybirliği ile karara bağlanır.
Komisyon kararlarının olumlu olması halinde, eşya muayene edilerek belgelerine uygunluğu anlaşıldıktan sonra ithalat işlemleri tamamlanır.
Ambulans ve kurtarma aracının Ankara Naklihane Bedelsiz İthalat Gümrük Müdürlüğü’nce düzenlenecek trafik şahadetnamesine EK:3’de yer alan şerh konulur.

Satış veya devir:
Gümrük Vergilerinden Muafiyet ve İstisna Tanınacak Haller Hakkındaki 13/1/2000 tarih ve 2000/53 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı eki Kararın 51 inci maddesi kapsamında yer alan eşya ve malzemeler gümrük idarelerinin izni alınmadan ve gümrük vergileri ödenmeden aynı maddenin birinci fıkrasının (a) ve (b) alt bendlerinde belirtilenlerden başka amaçlar için ödünç verilemez, kiralanamaz, devredilemez veya satılamaz.
Söz konusu eşya ve malzemeler muafiyetin veriliş amacına uygun kullanılmak ve ilgili gümrük müdürlüğünden izin almak kaydıyla muafiyet hakkı tanınmış başka bir kurum veya kuruluşa ödünç verilir, kiralanır, devredilir veya satılırsa gümrük vergileri aranmaz.
Ancak devir ve satışı talep edilen ambulans ve kurtarma araçlarının tahsis edildikleri yerde 5 yıl kullanılmasını müteakip gümrük vergileri tahsil edilmek kaydıyla devir veya satış işlemi gerçekleştirilir.
Gümrük vergilerinden muafen ithali yapılan eşya için muafiyet tanınmasını sağlayan şartları kaybeden veya muafen ithal edilen eşyayı muafiyet tanınan amaçlar dışında kullanmayı talep eden kurum ve kuruluşların gümrük idaresine bildirimde bulunması zorunludur. Yukarıda belirtilen şartların gerçekleşmesi halinde gümrük idaresi tarafından gerekli izin verilebilir.
İzin alınmadan, ödünç verilen, kiralanan, devredilen veya satılan eşyanın gümrük vergileri 4458 sayılı Gümrük Kanununun 181 ila 194 üncü madde hükümleri uyarınca tahsil edilmekle beraber ayrıca 1918 sayılı Kaçakçılığın Men ve Takibine Dair Kanun hükümlerine göre takibat yapılır.
Devir veya satışı talep olunan ambulans ve kurtarma aracına ilişkin dilekçeye, trafik şahadetnamesi, ithal evrakı, motorlu araç tescil belgesi ile motorlu araç trafik belgesinin birer fotokopisi; diğer eşyaya ilişkin dilekçelere ise ithal evrakının bir fotokopisi eklenir.

Soru : Trafik Şahadetnamesine konacak hibe yoluyla ithal edilmiş taşıt şerhi nedir?
"Bu ambulans/kurtarma aracı Ankara Gümrükleri Başmüdürlüğünün .......... tarihli .......... sayılı yazısına dayanılarak ............ Gümrük Müdürlüğünce gümrük vergilerinden muafen ithal olunmuştur. Bu ambulans/kurtarma aracının ithali yapan kuruluş tarafından kullanılması zorunlu olup bir başkasına kullanımına ve istifadesine bırakılamaz. Ambulansın ve kurtarma aracının Gümrük Müdürlüğünden izin alınmadan satış veya devri yapılamaz."

Soru : Doğal afetler nedeniyle yurtdışından yapılacak bağışlara uygulanacak usul ve esaslar nelerdir?
Eşya İthal Edebilecekler:
Doğal afetlerden zarar görenlere gönderilecek eşyayı ancak, kamu kurum ve kuruluşları ile Bakanlar Kurulu’nca vergi muafiyeti tanınan vakıflar ile kamu yararına çalışan dernekler tarafından ithal edilebilir.
Eşyaya İlişkin Şartlar
Bu kapsamdaki eşya;
a) Yukarıda belirtilen tüzel kişiler tarafından doğal afette zarar görenlere ücretsiz olarak dağıtılmak amacıyla gönderilen eşya,
b) Söz konusu tüzel kişilerin mülkiyetinde kalmak kaydıyla felakete uğrayanların ücretsiz olarak kullanımına sunulacak eşya,
c) Doğal afetlerden zarar görenlere yardım eden, yardım kuruluşlarının faaliyet süreleri boyunca kendi ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla getirilen eşya, İthal edilebilir.

İthal Şekli:
Bu kapsamdaki eşya, yukarıda belirtilen tüzel kişiler tarafından ithal edilebileceği gibi, yurt dışında bulunan gerçek ve tüzel kişiler ile resmi kuruluşlar tarafından hibe olarak da gönderilebilir.

Eşyaya İlişkin Gümrük İşlemleri:
Doğal afet nedeniyle yurt dışından gelen eşyaya ilişkin gümrük işlemleri aşağıdaki şekilde yapılır.
a) Afet bölgesine yurt dışından insani amaçla gönderilen temel ihtiyaç maddeleri için gümrük mevzuatının öngördüğü şekilde konişmento veya taşıma belgesi ibrazı aranır, temel ihtiyaç maddesini kabul eden kuruluş tarafından düzenlenecek olan taahhütname (Ek:1) ile eşya listesi (Ek:2) alınır. Gümrük Müdürlüğü tarafından eşya listesi ve taahhütnameye göre gümrük işlemleri tamamlanır.
b) Temel ihtiyaç maddeleri haricindeki eşyanın gümrük işlemleri hibeye ilişkin belgelerin tamamının ibraz edilmiş olması halinde eşyanın geldiği gümrük idaresince öncelikle yapılır. Ancak eksik belge bulunması veya eşyanın hemen tesliminde zorunluluk bulunması halinde eşya Tebliğ eki (Ek:3) taahhütname alınmak suretiyle teslim edilir.
Gümrük işlemlerinin tekemmülü için, hibe konusu eşyayı alan kuruluş tarafından en geç 2 (iki) ay içinde aşağıdaki belgeler ile ilgili gümrük idaresine müracaat edilmesi gerekir.
1) Konsoloslukça tasdik edilmiş fatura veya satış sözleşmesinin aslı ile bunların noter tasdikli Türkçe tercümesi,
2) Yurt dışında konsolosluklara veya noterlere, Türkiye’de ise noterlere düzenlettirilen bağış belgesinin aslı ya da uluslararası antlaşmalar, projeler uyarınca düzenlenen belgeler,
3) Eşyayı teslim kurumların, eşyayı ithal amacından başka amaçlar için kullanmayacaklarına, devretmeyeceklerine ve satmayacaklarına muafiyetten faydalanmak için öngörülen şartları kaybetmeleri veya muafen ithal edilen eşyayı muafiyetten yararlanmayan amaçlar doğrultusunda kullanmayı talep etmeleri, halinde bunu gümrük idaresine bildireceklerine dair noter tasdikli taahhütname,
4) Eşyanın gümrük denetimine alındığını gösterir ambar makbuzu.

Gıda Maddeleri ve Sağlık Malzemelerinin Denetimi:
a) Afet bölgesine yardım amacıyla ithal edilen gıda ve sağlık malzemelerinin (ilaç ve benzeri) insan sağlığına uygun olduğuna ilişkin yabancı kuruluşlarca yurt dışında düzenlenmiş sağlık sertifikası ibraz edilmesi halinde bu belgeye itibar edilerek, başka bir belge talep edilmeksizin işlemler sonuçlandırılır.
b) Sağlık sertifikası ibraz edilmemesi halinde eşyayı gönderen veya kabul eden veya ithal eden kuruluş tarafından söz konusu gıda ve sağlık malzemelerinin sağlık yönünden bir sakıncası bulunmadığına ilişkin (Ek:6)’da yer alan örneğe uygun taahhütnamenin düzenlenerek gümrüğe ibraz edilmesi halinde, işlemler buna göre tekemmül ettirilecektir.
c) Sağlık sertifikası ibraz edilmemekle birlikte, eşyayı gönderen veya kabul eden veya ithal eden kuruluş tarafından taahhütname de verilmek istenmiyor ise gıda ve sağlık malzemelerinden numune alınarak İl Sağlık Müdürlüğü’ne tahlil için gönderilir ve tahlil sonuçlarına göre işlem yapılır.

Beyan Harici Eşya Çıkması:
Yurt dışından hibe-yardım olarak gönderilen malzemelerin gümrük işlemlerinin ifası sırasında beyan harici eşya bulunması halinde aşağıdaki şekilde işlem yapılacaktır.
a) Beyan haricinde bulunan eşya, iaşe, ibate ve sağlık malzemesi ise durum bir tutanakla tespit edilerek eşyanın gümrük işlemleri ikmal edilir.
b) Beyan haricinde bulunan eşya, Türkiye’ye girmesi yasak veya izne tabi mallardan ise durum incelenmek üzere bağlı bulunulan Başmüdürlüğe intikal ettirilir ve Başmüdürlükçe yapılan inceleme sonucuna göre işlem yapılır.

Devir ve Satış:
Gümrük Vergilerinden Muafiyet ve İstisna Tanınacak Halleri Belirleyen 13/1/2000 tarih ve 2000/53 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı eki Kararın 120 nci maddesi kapsamında gümrük vergilerinden muaf olarak ithal edilen eşya gümrük idaresinin izni olmadan ve gümrük vergileri ödenmeden muafiyetten yararlanmayan amaçlar için ödünç verilemez, kiralanamaz, devredilemez veya satılamaz.
Söz konusu eşya ve malzemeler muafiyetin veriliş amacına uygun kullanılmak ve ilgili Gümrük Müdürlüğünden izin almak kaydıyla muafiyet hakkı tanınmış başka bir kurum veya kuruluşa ödünç verilir, kiralanır, devredilir veya satılırsa gümrük vergileri aranmaz.
Ancak devir ve satışı talep edilen ambulans ve kurtarma araçlarının tahsis edildikleri yerde 5 yıl kullanılmasını müteakip gümrük vergileri tahsil edilmek kaydıyla devir veya satış işlemi gerçekleştirilir.
Gümrük vergilerinden muafen ithali yapılan eşya için muafiyet tanınmasını sağlayan şartları kaybeden veya muafen ithal edilen eşyayı muafiyet tanınan amaçlar dışında amaçlarla kullanmayı talep eden kurum ve kuruluşların gümrük idaresine bildirimde bulunması zorunludur. Gümrük vergilerinin ödenmesi halinde devir işlemi gerçekleşir.
Gümrük İdaresinin bilgisi dışında ödünç verilen, kiralanan, devredilen veya satılan eşyanın gümrük vergileri 4458 sayılı Gümrük Kanununun 181 ila 194 üncü madde hükümleri uyarınca tahsil edilmekle beraber ayrıca 1918 sayılı Kaçakçılığın Men ve Takibine Dair Kanun hükümlerine göre takibat yapılır.

Soru: Yolcu kimdir?
Ticaret, memuriyet, tahsil, ziyaret, tedavi veya turizm gibi herhangi bir amaçla kısa veya uzun bir süre kalmak üzere, yabancı bir ülkeden karayolu, demiryolu, deniz veya hava yollarından biriyle Türkiye Gümrük Bölgesine gelen yabancı bir ülkede oturan Türkler ve yabancılar ile herhangi bir amaç ile gittikleri yabancı ülkeden kesin veya geçici olarak dönen, Türkiye'de oturan Türkler ve yabancılar ile Türkiye'den aynı amaçlarla ve aynı yollarla yabancı bir ülkeye giden benzeri Türk ve yabancılardır.

Soru : Kimler yolcu sayılmaz?
Nakil vasıtaları sürücüleri ve hizmetlileri yolcu sayılmazlar.

Soru : Yolcu beraberi eşya nedir?
Yolcunun beraberinde getirdiği, ticari miktar ve mahiyet arz etmeyen eşyadır.

Soru : Yolcu beraberi Türk Parası, döviz, kıymetli maden, taş ve eşyaya ilişkin hükümler nelerdir?
Yolcu beraberi Türk Parası, döviz, kıymetli maden, taş ve eşya; 11.08.1989 tarih ve 20249 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan "Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32 sayılı Karar"ın 3, 4 ve 7 nci maddesi hükümleri çerçevesinde değerlendirilmektedir. Bu çerçevede,
- Yolcuların Türk Parasını ve dövizi beraberlerinde Türkiye'ye getirmeleri serbesttir.
- Yolcular, 5000.-ABD Doları veya eşitine kadar efektifi ve en çok 5.000 ABD Doları karşılığı Türk parasını beraberlerinde yurt dışına çıkarabilirler.
- Dışarıda yerleşik kişiler ile Türkiye'de yerleşik sayılmakla birlikte yurt dışında çalışan Türk uyruklu kişiler, yurda girişlerinde beyan etmiş olmak, Türkiye’de yerleşik kişiler ise bankalar ve özel finans kurumlarından döviz satın aldıklarını tevsik etmek kaydıyla 5.000.- ABD Doları veya eşitini aşan miktarlardaki efektifi beraberlerinde yurt dışına serbestçe çıkarabilirler.
- Yolcular, beraberlerindeki kendilerine ait değeri 15.000.-ABD Dolarını aşmayan ve ticari amaç taşımayan ziynet eşyası niteliğinde kıymetli madenlerden ve taşlardan yapılmış eşyayı yurda getirebilirler ve yurt dışına çıkarabilirler. Daha fazla değerdeki ziynet eşyasının yurt dışına çıkarılması, girişte beyan edilmiş olmasına veya Türkiye'den satın alınmış olduğunu tevsik etme şartına bağlıdır.

Soru : Yolcu beraberi hediyelik eşyada kaç Avro’ luk muafiyet uygulanır?
Muafiyet, her bir yolcu için toplam gerçek kıymeti 430 Avro'yu geçmeyen eşya için uygulanır. Ancak, 15 yaşından küçük yolcular için bu miktar 150 Avro olarak uygulanır.

Soru : Yolcu beraberi eşya muafiyeti nasıl uygulanır?
Transit yolcular hariç olmak üzere, yolcu beraberinde getirilip serbest dolaşıma sokulan gayri ticari nitelikteki, kişisel ve ailevi kullanıma mahsus veya hediye edilmek üzere getirilen eşyaya muafiyet tanınır. Şöyle ki, Mezkur Karar eki Ek-9'daki liste kapsamı eşya için muafiyet karşılarında yazılı miktar ile sınırlı olarak uygulanacaktır. Hem 430 AVRO'luk yolcu beraberi hediyelik eşya muafiyet hakkı, hem de kişisel eşya muafiyet hakkı her bir yolcu başına Karar eki Ek-9'daki listede yer alan eşya için karşılarında yazılı miktarlarla sınırlıdır. Diğer bir ifadeyle, listede yer alan eşya için eşyanın kıymetine bakılmaksızın listede belirtilen miktar kadar getirilebilecektir. Liste kapsamı dışında kalan eşya için ise, getirilen eşyaya muafiyet uygulanabilmesi için eşyanın toplam kıymetinin 430 Avro'yu aşmaması gerekmektedir.

Soru : Yolcu beraberinde getirilen tütün ve tütün ürünleri ile alkollü ürünlerinde muafiyet nasıl uygulanır?
Karar eki Ek-9'daki listenin tütün ve tütün ürünleri ile alkollü ürünlerden, bölümde yer alan her bir ürün çeşidinin karşısında yazılı adet ve miktar, yolcunun vergilerden muaf olarak getirebileceği her bir ürün için toplam hakkı göstermektedir. Ancak, yolcunun her bir gruptaki ürünlerden birden fazla ürün çeşidinden satın almak istemesi halinde ürünlerin satın alınan oranları toplamının %100’ü aşmaması gerekmektedir.
Örneğin; bir yolcunun “a) tütün ve tütün ürünleri” bölümünden ya sadece 400 adet sigara (satın alınabilecek toplam hakkın %100'ü), ya 100 adet sigarillo (satın alınabilecek toplam hakkın %100'ü), ya 50 adet puro (satın alınabilecek toplam hakkın %100'ü), ya 250 gr. kıyılmış tütün (satın alınabilecek toplam hakkın %100'ü) ya da 250 gr. pipo tütününü (satın alınabilecek toplam hakkın %100'ü) muafen serbest dolaşıma sokması mümkün bulunmakta; aynı şekilde “b) alkollü ürünler” bölümünden de ya sadece 1 lt. alkol derecesi %22'yi geçen alkol ve alkollü içkiyi ya da sadece 2 lt. alkol derecesi %22'yi geçmeyen alkol ve alkollü içkiyi muafen serbest dolaşıma sokması mümkün bulunmaktadır.
Ayrıca, tütün ve tütün ürünleri ile alkollü ürünlere ilişkin muafiyet hakkından, 18 yaşın altındaki yolcular faydalanamayacaktır.
Söz konusu ürünlerin posta ya da hızlı kargo taşımacılığı yoluyla yurda girişi mümkün bulunmamakta olup, sadece yolcu beraberinde getirilmesi gerekmektedir.
Muafiyet limitlerinin aşılması halinde eşyanın vergilendirilmesi nasıldır?
Muafiyet yalnızca toplam değeri 150 veya 430 Avro tutarındaki kısma uygulanır. Muafiyet değerlerinin aşılması halinde; her bir sevkiyat ya da 18 ve daha yukarı yaştaki her bir yolcu için kıymeti 1500 Avro'yu geçmeyen eşya için muafiyet miktarına tekabül eden vergi düşüldükten sonra kalan kısma, geldiği ülkeye göre değişen oranda (AB ülkelerinden doğrudan gelmesi durumunda %18, diğer ülkelerden gelmesi durumunda %20) tek ve maktu vergi uygulanır.
Yolcu beraberinde getirilen eşyanın tek başına kıymetinin 1500 Avro'yu aşması halinde, söz konusu eşyaya yürürlükte olan ithalat vergilerine ilişkin oranlar uygulanır.
Yolcu beraberinde getirilen eşyanın kıymeti, ibraz edilen faturaya, satış fişine veya eşya bedelinin ödendiğine ilişkin belgeye göre belirlenir. Bu tür belge ibraz edilememesi veya ibraz edilen belgede kayıtlı kıymetin düşük bulunması halinde, eşyanın kıymeti gümrük idaresince belirlenir.

Soru : Vergileri ödenmek suretiyle yolcu beraberinde veya posta yoluyla ya da hızlı kargo taşımacılığı yoluyla serbest dolaşıma sokulacak eşyaya ilişkin şartlar nelerdir?
Eşyanın;
- Yolcu beraberinde ya da yolcunun gelişinden bir ay önce veya bir ay sonra gelmesi ya da yabancı bir ülkeden posta veya hızlı kargo taşımacılığı yoluyla gelmesi,
- Ticari miktar ve mahiyet arz etmemesi,
- Kişinin şahsına ve ailesinin kullanımına mahsus olması,
- Posta veya hızlı kargo taşımacılığı yoluyla gelenlerde brüt 30 kilogramı geçmemesi, şartlarını taşıması gerekir.

Soru : 2009/15481 sayılı Bakanlar Kurulu Kararının 58 ve 62 inci maddeleri ile tespit edilen yolcu işlemlerine ilişkin sürelerin aşılması halinde süre uzatımı mümkün müdür?
Süre aşımına neden olan durumu Kararın 111 inci maddesinde sayılan mücbir sebep ve beklenmeyen haller kapsamında değerlendirmeye ve mücbir sebep ve beklenmeyen hallerin tevsiki şartıyla, bir defayla sınırlı olmak üzere, mezkur sürenin, süre uzatımına konu talebin niteliğine göre en fazla 3 aya kadar süre uzatımına ilgili Gümrük ve Muhafaza Başmüdürlüğü yetkilidir.

Soru : Türkiye'ye giriş yapan yolcuların beraberlerinde getirecekleri eşyaya ilişkin istisnalar nelerdir?
1- Kara hudut kapısından ülkemizden diğer ülkelere giden ve geri gelen yolcular ile diğer ülkelerden ülkemize gelen ve giden yolcuların, seyahat ettikleri ülkede en az üç gün geçirmeden geldiklere ülkeye dönmeleri halinde, bu kişiler yolcu beraberi hediyelik eşya ve kişisel eşya muafiyeti hakkından yararlandırılmazlar.
2- Cep telefonunun (Tv, müzik çalar, video oynatabilme özelliğine sahip olanlar dahil) muafen serbest dolaşıma sokulabilmesi için, ancak yolcu beraberi kişisel eşya statüsünde olması gerekmektedir. Karar eki Ek-9 listede belirtildiği gibi, yabancı misyon mensupları hariç, her bir yolcunun iki takvim yılında bir adet ile sınırlı olmak üzere, telefonun kıymetine bakılmaksızın cep telefonunu gümrük vergilerinden muaf olarak yurda getirmeleri mümkün bulunmaktadır. Ayrıca, hediyelik eşya statüsünde veya posta/hızlı kargo taşımacılığı yoluyla muafen veya vergileri ödenerek cep telefonu getirilmesi mümkün bulunmamaktadır.
3- Yolcu beraberinde getirilen silahların ülkemize giriş izni olmaması durumunda, bu silahlara gümrüğe tabi diğer eşya gibi işlem tesis edilecektir.
4- Kararın 61 inci maddesinin uygulanmasında; yolcu beraberinde getirilen hediyelik eşyanın hayvansal gıda ürünleri olması durumunda beş kilogramına, bitkisel gıda ürünleri olması durumunda üç kilogramına muafiyet tanınacaktır.
5- Turistlerin inançları gereği yemeleri gereken özel gıda maddelerinin gerek yolcuların beraberlerinde gerekse kargo olarak gelmesi halinde, hangi yolculara ait olduğunun ilgili turizm kuruluşu tarafından belgelendirilmesi ve bunlar tarafından tüketileceğinin taahhüt edilmesi kaydıyla, bu tür gıda maddelerinin Tarım ve Köyişleri Bakanlığınca kontrol ve müsaade aranılmadan yurda girişine izin verilecektir.
6- Ülkemize gelen yolcuların beraberlerinde ya da gelişlerinden bir ay önce veya bir ay sonraki süreler içerisinde Kararın ekinde yer alan Ek-9'daki liste kapsamı şahsi tedavide kullanılmak üzere getirilen ilaçların, yolcuların seyahatleri süresince kullanmaları gerektiğine ilişkin gümrük idaresine belge (sağlık kuruluşundan alınan rapor, doktor raporu veya reçete vb.) ibraz edilmesi koşuluna bağlı olarak, ülkemizde kalınacak süre göz önünde bulundurularak, makul miktardaki ilacın girişine izin verilecektir.

Soru : Yolcu beraberinde getirilen elektronik cihazlardan alınacak bandrol ücretleri nedir?
Ticari ithalat maksadı dışında yurt dışından getirilecek olan elektronik cihazlardan bir defaya mahsus olmak üzere karşılarında gösterilen ücretler "Bandrol ücreti" adı altında TRT adına gümrük idarelerince tahsil edilir.
2010 yılı için geçerli olmak üzere alınacak ücretler 21/12/2009 tarihli ve 2009/15687 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı eki listede belirlenmiştir.

YOLCU BERABERİ KİŞİSEL EŞYA LİSTESİ
A) TÜKETİM MADDELERİ
a) TÜTÜN VE TÜTÜN ÜRÜNLERİ
1- Sigaralar
400 adet
2- Sigarillolar (her biri 3 gr.dan ağır olmayan purolar)
100 adet
3- Puro
50 adet
4- Kıyılmış tütün (200 yaprak sigara kağıdı ile)
250 gr.
5- Pipo tütünü
250 gr.
b) ALKOLLÜ ÜRÜNLER
1- Alkol derecesi % 22’yi geçen alkol ve alkollü içkiler
1 lt.
2- Alkol derecesi % 22’yi geçmeyen alkol ve alkollü içkiler
2 lt.
c) KOZMETİK ÜRÜNLER
En fazla 120 ml.lik şişeler içinde beş adet kolonya, lavanta, parfüm, esans veya losyon
ç) GIDA ÜRÜNLERİ
1- Çay
1 kg.
2- Çözülebilir hazır kahve
1 kg.
3- Kahve
1 kg.
4- Çikolata
1 kg.
5- Şekerden mamul yiyecek
1 kg.
B) DİĞER EŞYA
a) GİYİM VE YOLCULUK EŞYASI
1- Yolcunun giyinip kuşanmasına mahsus eşya
2- Yolcunun yaşantısına mahsus eşya ile seyahat eşyası
b) ELEKTRONİK /DİJİTAL EŞYA
1-LCD veya plazma ayrımı yapılmaksızın bir adet renkli televizyon (55 ekrana [55 ekran dahil] kadar)
2- Birer adet video kamera (10 adet boş kaseti ile birlikte) ve fotoğraf makinesi (hafıza kartı veya 5 adet filmi ile birlikte)
3- Bir adet GPS yön bulma cihazı
4- Bir adet dizüstü bilgisayar ya da PC, aksam ve parçaları (flash bellek, harici hard disk dahil)
5- Bir adet radyo veya radyo-teyp
6- Her türlü ses ve görüntü kaydedici ve oynatıcı cihazlardan bir adet ile bu cihazlara ait toplam 10 adedi geçmemek üzere üzerine kayıt yapılabilen plak, teyp kaseti, CD, VCD, DVD
7- Bir adet kasetli veya oyun kartlı elektronik oyun aleti
8- Tv, müzik çalar, video oynatabilme özelliğine sahip olanlar dahil olmak üzere GSM-Cep telefonu (yabancı misyon mensupları hariç iki takvim yılında 1 adet)
c) MÜZİK ALETLERİ
Elde taşınabilir müzik aletlerinden birer adet olmak üzere en çok 3 adet
ç) SPOR VE OYUN ALETLERİ
1- Bir adet kamp çadırı
2- Bir adet dalgıç takımı
3- Bir adet motorsuz şişirme bot
4- Bir adet yelken tertibatlı sörf
5- Bir çift yüzme paleti
6- Golf malzemesi (golf aracı hariç)
7- Yolcunun tek başına kullanabileceği özelliğe sahip birer adet olmak üzere spor yapmasına mahsus diğer spor alet ve giysileri (paraşüt ve kayak takımı dahil, deniz motosikleti ve motorlu deniz kızağı hariç)
d) SAĞLIK CİHAZLARI
1- Hasta yolcuya ait yatak
2- Maluller için hareket ettirici tertibatı bulunan motorlu, motorsuz koltuk
3- Şahsi tedavide kullanılan ilaçlar
4- Kişinin kullanımına mahsus tıbbi cihazlar
5- Gaz maskesi, koruyucu elbise
e) MUTFAK EŞYASI
Yolculuk esnasında kullanılacak mutfak aletleri ile birer adet olmak üzere küçük ev aletleri
f) DİĞERLERİ
1- Hac ve umreden gelen yolcuların beraberlerinde getirecekleri veya posta veya kargo yoluyla gönderecekleri, Müsteşarlık ile Diyanet İşleri Başkanlığınca belirlenecek miktarda hurma ve zemzem suyu
2- Çocuk yolcuya mahsus bir adet çocuk arabası
3- Çocuk yolcuya mahsus oyuncaklar
4- Bir adet ütü
5- Bir adet bisiklet
6- Bir adet el dürbünü (gece görüş dürbün ve gözlükleri ile gece görüş keskin nişancı dürbünleri hariç)
7- Araçla birlikte yolculuk halinde, aracın kendisine ve sürücüsünün kullanımına mahsus diğer alet ve cihazlar ( Akü şarj cihazı, akü ile çalışan otomobil süpürgesi, akü ile çalışan buzluk vb.)
8- Kişisel kullanıma mahsus kitap veya benzeri basılı yayın
9- Yolcunun beraberinde olmak kayıt ve şartıyla evcil hayvanlardan toplam 2 adet veya 10 adet akvaryum balığı (veteriner sağlık raporu, orijin ve aşı belgesi ile varsa kimlik ve eşgal belgesi ibrazı şartı ve veteriner kontrolü kaydıyla)

Soru : Onaylanmış Kişi Statüsü nedir?
23.08.2007 tarih ve 26622 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Gümrük Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılması Hakkında Yönetmeliğe istinaden 23.08.2007 tarih ve 26622 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Gümrük Genel Tebliği (Basitleştirilmiş Usul) Seri No: 1 ile Onaylanmış Kişi Statü Belgesi için gerekli koşullar, yapılacak başvuruda aranacak belgeler, Onaylanmış Kişi Statü Belgesinin süresi, yenilenmesi, değiştirilmesi, geri alınması ve iptali ile bu belge kapsamında tanınan basitleştirilmiş usul uygulamalarından eksik bilgi ve/veya belge ile beyan usulü, basitleştirilmiş kontrol uygulaması, kısmi teminat uygulaması ve basitleştirilmiş işlem kapsamında A.TR düzenleme, onaylama ve vize etme işlemlerine ilişkin usul ve esaslar ve bu yetkilerin askıya alınması ve geri alınmasına ilişkin usul ve esaslar düzenlenmiştir.
Söz konusu Tebliğin 3 üncü maddesinde yer alan güvenilirlik kriterleri (genel şartlar) ile 4 üncü maddesinde öngörülen performans kriterlerini(özel koşullar) sağlayan kişilere A sınıfı, B sınıfı ve C sınıfı olmak üzere üç farklı kategoride Onaylanmış Kişi Statü Belgesi verilmektedir.
Onaylanmış Kişi Statüsü kazananlar, adlarına düzenlenen belgenin sınıfına göre, eksik bilgi ve/veya belgeyle beyan, basitleştirilmiş kontrol, A.TR düzenleme, onaylama ve vize işlemleri, götürü teminat uygulaması, kısmi teminat uygulaması, tam beyanlı yaygın basitleştirilmiş usulden eşya sınırlaması olmaksızın yararlanma gibi hak ve uygulamalardan yararlanabilmektedirler.

Soru : Onaylanmış Kişi Statüsü Belgesi için aranacak genel koşullar nelerdir?
Onaylanmış Kişi Statü Belgesi için başvuruda bulunan kişilerce aşağıda belirtilen koşulların tamamının sağlanması gerekir;
a) Yönetim kurulu üyeleri, sermayesinin %10’undan fazlasına sahip gerçek kişiler ile gümrük ve dış ticaret işlemlerinde temsil yetkisini haiz çalışanlarının; devletin güvenliğine karşı suçlar, anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlar, devlet sırlarına karşı suçlar ve casusluk, zimmet, irtikâp, rüşvet, emniyeti suistimal, güveni kötüye kullanma, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, inancı kötüye kullanma, dolanlı (hileli) iflas, yalan yere şahadet (yalan tanıklık), suç tasnii (suç uydurma), iftira gibi yüz kızartıcı suçlar ile ihaleye fesat karıştırma, edimin ifasına fesat karıştırma, suçtan kaynaklanan mal varlığı değerlerini aklama suçlarından mülga 765 sayılı Türk Ceza Kanunu ile 5237 sayılı Türk Ceza Kanununa; vergi kaçakçılığı veya vergi kaçakçılığına teşebbüs suçlarından 213 sayılı Vergi Usul Kanununa; mülga 1918 sayılı Kaçakçılığın Men ve Takibine Dair Kanun, mülga 4926 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu, 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu, 3628 sayılı Mal Bildiriminde Bulunulması, Rüşvet ve Yolsuzluklarla Mücadele Kanunu ile 1567 sayılı Türk Parasının Kıymetinin Korunması Hakkında Kanuna muhalefetten kesinleşmiş cezası bulunmaması,
b) Bir önceki ve başvuru yılı içinde, takvim yılı itibariyle, vergi kaybına neden olan Gümrük Mevzuatı ihlali nedeniyle, haklarında Gümrük Kanununun 234 ila 238 inci maddeleri uyarınca aynı Kanunun 241 inci maddesinin birinci fıkrasında öngörülen usulsüzlük cezasını aşan tutarda düzenlenmiş ceza kararı toplam sayısının, 5 (beş) ten fazla olmak koşuluyla, aynı dönemde işlem gören ithalat ve ihracata ilişkin gümrük beyannamesi toplam sayısının %1 (yüzde bir) ini aşmaması,
c) Bir önceki ve başvuru yılı içinde, takvim yılı itibariyle, vergi kaybına neden olan Gümrük Mevzuatı ihlali nedeniyle, haklarında Gümrük Kanununun 234 ila 238 inci maddeleri uyarınca aynı Kanunun 241 inci maddesinin birinci fıkrasında öngörülen usulsüzlük cezasının 25 (yirmi beş) katını aşan tutarda düzenlenmiş ceza kararı sayısı ve yine aynı tutardaki usulsüzlük cezasının 100 (yüz) katını aşan Katma Değer Vergisi Kanununun 51 inci maddesi ve Özel Tüketim Vergisi Kanununun 16'ncı maddesi uyarınca düzenlenmiş ceza kararı sayısı toplamının, 2 (iki)’ den fazla olmak koşuluyla, aynı dönemde işlem gören ithalat ve ihracata ilişkin gümrük beyannamesi toplam sayısının %0,3 (binde üç) ünü aşmaması,
ç) Bir önceki ve başvuru yılı içinde, takvim yılı itibariyle, Gümrük Mevzuatı ihlali nedeniyle haklarında Gümrük Kanununun 239 ila 241 inci maddeleri uyarınca aynı Kanunun 241 inci maddesinin birinci fıkrasında öngörülen usulsüzlük cezasını aşan tutarda düzenlenmiş ceza kararı toplam sayısının, 10 (on) dan fazla olmak koşuluyla, aynı dönemde işlem gören ithalat ve ihracata ilişkin gümrük beyannamesi toplam sayısının %2 (yüzde iki) sini aşmaması,
d) Gümrük Mevzuatı uyarınca kesinleşmiş vergi ve ceza borcu bulunmaması,
e) Vergi Mevzuatı uyarınca kesinleşmiş vergi borcu bulunmaması,
f) İlgili mevzuat uyarınca kesinleşmiş sosyal güvenlik prim borcu bulunmaması,
g) Dış Ticaret Sermaye Şirketleri ile idaresi, murakabesi veya sermayesi bakımlarından aralarında vasıtalı veya vasıtasız şirket ilişkisi bulunan aynı gruba ait imalatçı firmaların dış ticaret işlemlerini gerçekleştiren yine bu gruba ait olan dış ticaret veya pazarlama şirketleri hariç, başvuru tarihinden geriye dönük bir ay içinde en az;
1) A Sınıfı Onaylanmış Kişi için 250 işçi,
2) B Sınıfı Onaylanmış Kişi için 100 işçi,
3) C Sınıfı Onaylanmış Kişi için 30 işçi,
İstihdam ediyor olması,
ğ) Başvuru tarihinde ticaret siciline tescil ettirilmiş asgari ödenmiş sermaye tutarının;
1) A Sınıfı Onaylanmış Kişi için 5 Milyon YTL,
2) B Sınıfı Onaylanmış Kişi için 2,5 Milyon YTL,
3) C Sınıfı Onaylanmış Kişi için 500 Bin YTL,
Olması,
h) İhracatçılar için, bağlı bulunduğu ihracatçı birliği kayıtlarına göre, Türkiye İhracatçılar Meclisi veya ihracatçı birliklerince ilgili mevzuatı çerçevesinde performans ve güvenilirliğinin onaylanmış olması,
ı) Başkası hesabına hareket edilmemesi,
i) Dış Ticaret Sermaye Şirketleri ile idaresi, murakabesi veya sermayesi bakımlarından aralarında vasıtalı veya vasıtasız şirket ilişkisi bulunan aynı gruba ait imalatçı firmaların dış ticaret işlemlerini gerçekleştiren yine bu gruba ait olan dış ticaret veya pazarlama şirketleri hariç imalatçı olması,
j) A Sınıfı Onaylanmış Kişi için, Sermaye Piyasası Kurulu’nun belirlediği denetim ilke ve kuralları ile genel kabul görmüş muhasebe ilkelerine göre, anılan Kurulca belirlenen şartları taşıyan ve bağımsız denetim yetkisi verilen denetçi tarafından son 2 (iki) yıl esas alınmak üzere mali tabloları incelenerek rapora bağlanmış olması.

Soru : Onaylanmış Kişi Statüsü Belgesi için aranan özel koşullar var mı?
Onaylanmış Kişi Statü Belgesi için başvuruda bulunan kişilerce yukarıda belirtilen genel koşulların yanısıra;
A Sınıfı Onaylanmış Kişi Statüsü kazanmak için aşağıdaki özel koşullardan en az birinin sağlanması gerekir:
1) Bir önceki takvim yılı veya başvuru yılı içinde asgari 25 milyon FOB/ABD Doları tutarında fiili ihracat yapılmış olması,
2) Bir önceki takvim yılı veya başvuru yılı içinde gerçekleştirilen ithalat ve ihracat toplamının asgari 100 milyon ABD Doları tutarında olması,
3) Dış Ticaret Sermaye Şirketi olması.
B Sınıfı Onaylanmış Kişi Statüsü kazanmak için aşağıdaki özel koşullardan en az birinin sağlanması gerekir:
1) Bir önceki takvim yılı veya başvuru yılı içinde asgari 5 milyon FOB/ABD Doları tutarında fiili ihracat yapılmış olması,
2) Bir önceki takvim yılı veya başvuru yılı içinde gerçekleştirilen ithalat ve ihracat toplamının asgari 20 milyon ABD Doları tutarında olması.
C Sınıfı Onaylanmış Kişi Statüsü kazanmak için aşağıdaki özel koşullardan en az birinin sağlanması gerekir:
1) Bir önceki takvim yılı veya başvuru yılı içinde asgari 2 milyon FOB/ABD Doları tutarında fiili ihracat yapılmış olması,
2) Bir önceki takvim yılı veya başvuru yılı içinde gerçekleştirilen ithalat ve ihracat toplamının asgari 8 milyon ABD Doları tutarında olması.
Dış Ticaret Sermaye Şirketi ile idaresi, murakabesi veya sermayesi bakımlarından aralarında vasıtalı veya vasıtasız şirket ilişkisi bulunan aynı gruba ait dış ticaret veya pazarlama şirketi aracılığıyla ihracat yapılması durumunda, bağlı bulunulan ihracatçı birliği kayıtlarına göre Türkiye İhracatçılar Meclisi veya ihracatçı birliklerince onaylı belgede kayıtlı söz konusu ihracat tutarları da imalatçı kişinin ihracatı olarak kabul edilir ve imalatçı kişinin Onaylanmış Kişi Statü Belgesi başvurusunda dikkate alınır.

Yararlanılacak uygulamalar:
1) Eksik Bilgi ve/veya Belgeyle Beyan: Bu uygulamada, 1 Seri No’lu Gümrük Genel Tebliği’nin (Basitleştirilmiş Usul) 21 inci maddesi uyarınca Onaylanmış Kişi Statü Belgesi sahibi kişilerce; orijinal fatura, A.TR dolaşım belgesi, menşe ispat belgeleri, ödeme şekli gereği ibrazı gereken navlun makbuzu ve sigorta poliçesi ile işlenmiş tarım ürünlerinin serbest dolaşıma sokulması halinde gereken işlenmiş tarım ürünleri analiz sonuç raporu belgelerinden bir veya daha fazlasının eksik olması durumunda, eksik belge ile rejim beyanında bulunulabilmektedirler. Bu belgelerden bir veya birkaçı eksik olan firmalar, daha sonradan Gümrük Yönetmeliği’nin 140 ıncı maddesi çerçevesinde eksik belge/belgelerini tamamlarlar.
2) Basitleştirilmiş Kontrol Yöntemi: Bu uygulama, 1 Seri No’lu Gümrük Genel Tebliği’nin (Basitleştirilmiş Usul) 31 inci maddesi uyarınca risk kriterlerine göre belge kontrolü ve fiziki muayene yapılmadan teslim edilen eşyanın teslimden sonra gümrük beyannamesi ile ticari belge ve verileri incelenerek gerektiğinde eşyanın fiziki muayenesinin imalathane, fabrika, özel depo, işyeri ve benzeri yerlerde yapılmasını kapsamaktadır.
3) A.TR düzenleme, onaylama ve vize etme: A ve B Sınıfı Onaylanmış Kişi Statü Belgesine sahip olan kişiler; 23.08.2006 tarihli 2006/10895 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı eki Türkiye ile Avrupa Topluluğu Arasında Oluşturulan Gümrük Birliğinin Uygulanmasına İlişkin Esaslar Hakkında Kararın genel hükümlerine bir istisna olarak TOBB’ne tasdik ve gümrük idarelerine vize işlemi için ibraz zorunluluğu olmadan 1 Seri No’lu Gümrük Genel Tebliği’nin (Basitleştirilmiş Usul) 36 ila 43 üncü maddeleri çerçevesinde ATR dolaşım belgesi düzenleyebilmektedirler.
4) Tam Beyanlı Yaygın Basitleştirilmiş Usulden Eşyanın Özelliğine Bakılmaksızın Yararlanma: Onaylanmış Kişi Statü Belgesi’ne sahip olan kişilerin talepleri halinde, eşyanın 11.07.2002 tarihli ve 24812 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 16 Seri No’lu Gümrük Genel Tebliği’nin (Gümrük İşlemleri) 31.12.2002 tarih ve 24980 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 23 Seri No’lu Gümrük Genel Tebliği (Gümrük İşlemleri) ile değişik 3 üncü maddesinde belirtilen özelliklere sahip olup olmadığına bakılmaksızın tam beyanlı yaygın basitleştirilmiş usul uygulamasından yararlanmaları mümkündür.
5) Götürü Teminat Sistemi: Bu uygulama, 4458 sayılı Gümrük Kanunu’nun 204 üncü ve Gümrük Yönetmeliği’nin 651 inci maddesi gereğince BİLGE sistemi çerçevesinde gümrük işlemleri yürütülen gümrük idarelerinde teminat alınması gereken birden fazla işlem için tek bir teminat alınmasını öngörmektedir. Bu uygulamaya ilişkin usul ve esaslar, 24.01.2004 tarihli ve 25356 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 30 Seri No’lu Gümrük Genel Tebliği (Gümrük İşlemleri) ile belirlenmiştir.
6) Kısmi Teminat Sistemi: 05. 02. 2000 tarihli 23955 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 07.01.2000 tarihli, 2000/69 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı eki 4458 sayılı Gümrük Kanununun Bazı Maddelerinin Uygulanması Hakkında Kararın 37/b maddesi uyarınca gümrük antrepo rejimine tabi tutulacak eşya ile aynı Kararın 37/e maddesi uyarınca gümrük kontrolü altında işleme rejimi ve geçici ithalat rejimi kapsamında doğrudan gümrük idaresinin iznine bağlı eşya için Onaylanmış Kişi Statü Belgesi sahibi kişilerden, götürü teminat uygulamasından yararlanılmaması halinde, ithalat vergilerinin %10 u tutarında teminat alınır. Dahilde işleme rejimi kapsamında yapılacak ithalatta Dahilde İşleme Rejim Kararı uyarınca işlem yapılır.

 

   
İthalat Gümrükleme
İhracat Gümrükleme
Mevzuat Danışmanlığı
Diğer Gümrükleme Hizmetleri
 
   
Bağlayıcı Tarife Bilgisi
Gümrük Tarife Cetveli
Vedop Sorgulama
Telafi Edici Vergi Sorgulama
Gecikme Faizi Hesabı
Online Vergi Ödemeleri
Firma Dosya Takip
Mobil Gümrük Projesi
   

conmar